تهران ـ آذربایجان آنلاین ـ واکنش بازارهای جهانی به تمدید مهلت حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران، شاید دقیق‌ترین شاخص برای سنجش واقعی بودن ادعاهای واشنگتن درباره «کنترل بحران» باشد؛ جایی که برخلاف روایت‌های سیاسی، رفتار سرمایه و داده‌های مالی نشان میدهد اعتماد به ثبات شکل نگرفته و ریسک جنگ همچنان در بالاترین سطح خود باقی مانده است. گزارش‌ها از افت دوباره سهام جهانی هم‌زمان با اعلام این تعویق، در واقع یک پیام روشن دارد: بازارها به‌جای آنکه این اقدام را نشانه کاهش تنش بدانند، آن را صرفاً یک مکث تاکتیکی در دل یک بحران فعال ارزیابی کرده‌اند.
به گزارش آذربایجان آنلاین، افت شاخص‌های مهم بورسی در اروپا و آسیا، در کنار رشد هم‌زمان قیمت نفت و افزایش بازده اوراق خزانه، یک ترکیب آشنا در اقتصاد سیاسی بحران‌هاست؛ وضعیتی که نشان میدهد سرمایه‌گذاران در حال انتقال دارایی‌ها به سمت گزینه‌های امن‌تر هستند و در عین حال، انتظار افزایش تورم و بی‌ثباتی اقتصادی را در تصمیمات خود لحاظ کرده‌اند. وقتی بازده اوراق ۱۰ساله آمریکا به سطوح بالای ماه‌های اخیر می‌رسد و هم‌زمان نفت در محدوده‌های بالا تثبیت می‌شود، معنای آن این است که بازار نه‌تنها پایان بحران را پیش‌بینی نمی‌کند، بلکه خود را برای تداوم یا حتی تشدید آن آماده کرده است. این رفتار بازارها را باید در بستر داده‌های واقعی‌تر تحلیل کرد. جهش قابل توجه قیمت نفت از آغاز درگیری‌ها، کاهش محسوس عرضه جهانی و هشدار نهادهای بین‌المللی درباره اختلال در زنجیره تأمین انرژی، همگی نشان میدهد که جنگ تحمیلی علیه ایران، عملاً به یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده در اقتصاد جهانی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، حتی یک تعویق ۱۰روزه در تصمیم‌گیری نظامی نیز نمی‌تواند این سطح از نااطمینانی را از بین ببرد، زیرا مسئله اصلی برای بازار، «ریشه بحران» است نه «زمان‌بندی حمله». از منظر راهبردی، آنچه امروز در بازارهای مالی دیده می‌شود، انتقال بحران از سطح میدانی به سطح انتظارات اقتصادی است. این یعنی حتی در غیاب درگیری مستقیم در یک بازه زمانی کوتاه، صرف احتمال تشدید تنش، به‌اندازه یک اقدام نظامی واقعی بر اقتصاد جهانی اثر می‌گذارد. به بیان دقیق‌تر، جنگ علیه ایران وارد مرحله‌ای شده که در آن، «تصور وقوع بحران» نیز به‌اندازه خود بحران، هزینه‌ساز شده است. این همان نقطه‌ای است که ابزارهای فشار سنتی آمریکا، کارایی گذشته را از دست می‌دهند، زیرا هر حرکت آن، پیش از اجرا، در بازارها اثر منفی خود را برجای می‌گذارد. در این میان، بی‌اعتمادی بازارها به روایت آمریکا، یک سرنخ مهم در تحلیل آینده است. اگر سرمایه‌گذاران باور داشتند که تمدید مهلت به معنای حرکت به سمت کاهش تنش است، باید شاهد افت قیمت نفت، رشد بازار سهام و کاهش بازده اوراق می‌بودیم؛ اما دقیقاً عکس این اتفاق رخ داده است. این واگرایی میان «گفتمان سیاسی» و «واقعیت اقتصادی»، نشان میدهد که بازارها بیش از آنکه به اظهارات مقامات آمریکایی توجه کنند، به روندهای میدانی و سابقه رفتاری واشنگتن نگاه می‌کنند؛ سابقه‌ای که نشان داده تعویق‌ها اغلب مقدمه‌ای برای طراحی سناریوهای جدید بوده‌اند، نه پایان بحران. برای جمهوری اسلامی ایران، این وضعیت چند پیام کلیدی به همراه دارد. نخست اینکه فشار نظامی و روانی آمریکا و رژیم صهیونیستی، نه‌تنها نتوانسته به ثبات مدنظر آنها منجر شود، بلکه خود به عاملی برای بی‌ثباتی گسترده‌تر در اقتصاد جهانی تبدیل شده است. این مسئله، به‌ویژه برای کشورهای مصرف‌کننده انرژی، یک دغدغه جدی ایجاد کرده و می‌تواند به افزایش فاصله آنها از سیاست‌های تهاجمی واشنگتن منجر شود. دوم اینکه نقش ایران در معادلات انرژی جهانی، بیش از پیش برجسته شده است. وقتی صرف تهدید علیه زیرساخت‌های ایران می‌تواند چنین اثری بر بازارها بگذارد، به این معناست که جایگاه ایران در این معادله، یک جایگاه حاشیه‌ای نیست بلکه یک مؤلفه تعیین‌کننده است. این واقعیت، در صورت مدیریت صحیح، می‌تواند به یک اهرم مهم در دیپلماسی اقتصادی و سیاسی تبدیل شود. با این حال، نباید از این نکته غافل شد که ورود بحران به حوزه انتظارات مالی، پیچیدگی‌های آن را نیز افزایش میدهد. در این فضا، حتی شایعات، گزارش‌های رسانه‌ای یا تحرکات محدود نظامی می‌توانند واکنش‌های شدید در بازار ایجاد کنند و دامنه بی‌ثباتی را گسترش دهند. به همین دلیل، مدیریت روایت‌ها و کنترل جنگ روانی، به‌اندازه مدیریت میدان اهمیت پیدا می‌کند. در جمع‌بندی، واکنش منفی بازارهای جهانی به تعویق حمله، نشان‌دهنده یک واقعیت اساسی است: بحران ایجادشده توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، دیگر صرفاً در میدان نبرد تعریف نمی‌شود، بلکه به بخشی از ساختار تصمیم‌گیری اقتصادی جهان تبدیل شده است. در چنین شرایطی، هرگونه تداوم این مسیر، نه‌تنها هزینه‌های بیشتری به طرف مقابل تحمیل می‌کند، بلکه می‌تواند اقتصاد جهانی را وارد مرحله‌ای از بی‌ثباتی کند که کنترل آن حتی برای قدرت‌های بزرگ نیز دشوار باشد. این همان نقطه‌ای است که نشان میدهد راهبرد فشار علیه ایران، به‌جای تحقق اهداف اعلامی، به یک عامل بحران‌ساز در مقیاس جهانی تبدیل شده است.
رضوانی: در سفر اخیر ۳ همت به انتقال آب ارس اختصاص یافت؛ ابرپروژه ۲۵ همتی با این روند ۱۰ سال طول میکشد!
دیدگاهتان را بنویسید