معادله بنزین عوض می‌شود؛ سهمیه ۳۰ لیتری، نرخ آزاد یا خاموشی نازل‌ها؟

به گزارش آذربایجان آنلاین، سقاب اصفهانی، رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، از بررسی سه مسیر متفاوت برای مدیریت بنزین خبر داده است؛ مسیرهایی که هنوز هیچ‌یک نهایی نشده‌اند، اما هر کدام در صورت اجرا می‌توانند نحوه دسترسی مردم به سوخت و هزینه‌های مرتبط با رفت‌وآمد را تحت تأثیر قرار دهند.

در سناریوی نخست، قرار نیست قیمت بنزین تغییر کند، اما عرضه روزانه به میزان تولید کشور محدود می‌شود. سقف مطرح‌شده در این الگو ۱۲۱ میلیون لیتر در روز است؛ به این معنا که اگر مجموع بنزین در نظر گرفته‌شده برای یک روز مصرف شود، عرضه بیشتر انجام نخواهد شد و به تعبیر مطرح‌شده، نازل‌ها تا آغاز سهم روز بعد خاموش می‌شوند.

سناریوی دوم نیز بر همان سقف ۱۲۱ میلیون لیتری استوار است، با این تفاوت که این میزان بنزین میان خودروهای موجود تقسیم خواهد شد. در چنین مدلی، برای هر خودرو سهم مشخصی در نظر گرفته می‌شود و مصرف بیش از سهم تعیین‌شده باید با نرخ آزاد تأمین شود.

اما سناریوی سوم، ساختار فعلی سهمیه‌بندی را از اساس تغییر می‌دهد. در این مدل، سهمیه دیگر به خودرو تعلق نمی‌گیرد و هر فرد، فارغ از اینکه مالک خودرو باشد یا خیر، سهم مشخصی از بنزین دریافت خواهد کرد. رقم مطرح‌شده برای این الگو حدود ۳۰ لیتر در ماه برای هر نفر است.

یکی از بخش‌های قابل توجه این سناریو، امکان انتقال یا خریدوفروش سهمیه است. چنین سازوکاری می‌تواند به افرادی که خودرو ندارند یا کمتر از سهم خود بنزین مصرف می‌کنند اجازه دهد سهمیه مازاد را در اختیار دیگران قرار دهند؛ هرچند جزئیات اجرایی و نحوه قیمت‌گذاری چنین مبادلاتی هنوز مشخص نشده است.

برای تاکسی‌ها نیز سهمیه‌ای جداگانه پیش‌بینی شده تا تغییر در نظام توزیع بنزین مستقیماً به افزایش هزینه خدمات حمل‌ونقل عمومی و فشار بیشتر بر مسافران منجر نشود.

با وجود مطرح‌شدن این سه مسیر، هنوز تصمیم نهایی درباره انتخاب و اجرای هیچ‌یک اعلام نشده است. آنچه اکنون اهمیت دارد این است که بحث بنزین وارد مرحله‌ای فراتر از تغییر قیمت شده و دولت در حال بررسی تغییر در شیوه عرضه و توزیع یارانه سوخت است؛ تصمیمی که به دلیل ارتباط مستقیم با هزینه رفت‌وآمد، حمل‌ونقل و معیشت خانوارها می‌تواند دامنه اثر گسترده‌ای داشته باشد.