نبرد دلار و اونس؛ کدام‌یک مسیر بازار طلا را تعیین می‌کند؟

به گزارش آذربایجان آنلاین، بازار جهانی طلا در هفته‌های اخیر رفتاری متفاوت از الگوهای تاریخی خود به نمایش گذاشته است. برخلاف تجربه‌های گذشته که تشدید تنش‌های سیاسی و وقوع جنگ‌ها به افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا منجر می‌شد، این‌بار نه‌تنها چنین افزایشی رخ نداد، بلکه قیمت جهانی طلا در مقاطعی روندی نزولی را تجربه کرد.

در همین زمینه، محمد کشتی‌آرای، عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران، تأکید می‌کند: «برخلاف الگوی شناخته‌شده بازارهای جهانی، جنگ اخیر نه‌تنها به افزایش قیمت طلا منجر نشد، بلکه روندی معکوس را رقم زد.»

تحلیلگران، مهم‌ترین دلیل این واگرایی را در تقویت شاخص‌های اقتصادی آمریکا و رشد بازارهای مالی این کشور می‌دانند؛ عواملی که موجب افزایش ارزش دلار و در نتیجه کاهش جذابیت سرمایه‌گذاری در بازار طلا شده‌اند. کشتی‌آرای نیز با تأیید این موضوع می‌گوید: «بهبود شرایط اقتصادی و رشد بازار سهام آمریکا موجب افزایش ارزش دلار شده و همین موضوع از جذابیت سرمایه‌گذاری در بازار طلا کاسته است.»

او همچنین به فشار عرضه در بازار جهانی اشاره کرده و می‌افزاید: «کسری بودجه بسیاری از کشورها باعث شده بخشی از ذخایر طلا وارد بازار شود که این موضوع نیز به کاهش قیمت‌ها دامن زده است.»

دلار؛ بازیگر اصلی بازار داخلی
در بازار ایران، اگرچه قیمت جهانی طلا همچنان یک متغیر اثرگذار محسوب می‌شود، اما تجربه نشان داده است که نرخ ارز نقش تعیین‌کننده‌تری در شکل‌دهی به روند قیمت‌ها دارد. در روزهای اخیر نیز هم‌زمان با افزایش تنش‌های سیاسی و رشد نرخ دلار، بازار طلا واکنشی صعودی از خود نشان داده است.

کشتی‌آرای در این‌باره تصریح می‌کند: «قیمت طلا در ایران همواره تابعی از دو متغیر اصلی، یعنی قیمت جهانی طلا و نرخ ارز است»، اما در شرایط فعلی به‌گفته او «نرخ ارز نقش پررنگ‌تری در تعیین قیمت‌ها ایفا می‌کند.»

این در حالی است که ضعف نسبی اونس جهانی، مانع از جهش پرشتاب قیمت‌ها شده و نوعی واگرایی میان دو موتور اصلی بازار ایجاد کرده است؛ وضعیتی که باعث شده طلا در آستانه کانال‌های مقاومتی، از جمله محدوده ۱۸ میلیون تومان، متوقف شود.

بازاری کم‌عمق و محتاط
یکی دیگر از ویژگی‌های فعلی بازار، کاهش حجم معاملات و احتیاط فعالان است. تعطیلی‌های اخیر و وقفه در فعالیت بازار، در کنار فضای نااطمینانی سیاسی، موجب شده دادوستدها هنوز به شرایط عادی بازنگردد.

در این خصوص کشتی‌آرای می‌گوید: «با وجود بازگشایی بازار، معاملات همچنان با احتیاط انجام می‌شود و بسیاری از فعالان هنوز فعالیت عادی خود را آغاز نکرده‌اند.» او تأکید می‌کند: «به دلیل محدود بودن حجم معاملات، قیمت‌های فعلی نمی‌تواند مبنای دقیقی برای تحلیل روند آینده باشد.»

چه عواملی مسیر آینده طلا را تعیین می‌کنند؟
بررسی شرایط فعلی نشان می‌دهد سه متغیر کلیدی، آینده بازار طلا را رقم خواهند زد:
نخست، روند قیمت جهانی اونس که به‌شدت تحت تأثیر سیاست‌های پولی آمریکا، نرخ بهره و تورم جهانی قرار دارد.
دوم، نرخ دلار در بازار داخلی که خود تابعی از تحریم‌ها، کسری بودجه و انتظارات تورمی است.
و سوم، تحولات ژئوپلیتیکی که می‌توانند به‌صورت ناگهانی مسیر هر دو متغیر را تغییر دهند.

سناریوهای پیش‌روی بازار طلا
در شرایط فعلی، می‌توان چهار سناریوی اصلی برای آینده بازار متصور شد:

در سناریوی نخست، تداوم وضعیت فعلی و شرایط «نه جنگ، نه صلح» است که می‌تواند به نوسان محدود اونس و رشد تدریجی دلار منجر شود؛ ترکیبی که احتمالاً قیمت طلا را در مسیر صعودی ملایم قرار می‌دهد.

در سناریوی دوم، دستیابی به توافقی محدود است که اگرچه ممکن است بخشی از ریسک‌های سیاسی را کاهش دهد، اما به دلیل تداوم مشکلات ساختاری اقتصاد ایران، تأثیر قابل‌توجهی بر کاهش نرخ ارز نخواهد داشت؛ در نتیجه، طلا همچنان مستعد رشد باقی می‌ماند.

سناریوی سوم به توافقی مؤثر و کاهش فشارهای اقتصادی اشاره دارد؛ حالتی که می‌تواند با افت نرخ دلار، حتی به کاهش مقطعی قیمت طلا در بازار داخلی منجر شود.

و در نهایت، سناریوی چهارم یعنی تشدید دوباره درگیری‌ها، که می‌تواند با افزایش ریسک‌های اقتصادی و جهش نرخ ارز، قیمت طلا را در داخل کشور بالا نگه دارد؛ حتی اگر اونس جهانی تحت فشار قرار گیرد.
طلا همچنان دارایی امن؟
برآیند این سناریوها نشان می‌دهد که بازار طلا در شرایطی پیچیده و چندلایه قرار گرفته است؛ جایی که هم‌زمان از دو مسیر متفاوت یعنی اقتصاد جهانی و متغیرهای داخلی تغذیه می‌شود.

در کنار این تحلیل‌ها، نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و سکه تهران، نیز با اشاره به شرایط فعلی بازار تأکید می‌کند: «به نظر می‌رسد مردم در شرایط فعلی می‌توانند با اطمینان بیشتری نسبت به انجام مبادلات و خرید مصنوعات طلا و سکه اقدام کنند و با توجه به روند کاهشی طی دو ماه اخیر، احتمال کاهش شدید و قابل توجه قیمت‌ها کمتر شده و بازار تا حد زیادی سطوح فعلی را پذیرفته است.»

او در ادامه با نگاهی به چشم‌انداز جهانی می‌افزاید: «هیچ‌گاه نمی‌توان درباره بازارهای مالی با قطعیت اظهارنظر کرد، اما بر اساس تحلیل‌های موجود، احتمال افت قابل توجه قیمت‌ها در کوتاه‌مدت پایین است. از سوی دیگر، برخی مؤسسات مالی بین‌المللی برای سال ۲۰۲۶ قیمت‌های بالاتر از ۵۰۰۰ دلار و حتی ۶۰۰۰ دلار برای هر اونس طلا را پیش‌بینی کرده‌اند.»

بذرافشان تأکید می‌کند: «تجربه بازار نیز نشان داده است که قیمت‌ها پس از یک دوره تثبیت، در بلندمدت می‌توانند مجدداً وارد مسیر افزایشی شوند.»

بر همین اساس، در شرایط فعلی احتمال حفظ سطوح قیمتی یا حتی رشد تدریجی، بیش از سناریوی افت عمیق ارزیابی می‌شود؛ هرچند مسیر پیش‌رو همچنان به‌شدت وابسته به تحولات سیاسی و اقتصادی باقی خواهد ماند.