رنو در صدر، چین در حال صعود؛ «توگ» هنوز در حاشیه رقابت خودروی ترکیه

به گزارش آذربایجان آنلاین، با وجود تداوم فشارهای اقتصادی بر خانوارهای ترکیه، بازار خودرو در این کشور همچنان از تحرک بالایی برخوردار است؛ بخشی از این پویایی نیز به عرضه اقساطی خودرو از سوی نمایندگی‌های برندهای اروپایی و آسیایی بازمی‌گردد. در چنین فضایی، بازار خودروی ترکیه اکنون به میدان رقابت میان فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن، کره‌جنوبی، چین و حتی آمریکا تبدیل شده است.

آمارها نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۵ میلادی، در مجموع یک میلیون و ۳۶۹ هزار دستگاه خودروی سواری صفر کیلومتر در ترکیه فروخته شده که این رقم نسبت به سال ۲۰۲۴، رشد ۱۱ درصدی را نشان می‌دهد. در این میان، برند فرانسوی رنو با فروش ۱۱۷ هزار دستگاه در رتبه نخست ایستاده است. پس از آن، فولکس‌واگن آلمان با ۹۷ هزار دستگاه، فیات ایتالیا با ۸۷ هزار دستگاه، تویوتای ژاپن با ۶۱ هزار دستگاه و بی‌.وای‌.دی چین با ۵۹ هزار دستگاه در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. پژوی فرانسه و هیوندای کره‌جنوبی نیز هر کدام ۵۷ هزار دستگاه فروش داشته‌اند و اوپل، اسکودا و ب‌ام‌و نیز در میان ۱۰ برند نخست بازار ترکیه دیده می‌شوند.

بر پایه گزارش روزنامه اقتصادی «دنیا گازته»، ترکیه اکنون یکی از ۱۵ بازار بزرگ جهانی برای برند رنو به شمار می‌رود. این برند تنها در بازار ترکیه ۸۰ هزار و ۳۶۱ دستگاه خودرو فروخته و به این ترتیب، ترکیه پس از فرانسه، ایتالیا و اسپانیا، چهارمین بازار بزرگ رنو در جهان شده است. با این حال، ساختار فروش رنو در ترکیه همچنان متکی بر خودروهای بنزینی است؛ به‌گونه‌ای که ۸۴ درصد از خودروهای فروخته‌شده این برند در ترکیه، بنزینی بوده‌اند و در سه‌ماهه نخست سال جاری میلادی تنها هزار و ۹۵ دستگاه خودروی برقی رنو در این کشور به فروش رسیده است.

در سطح کلان نیز روند گذار به خودروهای برقی در ترکیه اگرچه آغاز شده، اما هنوز با الگوی اروپایی فاصله دارد. در سه‌ماهه نخست سال جاری میلادی، خودروهای برقی ۱۸.۳۳ درصد از بازار ترکیه را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین در مجموع سال ۲۰۲۵، حدود ۱۹۰ هزار خودروی تمام‌برقی در ترکیه فروخته شده که معادل ۱۷ درصد از کل بازار خودروهای سواری این کشور است. این در حالی است که در اروپا، دو سوم فروش رنو به خودروهای برقی یا هیبریدی اختصاص دارد و سهم خودروهای تمام الکتریکی این برند به ۲۶.۶ درصد رسیده است.

در این میان، رشد سریع برندهای آسیایی به‌ویژه چینی، یکی از مهم‌ترین تحولات بازار خودرو در ترکیه محسوب می‌شود. کارشناسان معتقدند درخشش برندهای ژاپنی، کره‌ای و چینی، انحصار سنتی خودروسازان اروپایی را با چالش روبه‌رو کرده است. در بازار خودروهای برقی نیز رقابت اصلی میان بی‌.وای‌.دی و تسلا ادامه دارد و چین دیگر بازیگری حاشیه‌ای در بازار ترکیه محسوب نمی‌شود.

یکی از نکات قابل توجه در تحولات اخیر، انصراف رسمی برند چینی بی‌.وای‌.دی از احداث کارخانه در ترکیه در سال ۲۰۲۶ است؛ موضوعی که با وجود آن، مانع از گسترش فروش این برند در بازار ترکیه نشده و نشان می‌دهد نفوذ چین در این بازار، بیش از آنکه وابسته به تولید داخلی باشد، به مزیت‌های رقابتی در فناوری باتری، نرم‌افزار و خودروهای هوشمند متکی است.

با این حال، یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها در این بازار، جایگاه «توگ» به عنوان خودروی ملی ترکیه است. پروژه‌ای که دولت و رسانه‌های نزدیک به حزب حاکم تلاش فراوانی برای معرفی آن به عنوان نماد صنعت ملی انجام داده‌اند و رجب طیب اردوغان نیز در بسیاری از سفرهای خارجی خود، چند دستگاه از این خودرو را به کشورهای مختلف برده و به مقام‌های سیاسی هدیه داده است. اما شواهد بازار نشان می‌دهد که «توگ» هنوز تنها به موفقیتی محدود و نسبی دست یافته و نتوانسته سهم بزرگی از فروش خودرو در ترکیه را از آن خود کند.

کارشناسان صنعت خودرو بر این باورند که یکی از مشکلات اصلی «توگ»، قیمت بالا و نبود تنوع محصول است. در حالی که برندهایی مانند رنو، تویوتا، فولکس‌واگن و هیوندای ده‌ها مدل در کلاس‌های مختلف عرضه می‌کنند، «توگ» عملاً تنها با یک مدل اصلی در بازار حضور دارد. از سوی دیگر، با وجود تولید در داخل ترکیه، این خودرو برای بخش بزرگی از طبقه متوسط همچنان گران‌قیمت محسوب می‌شود و به دلیل اتکای وارداتی در حوزه باتری و بسیاری از قطعات حساس، هنوز از منظر صنعتی نیز با مفهوم کامل «خودروی ملی» فاصله دارد.

در مقابل، خودروهایی مانند فیات، تویوتا کرولا و برخی مدل‌های اقتصادی دیگر، به دلیل قیمت مناسب‌تر و شرایط فروش اقساطی، با استقبال بیشتری از سوی مصرف‌کنندگان ترکیه روبه‌رو شده‌اند. از همین رو، بازار خودروی ترکیه امروز سه واقعیت مهم را به‌طور هم‌زمان نمایان می‌کند: تداوم برتری برندهای اروپایی، صعود پرشتاب آسیا به‌ویژه چین، و دشواری تثبیت جایگاه برای پروژه ملی «توگ» در بازاری که به شدت رقابتی و متأثر از قدرت خرید خانوارهاست.

در مجموع، بازار خودروی ترکیه دیگر صرفاً یک بازار مصرف نیست، بلکه به صحنه‌ای برای رقابت ژئوپلیتیکی و صنعتی میان قدرت‌های خودروسازی جهان تبدیل شده است؛ بازاری که مطالعه آن، تصویری روشن از مسیر اقتصاد ترکیه، الگوی مصرف خانوارها، روند گذار انرژی و آینده سیاست صنعتی این کشور ارائه می‌دهد.