آتش‌بس در گمرک نیست؛ خط مقدم اقتصاد زیر فشار، ۲۴ ساعته شد

به گزارش آذربایجان آنلاین، در شرایطی که اقتصاد کشور تحت فشارهای ناشی از جنگ قرار دارد، گمرکات عملاً به یکی از خطوط مقدم مدیریت بحران تبدیل شده‌اند؛ جایی که سرعت تصمیم‌گیری و اجرا، مستقیماً بر دسترسی مردم به کالاهای اساسی و استمرار فعالیت واحدهای تولیدی اثر می‌گذارد. در همین چارچوب، سیاست ترخیص ۲۴ ساعته و سه‌شیفته کالاهای مورد نیاز، به‌ویژه اقلام حیاتی مانند دارو، تجهیزات پزشکی، نهاده‌های تولید و کالاهای اساسی، به اجرا درآمده است.

منصور علیمردانی، نماینده ابهر، خرمدره و سلطانیه، در ارزیابی این اقدام، آن را «مثبت» توصیف کرده و تصریح کرده است که وزارت اقتصاد باید با چنین سیاست‌هایی به مدیریت شرایط جنگی کمک کند. او تأکید کرده که پشتیبانی از زنجیره تأمین تولید و کاهش رسوب کالا در گمرکات، دو محور کلیدی در این مسیر هستند و باید با سرعت بیشتری دنبال شوند. از نگاه او، افزایش سهمیه ارزی مناطق آزاد نیز می‌تواند در تسریع ترخیص کالاهای اساسی و مورد نیاز کشور نقش مؤثری ایفا کند.

این اظهارات، زمانی معنا و وزن واقعی پیدا می‌کند که در کنار آمارهای رسمی گمرک قرار گیرد. بر اساس داده‌های منتشرشده، تنها در چهار روز ابتدایی سال ۱۴۰۵ بیش از ۱۰۳ هزار تن کالای اساسی و ضروری از گمرکات کشور ترخیص شده است. همچنین در یک بازه ۲۴ ساعته، ۷۰ هزار تن کالای اساسی وارد کشور شده و در مقطعی دیگر، رکورد ترخیص روزانه به ۱۸۲ هزار و ۵۲۸ تن رسیده است. این اعداد نشان می‌دهد که افزایش ساعات کاری و حرکت به سمت فعالیت شبانه‌روزی، صرفاً یک تصمیم اداری نبوده، بلکه به افزایش واقعی ظرفیت ترخیص کالا منجر شده است.

با این حال، تحلیل دقیق‌تر نشان می‌دهد که مسئله گمرک، تنها به ساعت کاری محدود نمی‌شود. تجربه اجرایی نشان داده بخش قابل توجهی از تأخیرها، نه در داخل گمرک، بلکه در فرایندهای موازی مانند ثبت سفارش، تخصیص ارز، اخذ مجوزهای استاندارد و بهداشت و هماهنگی میان دستگاه‌های مختلف شکل می‌گیرد. به بیان دیگر، حتی اگر گمرک به‌صورت ۲۴ ساعته فعال باشد، بدون روان‌سازی سایر حلقه‌های زنجیره، بخشی از گره‌ها همچنان پابرجا خواهد ماند.

از همین زاویه، اقدام وزارت اقتصاد را باید یک «پیش‌نیاز ضروری» در مدیریت اقتصاد جنگی دانست، نه یک راه‌حل کامل. این سیاست می‌تواند زمان توقف کالا در مبادی ورودی را کاهش دهد، هزینه‌های انبارداری و رسوب را پایین بیاورد و از ایجاد شوک در بازار جلوگیری کند؛ اما اثر پایدار آن، وابسته به هماهنگی ساختاری میان نهادهای مرتبط است.

در واقع، گمرک در این مقطع به یک نقطه تمرکز راهبردی تبدیل شده است؛ جایی که هر ساعت تأخیر، می‌تواند به کمبود در بازار، افزایش قیمت‌ها یا اختلال در تولید منجر شود. به همین دلیل، ترخیص سریع کالا دیگر صرفاً یک مسئله اجرایی نیست، بلکه بخشی از امنیت اقتصادی و معیشتی کشور محسوب می‌شود.

جمع‌بندی این روند نشان می‌دهد که سیاست ۲۴ ساعته شدن گمرکات، اگرچه گامی مهم و قابل دفاع در شرایط فعلی است و از سوی مجلس نیز حمایت شده، اما موفقیت نهایی آن به میزان تداوم در اجرا و تکمیل آن در سایر بخش‌ها بستگی دارد. معیار واقعی سنجش این سیاست نیز نه در اعلام آن، بلکه در کاهش محسوس رسوب کالا، پایداری تأمین بازار و استمرار جریان تولید در ماه‌های آینده مشخص خواهد شد.