سپه‌وند: واردات بنزین به‌شدت محدود شده؛ هیچ کشوری نمی‌تواند حفاظت کامل از پالایشگاه‌هایش را تضمین کند

به گزارش آذربایجان آنلاین، رضا سپه‌وند در گفت‌وگوی اختصاصی درباره وضعیت ذخایر گاز و سوخت نیروگاه‌ها در آستانه فصل سرما و احتمال تکرار محدودیت‌های برق و گاز اظهار کرد: کشور همچنان با ناترازی قابل توجه گاز مواجه است و با افزایش مصرف در ماه‌های سرد سال، مدیریت تأمین سوخت بخش‌های مختلف اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

وی با اشاره به افزایش نیاز مصرفی کشور و تداوم ناترازی گاز افزود: مسئله اصلی این است که با شروع فصل سرما، مصرف گاز در بخش خانگی افزایش پیدا می‌کند و همین موضوع بر میزان گاز قابل تخصیص به نیروگاه‌های حرارتی و واحدهای صنعتی تأثیر می‌گذارد.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس تأکید کرد: تمام تلاش دولت و شرکت ملی گاز بر این است که گاز مشترکان خانگی قطع نشود؛ بنابراین در شرایط افزایش مصرف، بخشی از فشار ناشی از ناترازی به بخش‌های صنعت و نیروگاه‌های حرارتی منتقل خواهد شد.

سپه‌وند ادامه داد: زمانی که اولویت بر استمرار تأمین گاز خانگی قرار می‌گیرد، باید برای تأمین انرژی سایر بخش‌ها نیز راهکار جایگزین در نظر گرفته شود تا اختلال در فعالیت نیروگاه‌ها و واحدهای تولیدی تا حد امکان مدیریت شود.

وی با اشاره به پیگیری‌های کمیسیون انرژی در این زمینه گفت: برای بررسی وضعیت تأمین سوخت زمستانی، جلساتی با حضور وزرای نفت و نیرو، مسئولان شرکت ملی گاز، مدیرعامل توانیر و مسئولان شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی برگزار کرده‌ایم.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس افزود: هدف از این جلسات آن بوده که میان میزان گاز قابل تأمین، نیاز نیروگاه‌ها و مصرف بخش‌های مختلف تعادل ایجاد شود و برای جبران بخشی از کمبود گاز، استفاده از سوخت‌های جایگزین در دستور کار قرار گیرد.

وی تصریح کرد: در همین زمینه، استفاده از سوخت مایع شامل گازوئیل و نفت کوره برای جبران بخشی از ناترازی گاز مورد توجه قرار گرفته و جدولی نیز برای نحوه جایگزینی این سوخت‌ها تعیین شده است.

سپه‌وند با اشاره به ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول اظهار کرد: وقتی قرار است بخشی از نیاز نیروگاه‌های حرارتی به جای گاز از طریق سوخت مایع تأمین شود، لازم است میزان ذخایر، امکانات توزیع و برنامه مصرف از پیش مشخص باشد.

وی افزود: به همین دلیل، موضوع تأمین سوخت نیروگاهی صرفاً به وزارت نفت محدود نمی‌شود و وزارت نیرو، توانیر، شرکت ملی گاز و مجموعه پالایش و پخش نیز باید در اجرای برنامه‌ها هماهنگی داشته باشند.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس درباره میزان ذخایر سوخت مایع گفت: ذخایر فعلی در سطح بالایی قرار دارد و در مقایسه با سال‌های گذشته، وضعیت ذخیره‌سازی بهبود یافته است.

وی با اشاره به وجود حدود ۲.۵ میلیارد لیتر ذخایر سوخت مایع افزود: برای افزایش بیشتر ذخایر نیز برنامه‌ریزی شده و تلاش می‌شود سطح ذخیره‌سازی در ادامه افزایش پیدا کند.

سپه‌وند تأکید کرد: افزایش ذخایر سوخت مایع به این معناست که برای جایگزینی بخشی از گاز مصرفی نیروگاه‌ها ظرفیت بیشتری در اختیار خواهد بود، اما این موضوع به‌تنهایی تمام مسئله ناترازی گاز را برطرف نمی‌کند.

وی ادامه داد: با وجود اقدامات انجام‌شده در زمینه ذخیره‌سازی، شدت ناترازی گاز همچنان بالاست و به همین دلیل نمی‌توان انتظار داشت تمام بخش‌های مصرف‌کننده در زمستان بدون محدودیت به فعالیت خود ادامه دهند.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس تصریح کرد: آنچه پیش‌بینی می‌شود این است که در چهار تا پنج ماه سرد سال، فشار ناشی از محدودیت گاز بر واحدهای صنعتی و پتروشیمی‌ها بیشتر از سال گذشته باشد.

سپه‌وند گفت: سیاست اصلی این است که گاز خانگی تأمین شود و در مقابل، با استفاده از سوخت مایع در نیروگاه‌ها و مدیریت مصرف در سایر بخش‌ها، شرایط عبور از فصل سرما فراهم شود.

وی افزود: بنابراین اگرچه وضعیت ذخایر سوخت مایع بهبود پیدا کرده، اما نباید شدت ناترازی گاز را نادیده گرفت و لازم است بخش‌های مختلف براساس برنامه‌ای مشخص برای ماه‌های سرد سال آماده باشند.

افزایش تولید داخلی بنزین؛ مدیریت مصرف برای کاهش وابستگی به واردات

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس در بخش دیگری از این گفت‌وگو به وضعیت تولید و مصرف بنزین در کشور پرداخت و درباره علت تداوم نیاز به واردات این فرآورده نفتی اظهار کرد: یکی از مسائل مهم در حوزه بنزین، رشد مستمر تعداد خودروها و به دنبال آن افزایش مصرف سوخت است.

سپه‌وند افزود: سالانه بیش از یک میلیون خودروی نو شماره‌گذاری و وارد چرخه حمل‌ونقل کشور می‌شود و طبیعی است که اضافه‌شدن این تعداد خودرو، تقاضا برای مصرف بنزین را نیز افزایش می‌دهد.

وی با اشاره به روند مصرف در سال‌های گذشته گفت: در شرایط عادی، مصرف بنزین کشور سالانه حدود شش تا هفت درصد رشد داشته و همین افزایش مداوم مصرف باعث می‌شود بخش قابل توجهی از افزایش ظرفیت تولید صرف پاسخگویی به تقاضای جدید شود.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس ادامه داد: البته شرایط جنگی اخیر بر الگوی مصرف تأثیر گذاشته و در این مقطع، افزایش مصرف به شکل سال‌های عادی اتفاق نیفتاده است.

وی تأکید کرد: با این حال، برای بررسی نیاز بلندمدت کشور به بنزین باید روند معمول افزایش تعداد خودروها و رشد سالانه مصرف را در نظر گرفت؛ زیرا این روند در سال‌های عادی یکی از عوامل اصلی فشار بر ظرفیت تولید داخلی است.

سپه‌وند در ادامه به اقدامات انجام‌شده برای افزایش تولید بنزین اشاره کرد و گفت: خوشبختانه با تلاش‌های صورت‌گرفته در شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، تولید داخلی بنزین نیز افزایش یافته است.

وی افزود: ظرفیت تولید نسبت به گذشته رشد کرده و اکنون تولید روزانه بنزین کشور از سطح ۱۰۰ میلیون لیتر عبور کرده است.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس با تأکید بر ارتباط مستقیم تولید و مصرف اظهار کرد: اگر بتوانیم مدیریت مصرف را به‌درستی اجرا کنیم، ظرفیت تولید داخلی می‌تواند پاسخگوی بخش بیشتری از نیاز کشور باشد و حتی امکان کاهش وابستگی به واردات نیز فراهم شود.

سپه‌وند گفت: مسئله این نیست که صرفاً ظرفیت تولید را افزایش دهیم، بلکه باید همزمان به میزان مصرف نیز توجه کنیم؛ زیرا اگر رشد مصرف کنترل نشود، افزایش تولید نیز به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل را برای مدت طولانی برطرف کند.

وی با اشاره به وضعیت واردات بنزین در شرایط فعلی افزود: تحولات جنگی و محدودیت‌های ایجادشده در مسیرهای دریایی باعث شده امکان واردات بنزین در سطحی که پیش از این انجام می‌شد وجود نداشته باشد.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس اظهار کرد: در حال حاضر همچنان مقدار محدودی بنزین وارد کشور می‌شود، اما حجم آن در مقایسه با گذشته قابل توجه نیست.

وی تأکید کرد: با توجه به این شرایط، اهمیت افزایش تولید داخلی و مدیریت مصرف بیشتر شده و لازم است از ظرفیت موجود به شکلی استفاده شود که تأمین سوخت کشور با اختلال مواجه نشود.

کاهش مصرف بنزین در برخی استان‌های شرقی با تغییر شیوه عرضه

سپه‌وند در ادامه به اجرای برخی طرح‌های مدیریت مصرف سوخت در استان‌های کشور اشاره کرد و گفت: اقداماتی که در استان‌های شرقی و جنوبی برای ساماندهی عرضه بنزین انجام شده، نتایج قابل توجهی در کاهش مصرف داشته است.

وی از استان‌های کرمان، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و هرمزگان به‌عنوان مناطقی نام برد که برنامه‌هایی برای مدیریت مصرف و ساماندهی استفاده از کارت سوخت در جایگاه‌ها در آنها اجرا شده است.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس افزود: یکی از اقدامات انجام‌شده، جمع‌آوری کارت‌های سوخت آزاد از جایگاه‌ها و هدایت مصرف به سمت استفاده از کارت‌های سوخت شخصی و سهمیه‌های تعیین‌شده بوده است.

سپه‌وند با اشاره به اینکه این طرح با هدف مدیریت دقیق‌تر مصرف و توزیع سوخت اجرا شده است، گفت: استفاده از کارت سوخت و کنترل میزان مصرف می‌تواند در کاهش مصرف خارج از الگوی مورد انتظار مؤثر باشد.

وی ادامه داد: نتایج اجرای این برنامه در برخی استان‌ها نشان داده که امکان کاهش قابل توجه مصرف وجود دارد و براساس گزارش‌های مطرح‌شده، در هر یک از برخی استان‌های مشمول طرح، کاهش مصرفی در حدود یک میلیون لیتر در روز مشاهده شده است.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس تأکید کرد: این تجربه نشان می‌دهد مدیریت شیوه عرضه و مصرف می‌تواند در کنار افزایش تولید داخلی، بخشی از فشار موجود بر تأمین بنزین را کاهش دهد.

وی افزود: وقتی در یک استان با اصلاح نحوه استفاده از کارت‌های سوخت، مصرف روزانه کاهش پیدا می‌کند، مشخص می‌شود که بخشی از مسئله تأمین سوخت را می‌توان از مسیر مدیریت مصرف دنبال کرد.

سپه‌وند گفت: هدف از چنین اقداماتی آن است که سوخت موجود به شکل مناسب‌تری در اختیار مصرف‌کنندگان قرار گیرد و در عین حال، میزان مصرف نیز قابل مدیریت باشد.

وی تأکید کرد: با توجه به محدودیت‌های فعلی واردات، اجرای برنامه‌های مدیریت مصرف و استفاده صحیح از ظرفیت پالایشگاه‌های داخلی اهمیت ویژه‌ای دارد.

بازگشت تعدادی از پالایشگاه‌های آسیب‌دیده به مدار تولید

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس در ادامه درباره وضعیت پالایشگاه‌هایی که در حملات اخیر به زیرساخت‌های انرژی آسیب دیده‌اند، اظهار کرد: پس از وقوع آسیب‌ها، روند بازسازی پالایشگاه‌های مربوط آغاز شده و بخشی از واحدهای آسیب‌دیده دوباره به مدار تولید بازگشته‌اند.

سپه‌وند با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه تولید بنزین افزود: تعدادی از پالایشگاه‌ها بازسازی شده‌اند و اکنون فعالیت تولیدی خود را از سر گرفته‌اند.

وی ادامه داد: در عین حال، بازسازی تمام پالایشگاه‌های آسیب‌دیده به پایان نرسیده و همچنان مجموعه‌هایی وجود دارند که عملیات بازسازی آنها ادامه دارد.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس گفت: برای واحدهایی که هنوز به شرایط عادی بازنگشته‌اند، اقدامات مربوط به تعمیر و بازسازی در حال انجام است تا امکان بازگشت آنها به چرخه تولید فراهم شود.

وی تأکید کرد: نمی‌توان تمام پالایشگاه‌های آسیب‌دیده را از نظر میزان خسارت یا مرحله بازسازی در یک وضعیت دانست؛ برخی به تولید بازگشته‌اند و برخی دیگر هنوز در مرحله بازسازی قرار دارند.

سپه‌وند با اشاره به اهمیت استمرار تولید و توزیع سوخت در شرایط بحرانی اظهار کرد: بازگشت پالایشگاه‌های آسیب‌دیده به مدار تولید یکی از موضوعاتی است که در حوزه تأمین بنزین کشور مورد توجه قرار گرفته است.

وی افزود: با توجه به نیاز مستمر کشور به سوخت، بازسازی واحدهایی که دچار آسیب شده‌اند باید در کنار افزایش تولید و مدیریت مصرف دنبال شود.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس با بیان اینکه روند بازسازی همچنان ادامه دارد، گفت: تلاش بر این است که ظرفیت واحدهای آسیب‌دیده نیز به‌تدریج به چرخه تولید بازگردد.

حفاظت کامل از پالایشگاه‌ها در هیچ کشوری امکان‌پذیر نیست

سپه‌وند در بخش پایانی این گفت‌وگو به موضوع حفاظت از پالایشگاه‌ها، خطوط انتقال و سایر زیرساخت‌های انرژی در برابر حملات احتمالی پرداخت و اظهار کرد: حفاظت از تأسیسات انرژی، به دلیل گستردگی و اهمیت این زیرساخت‌ها، یکی از دشوارترین موضوعات در حوزه پدافند است.

وی افزود: تأسیسات نفت و گاز، پالایشگاه‌ها و سایر زیرساخت‌های انرژی از جمله مراکزی هستند که حفاظت کامل از آنها در برابر هر نوع حمله، حتی برای کشورهای برخوردار از تجهیزات پیشرفته دفاعی نیز بسیار دشوار است.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس تأکید کرد: تاکنون هیچ کشوری نتوانسته تمام زیرساخت‌های انرژی خود را به شکلی حفاظت کند که احتمال آسیب‌دیدن آنها در شرایط جنگی به صفر برسد.

سپه‌وند با اشاره به جنگ روسیه و اوکراین گفت: در این درگیری‌ها نیز شاهد بوده‌ایم که زیرساخت‌های انرژی در معرض حمله قرار گرفته و دچار آسیب شده‌اند.

وی همچنین با اشاره به حملات انجام‌شده به تأسیسات انرژی در دیگر درگیری‌های منطقه‌ای افزود: حتی در کشورهایی که از سامانه‌های دفاعی پیشرفته برخوردارند و درباره توان حفاظت از زیرساخت‌های خود ادعاهای گسترده‌ای مطرح می‌کنند، امکان آسیب‌دیدن پالایشگاه‌ها و تأسیسات انرژی وجود داشته است.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس گفت: بنابراین نمی‌توان ادعا کرد که با استقرار تجهیزات دفاعی، امکان هرگونه حمله یا آسیب به زیرساخت‌های انرژی به‌طور کامل از بین می‌رود.

وی با اشاره به ضرورت تقویت توان دفاعی کشور افزود: البته این موضوع به معنای کنارگذاشتن اقدامات حفاظتی نیست و باید برای افزایش سطح حفاظت از پالایشگاه‌ها و سایر زیرساخت‌های مهم انرژی تلاش شود.

سپه‌وند ادامه داد: در همین زمینه، تقویت ظرفیت‌های پدافندی و استقرار تجهیزات و رادارهای مورد نیاز از جمله موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

وی تأکید کرد: هدف از اقدامات حفاظتی، افزایش توان مقابله با تهدیدات و کاهش احتمال آسیب‌دیدن تأسیسات است، اما باید پذیرفت که هیچ سامانه‌ای امکان تضمین حفاظت مطلق از تمام زیرساخت‌ها را ندارد.

سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به پیامدهای حمله به پالایشگاه‌ها گفت: خسارت واردشده به تأسیسات انرژی می‌تواند قابل توجه باشد و همین مسئله اهمیت اقدامات حفاظتی و آمادگی برای بازسازی را افزایش می‌دهد.

وی افزود: در کنار تلاش برای تقویت پوشش دفاعی، باید به این واقعیت نیز توجه کرد که زیرساخت‌های انرژی در شرایط جنگی همچنان ممکن است در معرض آسیب قرار گیرند.

سپه‌وند تأکید کرد: تجربه حملات اخیر نشان می‌دهد حفاظت از پالایشگاه‌ها و تأسیسات انرژی موضوعی پیچیده است و نمی‌توان تنها با اتکا به یک اقدام یا یک سامانه، حفاظت کامل از این مجموعه‌ها را تضمین کرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: از یک سو باید برای تقویت حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی تلاش شود و از سوی دیگر، بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده و استمرار تأمین سوخت نیز مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا کشور در شرایط محدودیت و افزایش نیاز مصرفی، همچنان به ظرفیت تولید و توزیع این تأسیسات وابسته است.