انتقاد شدید وزیر علوم از تفسیرهای نا‌به‌جا درباره بدمصرفی منابع

به گزارش آذربایجان آنلاین، حسین سیمایی که روز سه‌شنبه در چهارمین همایش ملی دانشگاه سبز در دانشگاه تربیت مدرس سخن می‌گفت، افزود: برای ترویج حکمرانی سبز در دانشگاه‌ها جلسات متوالی و متناوب داریم و این موضوع را تشویق و در مواردی الزام می‌کنیم.

وی با اشاره به شدت مصرف انرژی در ایران نسبت به میانگین جهانی، اظهار داشت: میزان مصرف انرژی در کشور ما به ازای تولید ناخالص داخلی، چندین برابر میانگین جهانی است. این ناترازی در همه بخشها از جمله بخش کشاورزی به چشم می خورد، به عنوان مثال برای تولید یک واحد ثروت در بخش کشاورزی، مصرف ما چند برابر استاندارد و از نرمال دنیاست، آن هم در کشوری خشک و کم‌آب اینجور سخاوتمندانه آب مصرف می‌کنیم.

سیمایی ادامه داد: در شرایطی که در مرز تنش آبی یا بحران آبی قرار داریم، هیچ نگران نیستیم و باز با همان سبک سابق، کشت می‌کنیم با همون سبک و الگو در صنایع و مصارف خانگی به پیش می‌رویم که هیچ سازگاری با اصول پایدار محیط زیستی ندارد.

وی در عین حال اذعان داشت که دانشگاه‌های ما هم از بافت عمومی جامعه جدا نیستند و خوابگاه ها و دانشگاه‌ها هم جزء بد مصرف‌ها هستند.

وزیر علوم درباره عوامل بدمصرفی در کشور توضیح داد: یکی از آنها عامل اقتصادی هست زیرا قیمت انرژی در ایران بسیار نازل است و یارانه‌های پنهان باعث شده که ما بد مصرف شویم. عوامل زیرساختی هم بسیار موثر هستند، قیمت قبض آب و برق ما منصفانه نیست و با اینکه من متخصص نیستم ولی فکر می‌کنم بسیاری از هدررفت‌هایی هم که در شبکه‌ها وجود دارد به حساب مصرف ما می‌نویسند نمی‌دانم آیا این برداشتم درست است یا خیر. حتی اگر این برداشت، اشتباه باشد، درصد زیادی از انرژی به خاطر فرسودگی شبکه‌های انتقال آب از بین می‌رود.

وی خاطرنشان کرد: اما من به مقتضای محیط دانشگاه باید به زمینه‌های فرهنگی این سوء مصرف هم اشاره کنم، ما ارزش‌ها و خلقیاتی داریم که شاید به بد مصرف شدن ما دامن زده است، خیلی وقتها که تذکر می‌دهند چرا اینجوری مصرف می‌کنیم، می‌گوییم مال خودم هست و پولش را می‌دهم، یعنی ما داریم منابع زیستمان را با پول خودمان می‌خریم، یا می‌ترسیم از اینکه به ما برچسب بزنند خسیس یا آدم اقتصادی هستیم و فکر می‌کنیم اگر در مصرف، محاسبه‌گر باشیم لابد به خساست متهم می‌شویم.

سیمایی، تفاخر و فخرفروشی به دیگران از طریق مصرف زیاد را به عنوان یک ضد ارزش و از عوامل بدمصرفی در جامعه عنوان کرد و گفت: برخی از این عوامل را می‌شود با قیمتگذاری اصلاح کرد و بعضی را باید با آموزش، فرهنگ و ترویج فرهنگ مصرف و همچنین نشان دادن مخاطرات پرمصرفی و خطراتی که برای کره زمین اعم از خشکی و دریا و آسمان داریم، اصلاح کنیم.

وی با اشاره به ضعف آموزش فرهنگ و الگوسازی در کشور گفت: حتی در محیط دانشگاه هم زیاد شاهد رعایت و حفاظت از محیط زیست نیستیم و این خیلی جای درد دارد. من هر وقت که به شمال می‌روم که البته دو سال است و تقریبا از اوایل دولت که به شمال نرفته‌ام، خیلی حرص می‌خورم که دارند کوه می‌تراشند، جنگل را که نابود کردیم حالا کوه‌خواری هم کار عادی شده و جلوی چشم نهادها و سازمان‌های اداری آن منطقه رخ می‌دهد.

وزیر علوم با ابراز تاسف از اینکه دقیقا در مقابل یک پنجره دولتی، کوه‌خواری اتفاق می‌افتد، گفت: یک اداره دولتی که باید مواظب این تخلف باشد، نگاه می‌کند و متخلف هم کار خودش را انجام می‌دهد، متاسفانه چقدر بی‌مبالاتی داریم و چقدر سخاوتمندانه منابعمان را از دست می‌دهیم.

وی خواستار توجه بیشتر رسانه‌ها از جمله صدا و سیما نسبت به آموزشهای زیست محیطی و مصرف بهینه منابع به مردم شد و گفت: الان ما در خطر کم‌آبی و قطع آب در تهران هستیم آیا هیچ هشداری می‌شنوید؟ ما فقط گزارش‌های دولتی را می‌خوانیم که سدهای آب در وضعیت قرمزند اما این هشدار جدی به مردم داده نمی‌شود و مردم احساس خطر نمی‌کنند.

سیمایی پس از برشمردن عوامل فرهنگی و آموزشی بدمصرفی، به سراغ دیگر ارزش یا مفهوم اعتقادی برخی افراد رفت و گفت: یکی از آن ارزش‌ها یا مفاهیمی که بد تفسیرش می‌کنیم توکل بر خداست، بد و بی‌رویه مصرف می‌کنیم و انتظار داریم خداوند جبران کند، در حالی که اینگونه نیست. خداوند با سنت‌ها و با قاعده دنیا را اداره می‌کند، برخی یک سوال الهیاتی می‌پرسند که ما مسلمان و متدین هستیم چرا وضعمان اینجور است، کفار وضعشان خوب هست و خداوند به آنها نظر بهتری دارد. پاسخ این دسته از افراد، از نظر الهیات خیلی روشن است، خداوند با سنت اداره می‌کند، تو خوب حکمرانی بکن و خوب هم نتیجه بگیر، ایمان و کفر آنجا موثر نیست شما خوب مصرف بکن از عقل و هوش و فناوری استفاده کن حتما نتیجه می‌گیری.

وی اضافه کرد: وقتی شما مسلح باشی و من پیاده، قرار نیست خداوند من را پیروز بکند. بله اگر خودت را قوی کردی و مسلح شدی، اگر مومن باشی و برای خدا حرکت بکنی خداوند برکت می‌دهد و بازتاب کارت افزایش پیدا می‌کند و الا در شرایط مساوی شما پای پیاده در میدان بیایی و دشمن مسلح باشد، خب معلوم است که کشته می‌شوی.

وزیر علوم با بیان اینکه آیه قرآنی «الملک یبقی مع الکفر و لا یبقی مع الظلم»، یک قاعده الهیاتی است، توضیح داد: یعنی اگر شما می‌بینید در یک جایی از دنیا که ایمان و اسلام نیست اما پیشرفت هست، آن ناشی از دسترنج خودشان است و قرار نیست ما هیچ حرکتی نکنیم هیچ رنجی نبریم ولیکن دستاورد هم پیدا بکنیم، بنشینیم تا روزی برسد، یا بد مصرف بکنیم بعد بگوییم خدا خودش کمک می‌کند و توکل کن بر خدا، اینطور نیست.

وی ادامه داد: خداوند فرموده «کلو و اشربو و لا تسرفوا» این یک مثال هست که بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید، اسراف نکردن به این معنا نیست که مال دیگری را نخور، چون در جای دیگری گفته «لا تاکلوا اموالکم بینکم بالباطل» و این حرام است، ولی به ما می‌گوید از اموال خودت هم حق نداری بد مصرف بکنی، مال خودت هست ولی نباید اسراف بکنی.

سیمایی با استناد به آیه دیگری از قرآن کریم بیان داشت: خداوند به مومنین می‌گوید «ظهر الفساد فی البر و البحر بما کسبت ایدی الناس» یعنی آن فسادی که در آب و دریا و خشکی یعنی در کره زمین، می‌بینید محصول کار خودتان هست، این فساد فقط فساد اخلاقی یا عقیدتی نیست. ما در برخورد با محیط زیست داریم فساد می‌کنیم خداوند می‌گوید، نتیجه این فساد دودش در چشم خودتان می‌رود، من محیط زیست خوب به شما دادم شما فاسدش کردید و از بین بردید.

وی یادآور شد: ما برای توجه به ارزش محیط زیست، ارزش‌های اصیل دینی ایرانی زیادی داریم ولیکن کار و کنترل نکردیم، امیدوارم برگزاری این‌گونه نشست‌ها به آموزش و فرهنگ و ترویج مصرف خوب کمک کند.