ساغری: پزشکی هسته‌ای ایران با وجود تحریم و جنگ در ردیف اول منطقه ایستاده است

به گزارش آذربایجان آنلاین، دکتر محسن ساغری در گفت‌وگوی اختصاصی درباره جایگاه فعلی پزشکی هسته‌ای ایران اظهار کرد: پزشکی هسته‌ای ذاتاً رشته‌ای وابسته به تجهیزات و پرتوداروهاست و اگر هر یک از این دو بخش در دسترس نباشد، عملاً ادامه فعالیت این رشته با مشکل جدی مواجه می‌شود.

وی افزود: با وجود همه مشکلاتی که کشور طی سال‌های گذشته با آن روبه‌رو بوده، از جنگ گرفته تا تحریم، پزشکی هسته‌ای ایران توانسته مسیر پیشرفت خود را ادامه دهد و ظرفیت علمی، آموزشی و درمانی قابل توجهی ایجاد کند.

رئیس انجمن علمی پزشکی هسته‌ای ایران با مرور روند شکل‌گیری این رشته در کشور گفت: در ابتدای انقلاب حتی متخصص پزشکی هسته‌ای به تعداد مورد نیاز در کشور وجود نداشت و در دانشگاه تهران نیز گروه آموزشی مستقلی برای پزشکی هسته‌ای شکل نگرفته بود.

ساغری ادامه داد: پس از بازگشت من از آمریکا، یکی از نخستین اقداماتی که انجام دادیم تدوین برنامه آموزشی پزشکی هسته‌ای و تأسیس گروه آموزشی این رشته در دانشگاه تهران بود.

وی افزود: در سال ۱۳۶۲ نیز روند تربیت پزشک متخصص پزشکی هسته‌ای آغاز شد و در کنار آن، برای تربیت نیرو در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری نیز اقداماتی انجام گرفت.

رئیس انجمن علمی پزشکی هسته‌ای ایران با اشاره به تفاوت وضعیت امروز با سال‌های ابتدایی توسعه این رشته گفت: در آن مقطع نه نیروی متخصص کافی داشتیم و نه از فناوری و تجهیزات امروز برخوردار بودیم، اما در حال حاضر بیش از ۳۰۰ متخصص پزشکی هسته‌ای در کشور فعالیت می‌کنند.

وی افزود: اکنون پنج مرکز آموزشی در پنج دانشگاه کشور در این حوزه فعال هستند و بیش از ۲۰۰ مرکز پزشکی هسته‌ای نیز در نقاط مختلف ایران به بیماران خدمات ارائه می‌کنند.

ساغری در عین حال یکی از چالش‌های اصلی این حوزه را وابستگی شدید به تجهیزات دانست و اظهار کرد: تجهیزات پزشکی هسته‌ای باید به‌روز شوند، زیرا هرچه دستگاه‌ها جدیدتر و پیشرفته‌تر باشند، قدرت تشخیصی نیز افزایش پیدا می‌کند.

وی تأکید کرد: یکی از نیازهای فعلی این است که شرایطی فراهم شود تا مراکز پزشکی هسته‌ای بتوانند تجهیزات خود را نوسازی و به‌روز کنند و از فناوری‌های جدیدتر در تشخیص و درمان بهره ببرند.

رئیس انجمن علمی پزشکی هسته‌ای در ادامه وضعیت پرتوداروها را متفاوت ارزیابی کرد و گفت: در این حوزه، اقداماتی که سازمان انرژی اتمی و به‌طور مشخص شرکت پارس ایزوتوپ انجام داده‌اند، شرایط مناسبی ایجاد کرده و در حال حاضر از نظر تأمین پرتوداروها مشکل جدی نداریم.

وی افزود: به‌ویژه طی چهار یا پنج سال اخیر، پرتوداروهای جدیدی در حوزه درمان و همچنین فرآورده‌های تشخیصی جدید تولید شده که امکان انجام اقدامات مهم‌تری را در پزشکی هسته‌ای فراهم کرده است.

ساغری با اشاره به نقش این داروها در درمان بیماران سرطانی اظهار کرد: بخشی از این پیشرفت‌ها مربوط به درمان سرطان‌های پیشرفته است و اکنون امکان استفاده از روش‌هایی وجود دارد که در گذشته یا در دسترس نبود یا دامنه بسیار محدودتری داشت.

وی گفت: مجموعه اقداماتی که در این حوزه انجام شده باعث شده پزشکی هسته‌ای ایران، با وجود تمام محدودیت‌ها، در جایگاه بالایی قرار بگیرد و اگر بخواهیم خود را در منطقه مقایسه کنیم، می‌توان گفت در آسیای غربی در ردیف‌های نخست قرار داریم.

رئیس انجمن علمی پزشکی هسته‌ای افزود: اگر شرایط کشور عادی بود و با محدودیت‌هایی مانند تحریم و سایر مشکلات روبه‌رو نبودیم، به اعتقاد من می‌توانستیم حتی از کشورهایی مانند ترکیه نیز فاصله بیشتری بگیریم و جلوتر قرار بگیریم.

وی با این حال تأکید کرد: با وجود همین شرایط نیز فعالیت مراکز ادامه دارد و روزانه صدها بیمار برای خدمات تشخیصی و درمانی پزشکی هسته‌ای پذیرش می‌شوند.

ساغری توضیح داد: بسیاری از خدمات پزشکی هسته‌ای در کنار سایر روش‌های تشخیصی و درمانی قرار می‌گیرند و نقش مکمل دارند، اما در برخی موارد نیز این خدمات منحصربه‌فرد هستند و جایگزین دیگری برای آنها وجود ندارد.

رئیس انجمن علمی پزشکی هسته‌ای درباره مهم‌ترین مطالبه این حوزه از وزارت بهداشت نیز گفت: انتظار ما این است که وزارت بهداشت تسهیلاتی فراهم کند تا مراکز پزشکی هسته‌ای بتوانند دستگاه‌های خود را به‌روز کنند.

وی افزود: در کنار واردات و نوسازی تجهیزات، باید زمینه‌ای فراهم شود که تا حد امکان این دستگاه‌ها در داخل کشور نیز تولید شوند.

ساغری گفت: در حال حاضر یکی دو شرکت داخلی در این حوزه فعالیت‌هایی را آغاز کرده‌اند و حمایت از این روند می‌تواند کمک زیادی به پزشکی هسته‌ای کشور کند.

وی تأکید کرد: اگر توان تولید داخلی تجهیزات افزایش پیدا کند، بخشی از وابستگی مراکز نیز کاهش خواهد یافت و امکان دسترسی به دستگاه‌های مورد نیاز بیشتر می‌شود.

رئیس انجمن علمی پزشکی هسته‌ای در ادامه با اشاره به عملکرد سازمان انرژی اتمی اظهار کرد: خوشبختانه سازمان انرژی اتمی در این حوزه بسیار فعال است و شرکت پارس ایزوتوپ به‌عنوان مجموعه‌ای وابسته به این سازمان، نقش مهمی در تولید پرتوداروها ایفا می‌کند.

ساغری افزود: تولید پرتوداروهای جدیدی که برای درمان سرطان‌های پیشرفته مورد استفاده قرار می‌گیرند، اتفاق بسیار مهم و خبر خوبی برای پزشکی هسته‌ای کشور است.

وی گفت: انتظار ما این است که این دو ستون اصلی پزشکی هسته‌ای، یعنی تجهیزات از یک سو و پرتوداروها از سوی دیگر، به‌صورت مستمر مورد حمایت قرار بگیرند؛ وزارت بهداشت باید در حوزه تجهیزات و سازمان انرژی اتمی نیز در زمینه پرتوداروها پشتیبانی لازم را ادامه دهند.

رئیس انجمن علمی پزشکی هسته‌ای همچنین درباره پوشش بیمه‌ای خدمات این رشته تأکید کرد: اغلب خدمات پزشکی هسته‌ای تحت پوشش بیمه قرار دارند و مراکز پزشکی هسته‌ای با سازمان‌های بیمه‌گر قرارداد دارند.

وی افزود: این قراردادها شامل بیمه‌های اصلی از جمله تأمین اجتماعی و بیمه سلامت است و بسیاری از مراکز با بیمه‌های خصوصی نیز همکاری دارند.

ساغری در بخش دیگری از این گفت‌وگو به جایگاه دکتر شهرام دبیری در توسعه پزشکی هسته‌ای تبریز پرداخت و گفت: دکتر دبیری پس از فارغ‌التحصیلی، که از شاگردان من نیز بودند، به تبریز بازگشتند و به عضویت هیئت علمی دانشگاه درآمدند.

وی توضیح داد: در آن مقطع هنوز گروه مستقل پزشکی هسته‌ای در تبریز وجود نداشت و دکتر دبیری فعالیت خود را در گروه رادیولوژی آغاز کرد.

رئیس انجمن علمی پزشکی هسته‌ای افزود: دکتر دبیری برای نخستین بار یک مرکز خصوصی پزشکی هسته‌ای را در تبریز راه‌اندازی کرد و این مرکز در ابتدا با یکی از دستگاه‌های نسل اولیه پزشکی هسته‌ای فعالیت خود را آغاز کرد.

وی ادامه داد: دکتر دبیری خود آن مرکز را اداره می‌کرد، اما به دلیل فعالیت، دوراندیشی و سخت‌کوشی او، این مرکز به‌تدریج توسعه پیدا کرد.

وی افزود: آن زمان من نیز در جریان بخشی از این مسیر بودم و امروز وقتی می‌بینیم آن مرکز خصوصی اولیه به یک بیمارستان مجهز تبدیل شده، می‌توان ارزش آن تلاش‌ها را بهتر درک کرد.

رئیس انجمن علمی پزشکی هسته‌ای گفت: بیمارستانی که امروز شکل گرفته، نقش مهمی در نظام سلامت استان و به‌ویژه شهر تبریز دارد و این مسیر، توانمندی، دوراندیشی و همت دکتر دبیری را نشان می‌دهد.

ساغری با اشاره به علاقه و احترام خود نسبت به دبیری افزود: یکی از ویژگی‌هایی که همیشه در او دیده‌ام سخت‌کوشی بوده است. گفتن اینکه یک بیمارستان ساخته شده آسان است، اما در عمل برای انجام چنین کاری موانع فراوانی وجود دارد و عبور از آنها نیازمند توان و پیگیری بسیار است.

وی تأکید کرد: دکتر دبیری توانسته بسیاری از این موانع را پشت سر بگذارد و همین موضوع توان مدیریتی و اجرایی او را نشان می‌دهد.

ساغری همچنین با یادآوری سابقه برگزاری همایش‌های پزشکی هسته‌ای در تبریز گفت: پیش از این نیز یک یا دو همایش در این شهر برگزار کرده بودیم که یکی از آنها به حدود سه دهه قبل بازمی‌گردد.

وی افزود: بخش عمده زحمات آن همایش نیز برعهده دکتر دبیری بود و همت، سخاوت و محبتی که در برگزاری آن رویداد به خرج داد، خاطره بسیار خوبی برای من به جا گذاشت.