تجمع زباله‌های شهری در حاشیه رودخانه‌ها و زمین‌های خالی؛

به گزارش آذربایجان آنلاین، در حالی که تبریز در مسیر تبدیل شدن به شهری مدرن و سبز گام برمی‌دارد، واقعیت‌های تلخ در حاشیه رودخانه‌ها و زمین‌های بیابان‌مانند شهر، نشان‌دهنده یک بحران پنهان در مدیریت پسماند است. تجمع بی‌رویه زباله‌های خانگی و صنعتی در نقاط حساس محیط‌زیستی، نه تنها سیمای ناپسند شهر را به نمایش گذاشته، بلکه تهدیدی جدی برای آب‌های زیرزمینی و سلامت عمومی مردم است.

تجمع انبوه پسماند در حاشیه رودخانه‌ها و اراضی آزاد، تنها یک مشکل زیبایی‌شناختی نیست؛ بلکه یک فاجعه زیست‌محیطی است. نشت مواد شیمیایی و مایعات حاصل از فساد زباله‌ها (پساب‌های آلوده) به داخل رودخانه‌ها، می‌تواند چرخه آب را در کل منطقه مسموم کند. کارشناسان سلامت می‌گویند این وضعیت، بستری بی‌نقص برای تکثیر حشرات و جوندگان موذی و در نتیجه گسترش بیماری‌های واگیردار در نزدیکی مناطق مسکونی فراهم می‌کند.

چرا با وجود فعالیت‌های مستمر شهرداری، هنوز شاهد این صحنه‌ها هستیم؟ پاسخ در چند عامل نهفته است: نخست، عدم پوشش کامل خدمات جمع‌آوری در مناطق حاشیه‌ای و شهرک‌های نوپا؛ دوم، نبود زیرساخت‌های کافی برای جداسازی پسماند از مبدأ؛ و سوم، نبود نظارت دقیق بر تخلیه غیرقانونی زباله‌ها در زمین‌های خالی. علاوه بر این، در بخش صنعتی، نبود نظارت سخت‌گیرانه بر دفع پسماندهای شیمیایی، خطر بزرگتری را متوجه خاک و آب تبریز می‌کند.

راهکار مقابله با این بحران، تنها در افزایش تعداد ماشین‌های حمل زباله نیست. تبریز نیازمند گذار از «مدیریت دفع» به سمت «مدیریت بازیافت و بازیافت مجدد» است. ایجاد ایستگاه‌های تفکیک زباله در محلات، حمایت از کارآفرینان حوزه بازیافت، و اجرای قوانین جریمه سنگین برای متخلفان در تخلیه غیرقانونی پسماند، از جمله اقداماتی است که می‌تواند این روند را متوقف کند. همچنین، آموزش عمومی برای تغییر رفتار شهروندان در مدیریت زباله‌های خانگی، ستون اصلی این تحول خواهد بود.

پاکیزگی شهر، نشانگر سطح فرهنگ و مدیریت یک جامعه است. اگر مدیریت شهری و نهادهای نظارتی نتوانند در برابر هجوم پسماندها در حریم‌های زیست‌محیطی ایستادگی کنند، هزینه‌های جبران این آسیب‌ها در آینده، چندین برابر هزینه‌های فعلی مدیریت پسماند خواهد بود. تبریز، شهر تاریخ و فرهنگ، شایسته زیست در محیطی پاک و سالم است.