تحلیلگران ترکیه: مهاجرت میان مراکش و اسپانیا به ابزار ژئوپلیتیک تبدیل شده است

به گزارش آذربایجان آنلاین، ورود گسترده مهاجران مراکشی به سئوتا در شمال آفریقا، در روزهای اخیر توجه رسانه‌ها و تحلیلگران ترکیه را به خود جلب کرده است. این منطقه که از سوی مراکش بخشی از خاک خود تلقی می‌شود، تحت حاکمیت اسپانیا قرار دارد و همواره یکی از نقاط حساس در روابط میان رباط و مادرید بوده است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ده‌ها هزار مهاجر مراکشی در مدت کوتاهی از طریق پیاده‌روی یا شنا خود را به سئوتا رساندند. در پی این اتفاق، اسپانیا نیروهای نظامی و امنیتی خود را در منطقه مستقر کرد و با مقام‌های مراکش برای بازگرداندن مهاجران وارد مذاکره شد. مقام‌های اسپانیایی اعلام کردند بخش قابل توجهی از این افراد به خاک مراکش بازگردانده شده‌اند؛ با این حال، تحلیلگران معتقدند ریشه‌های سیاسی و اجتماعی بحران همچنان پابرجاست.

مراد یتکین، روزنامه‌نگار و تحلیلگر باسابقه ترکیه، این رخداد را اقدامی هدفمند در چارچوب فشارهای سیاسی علیه دولت اسپانیا ارزیابی کرده است. او با اشاره به مواضع پدرو سانچز، نخست‌وزیر اسپانیا، در قبال جنگ غزه و انتقادهای مادرید از سیاست‌های رژیم صهیونیستی، مدعی شده است که بحران مهاجرت ممکن است با تلاش‌هایی برای مجازات سیاسی اسپانیا مرتبط باشد.

یتکین همچنین به گزارش‌ها و اظهارنظرهایی در آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره وضعیت سئوتا و ملیله اشاره کرده و نوشته است برخی جریان‌های سیاسی، از مسئله حاکمیت بر این مناطق و اختلافات تاریخی میان مراکش و اسپانیا برای افزایش فشار بر مادرید استفاده می‌کنند. این تحلیل، با این حال، دیدگاهی سیاسی و تفسیری است و درباره جزئیات آن میان ناظران اختلاف نظر وجود دارد.

فرهاد براتاو، دیگر تحلیلگر ترکیه، نیز این رخداد را بخشی از موج گسترده جابه‌جایی جمعیت در مدیترانه دانسته است. به باور او، شکاف عمیق اقتصادی و جمعیتی میان دو سوی مدیترانه، زمینه‌ساز افزایش فشارهای مهاجرتی شده است؛ به‌گونه‌ای که تفاوت سطح درآمد، دستمزد، نرخ باروری و ساختار سنی جمعیت در کشورهای شمال آفریقا و جنوب اروپا، روابط سیاسی و امنیتی دو منطقه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

براتاو همچنین به اختلافات انرژی میان کشورهای منطقه اشاره کرده و معتقد است روابط مراکش، اسپانیا و الجزایر، به‌ویژه در حوزه گاز طبیعی، بر تحولات مهاجرتی و امنیتی مدیترانه بی‌تأثیر نیست. به گفته او، هرگونه استفاده سیاسی از موج‌های مهاجرتی می‌تواند بحران‌های انسانی را تشدید کرده و هزینه‌های سیاسی سنگینی برای دولت‌های درگیر به همراه داشته باشد.

تحلیلگران ترک تأکید می‌کنند که مهاجرت در سال‌های اخیر از یک مسئله اجتماعی و انسانی صرف، به ابزاری در مناسبات ژئوپلیتیک تبدیل شده است. آنان برای این روند از اصطلاح «تسلیح مهاجرت» استفاده می‌کنند؛ مفهومی که به بهره‌گیری دولت‌ها یا بازیگران سیاسی از جریان‌های مهاجرتی برای اعمال فشار بر رقبای خود اشاره دارد.

به اعتقاد این تحلیلگران، نمونه‌هایی از این الگو پیش‌تر در روابط ترکیه و اتحادیه اروپا، بحران مرزی بلاروس و لهستان و اختلافات روسیه و فنلاند مشاهده شده و اکنون در مناسبات مراکش و اسپانیا نیز نمود پیدا کرده است. از این منظر، بحران سئوتا تنها یک رویداد مرزی نیست، بلکه بخشی از رقابت گسترده‌تر بر سر نفوذ، انرژی، امنیت و سیاست مهاجرت در منطقه مدیترانه به شمار می‌رود.