روایت یک بحران تنفسی؛ رودخانه‌های همدان زیر بار فاضلاب

به گزارش آذربایجان آنلاین شهر همدان، که در آغوش دامنه‌های سرسبز کوه الوند آرمیده است، از دیرباز با رودها و جویبارهای فصلی خود شناخته می‌شده است و این جریان‌های زلال که از ذوب برف‌ها و بارش‌های فصلی سرچشمه می‌گیرند، همچون رگ‌هایی زنده در دل طبیعت شهر جریان داشته و به طراوت و پویایی محیط جان می‌بخشند.

با گسترش شهرنشینی، کاهش بارندگی و تغییرات اقلیمی، بسیاری از این رودها و جویبارها دچار کم‌آبی یا خشکی شده‌اند و با این حال، این جریان‌های آبی همچنان از عناصر ارزشمند طبیعی شهر همدان به‌شمار می‌روند و حفاظت و احیای آن‌ها می‌تواند نقش مهمی در حفظ محیط‌زیست، زیبایی شهری و آرامش شهروندان ایفا کند.

رودخانه‌ها شریان‌هایی هستند که باید نشانه حیات باشند، حالا حامل آلودگی‌اند و زیر بار بی‌توجهی آرام‌آرام از نفس می‌افتند.

در میان رودخانه‌های این شهر، رودخانه آبشینه بیش از همه با نام همدان گره خورده است، رودی برخاسته از دامنه‌های الوند که پس از عبور از جنوب و جنوب‌شرق شهر، به دشت‌های اطراف می‌ریزد و بخشی از حوضه آبریز قره‌چای را تشکیل می‌دهد.

آبشینه در گذشته نقشی کلیدی در تأمین آب کشاورزی، تغذیه سفره‌های زیرزمینی و حتی تعدیل اقلیم محلی ایفا می‌کرد، اما امروز به‌دلیل کاهش بارندگی، توسعه بی‌ضابطه شهری و ورود پساب‌ها، بیش از آنکه رود باشد، نشانی از یک مسیل کم‌رمق دارد.

علاوه بر آبشینه، همدان میزبان مجموعه‌ای از مسیل‌ها و رودخانه‌های فصلی است که از ارتفاعات الوند سرچشمه می‌گیرند؛ مسیل گنجنامه، دره مرادبیگ و عباس‌آباد از جمله این آبراهه‌ها هستند.

در روزهای بارانی و فصل ذوب شدن برف ها، این مسیرها بار دیگر جان می‌گیرند و نشان می‌دهند که الوند هنوز زنده است، اما این حیات، کوتاه و ناپایدار است؛ چرا که بخش زیادی از بستر طبیعی این رودخانه‌ها در محاصره ساخت‌وسازها و کانال‌کشی‌های شهری قرار گرفته‌اند.