شتر جایگزین گاو و گوسفند برای مقابله با خشکسالی

به گزارش آذربایجان آنلاین، تغییرات اقلیمی طی سال‌های اخیر سیمای طبیعی و کشاورزی آذربایجان شرقی را دگرگون کرده و پیامدهای آن بیش از هر بخش دیگری در مراتع نمایان شده است، به‌طوری که کاهش منابع آبی و گسترش گیاهان شورپسند و خاردار، بهره‌برداری سنتی از مراتع را با چالش جدی مواجه کرده است. در چنین شرایطی شتر به دلیل توان بالای سازگاری با خشکی و کمبود علوفه، به عنوان یکی از مهم‌ترین گزینه‌های توسعه دامداری مطرح شده و مسئولان استان برنامه‌هایی نظیر اصلاح نژاد، تشکیل هسته‌های تخصصی و حمایت از صنایع فرآوری را در دستور کار قرار داده‌اند.

شهرام شفیعی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، با تأکید بر تغییر بافت زراعی حوضه دریاچه ارومیه، اظهار داشت که بهره‌برداران ناگزیر از تغییر دام‌های چراکننده هستند، چرا که پوشش گیاهی جدید شامل خارشتر، علف‌شور و تاغ به دلیل خاردار بودن، تنها برای شتر قابل تعلیف است و سایر دام‌ها قادر به ادامه حیات در این مراتع نیستند. وی با اشاره به اینکه شترها گیاهان را به صورت هرس مصرف می‌کنند و این اقدام به حفظ ریشه گیاهان و جلوگیری از تخریب مراتع کمک می‌کند، افزود که استان برای تشکیل هسته‌های اصلاح نژادی و ایجاد پژوهشگاه شتر دوکوهانه شمال‌غرب کشور در صورت تأمین اعتبارات آمادگی کامل دارد و با دورگ‌گیری می‌توان شترهای سنگین‌وزن و پربازده پرورش داد.

در همین راستا جواد گوزلی، سرپرست مدیریت امور دام سازمان جهاد کشاورزی استان، ضمن معرفی شهرستان اسکو به عنوان قطب اصلی پرورش شتر در استان، اعلام کرد که جمعیت شتر آذربایجان شرقی به ۲ هزار و ۲۰ نفر رسیده و سالانه ۶۲ تن گوشت شتر تولید می‌شود. وی با اشاره به اینکه بیش از ۴۸ درصد مراتع کشور در وضعیت ضعیف قرار دارند، تأکید کرد که شتر بهترین بهره‌بردار از این منابع طبیعی است و به دلیل نیاز اندک به آب، خوراک و تأسیسات نگهداری، مناسب‌ترین گزینه برای مناطق خشک محسوب می‌شود. مهدی پورطهماسبیان اهرابی، کارشناس مسئول دام سنگین سازمان نیز با تأکید بر بهره‌وری بالای شتر، خاطرنشان کرد که میانگین تولید شیر هر شتر ماده در دوره ۱۱ ماهه بین ۶۰۰ تا ۶۵۰ کیلوگرم است و وزن زنده شترهای نر نیز در چهار سالگی به ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم می‌رسد که این اعداد نشان‌دهنده ظرفیت اقتصادی بالای این صنعت است.

بررسی ظرفیت‌های شهرستانی نشان می‌دهد که مرند با داشتن حدود ۲۱۰ نفر شتر در روستاهای گلین‌قیه، یامچی و شوردرق، سالانه ۶۰ تن گوشت و هفت تن شیر تولید می‌کند و شهرستان اسکو نیز با تولید سالانه ۱۲۰ تن گوشت و ۱۰۰ تن شیر و فرآورده‌های لبنی، نقش پررنگی در این حوزه دارد. با این حال، مسئولان جهاد کشاورزی شهرستان‌ها تأکید دارند که با وجود پتانسیل بالای صادراتی و ارزش غذایی و دارویی محصولات شتر، بخش عمده تولیدات فعلاً به صورت فله‌ای عرضه می‌شود و ایجاد صنایع تبدیلی، بسته‌بندی و فرآوری، حلقه مفقوده‌ای است که می‌تواند سودآوری این بخش را به میزان قابل توجهی افزایش دهد و از خام‌فروشی جلوگیری کند.