شنبه / ۲۵ مهر / ۱۴۰۵ Saturday / 17 October / 2026
×
از سفره‌های کوچک تا اضطراب‌های بزرگ؛ سلامت روان ایرانیان چگونه است؟
یادداشت هساره سلامی به مناسبت ۱۰ اکتبر، روز جهانی سلامت روان

از سفره‌های کوچک تا اضطراب‌های بزرگ؛ سلامت روان ایرانیان چگونه است؟

برگی‌ از تاریخ؛ در حالی‌که علم‌الهدی در سال‌های گذشته خواستار پذیرش گسترده مهاجران افغان در خانه‌های مردم بود، امروز سیاست رسمی کشور بر اخراج این جمعیت متمرکز شده است؛ تحولی معنادار که بازتابی از تغییر اولویت‌های امنیتی و سیاسی جمهوری اسلامی ایران است.

از «شریک زندگی» تا «معضل امنیتی»؛ ورق برگشت برای مهاجران افغان در ایران

تهران - آذربایجان‌آنلاین - در فروردین‌ماه سال ۱۴۰۱، آیت‌الله احمد علم‌الهدی، نماینده ولی‌فقیه در خراسان رضوی و امام‌جمعه مشهد، طی خطبه‌ای تاریخی خواستار میزبانی مردم ایران از مهاجران افغانستانی شد. وی با استناد به مفاهیم اسلامی درباره انصار و مهاجرین، تصریح کرد که خانه‌های مردم باید به روی مهاجران باز باشد و آنان را «شریک زندگی» خود بدانند.
از «شریک زندگی» تا «معضل امنیتی»؛ ورق برگشت برای مهاجران افغان در ایران

به گزارش آذربایجان‌آنلاین، علم‌الهدی در آن سخنرانی با تأکید بر مشترکات تاریخی، فرهنگی و زبانی دو ملت ایران و افغانستان، گفت: «تمام مفاخر ایران مال افغانستان هستند» و نباید مهاجران افغان را بیگانه یا مزاحم قلمداد کرد. این سخنان در زمان خود بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت و حتی برخی آن را تجلیل از برادری تمدنی میان دو کشور توصیف کردند.

اما امروز، با گذشت بیش از دو سال از آن خطبه‌ها، ورق برگشته است. هم‌زمان با بالا گرفتن تنش‌ها در مرزهای شرقی، بروز ناامنی‌های پراکنده و شرایط جنگی در منطقه، نگاه رسمی جمهوری اسلامی ایران به جمعیت مهاجران افغانستانی تغییر یافته است.

طی هفته‌های اخیر، هزاران تبعه افغانستانی از مرزهای کشور اخراج شده‌اند.
مسئولان می‌گویند برخی از این افراد، در وقایع داخلی یا در جریان جنگ ایران و اسرائیل، نقش‌های مشکوکی ایفا کرده‌اند یا تهدید امنیتی تلقی شده‌اند.
گزارش‌های رسمی از مرز دوغارون حاکی است که در پنج روز بیش از ۷۲ هزار مهاجر غیرمجاز به افغانستان بازگردانده شده‌اند.

کارشناسان، این چرخش را ناشی از ضرورت‌های جدید امنیتی و سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی می‌دانند. در حالی‌که در گذشته، مهاجران افغان به‌عنوان بخشی از پیوست فرهنگی و مذهبی ایران تلقی می‌شدند، اکنون حضور انبوه آنان در برخی مناطق به‌عنوان «معضل اجتماعی و امنیتی» بازتعریف شده است.

برخی تحلیلگران نیز معتقدند حضور بدون ضابطه و کنترل‌نشده میلیون‌ها مهاجر در سال‌های اخیر، با بروز بحران‌های اقتصادی، کمبود منابع خدماتی و همچنین رخدادهای امنیتی اخیر، دولت را وادار به بازنگری در راهبرد مهاجرتی خود کرده است.

با وجود این تغییر جهت، سخنان تاریخی علم‌الهدی همچنان به‌عنوان سندی مهم در حافظه‌ جمعی باقی مانده است؛ سندی که نشان می‌دهد چگونه یک تفکر غلط و تفسیر مشکوک از موضوع، باعث به حاشیه کشیدن امنیت کشور و درگیری نهادها با این مشکل است، بطوریکه در حال حاضر توان بسیار بالایی از دولت صرف حل این معضل بزرگ در کشور شده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *