بحران زمانی پیچیدهتر شد که همزمان با توقف تولید، عبور و مرور نفتکشها و کشتیهای حامل گاز از تنگه هرمز نیز به دلیل بسته شدن این گذرگاه راهبردی از سوی تهران دچار اختلال جدی شد.در نتیجه حتی ذخایر آماده صادرات نیز امکان خروج آسان از منطقه را ندارند. این مسئله عرضه به کشورهایی چون چین، هند، ژاپن و چندین کشور اروپایی را با وقفه مواجه کرده است. بر اساس گزارش بلومبرگ، چین حدود ۲۴ درصد از صادرات الانجی قطر را جذب میکند و سهم هند، پاکستان و بنگلادش نیز در مجموع به ۲۸ درصد میرسد.
در این میان رقابتی فشرده میان خریداران آسیایی و اروپایی برای جذب محمولههای جایگزین از کشورهایی مانند آمریکا و استرالیا شکل گرفته است. هرچند دادههای گروه بورسهای لندن نشان میدهد صادرات الانجی آمریکا نسبت به سال گذشته بیش از ۱۷ درصد افزایش یافته، اما کارشناسان تأکید دارند این رشد قادر به جبران خلأ ناشی از توقف تولید قطر نیست. ساختار بازار و مسیرهای حملونقل گاز آمریکا با قطر تفاوت دارد؛ به طوری که ۷۷ درصد صادرات آمریکا راهی اروپا میشود، در حالی که تمرکز اصلی صادرات قطر بر بازار آسیاست.
هزینه حملونقل و بیمه سر به فلک کشید
با افزایش ریسکهای منطقهای، مالکان کشتیها و واسطهها برای اجاره نفتکشهای الانجی در حوضه اقیانوس اطلس روزانه بیش از ۲۰۰ هزار دلار مطالبه میکنند؛ رقمی که تقریباً دو برابر نرخهای قبل از انتشار این خبر است. این در حالی است که شرکت «اسپارک کامودیتیز» پیشتر نرخ ۶۱ هزار و ۵۰۰ دلار را برای این نوع کشتیها ثبت کرده بود. همزمان بزرگترین شرکتهای بیمه دریایی جهان اعلام کردهاند پوشش بیمه ریسک جنگ برای کشتیهای ورودی به خلیج فارس را متوقف میکنند؛ اقدامی که میتواند روند بارگیری محمولهها را بیش از پیش کند کند.
هشدار درباره تکرار بحران انرژی ۲۰۲۲
روزنامه گاردین در تحلیلی نوشت اگرچه قیمت فعلی نفت در مقایسه با جهش آن پس از جنگ اوکراین شوکآور نیست، اما تحولات بازار گاز در صورت تداوم میتواند ساختار این بازار را دگرگون کند.برخلاف نفت، گاز مایع قطر امکان انتقال از طریق خط لوله را ندارد و ناچار باید از تنگه هرمز عبور کند؛ گلوگاهی که اکنون تقریباً متوقف شده است.با وجود رشد اخیر، قیمت گاز هنوز حدود ۸۷ درصد پایینتر از اوج بحران انرژی سال ۲۰۲۲ است.
با این حال بانک سرمایهگذاری گلدمن ساکس پیشبینی کرده در صورت قطع کامل جریان گاز از تنگه هرمز به مدت یک ماه، قیمتها در اروپا ممکن است تا ۱۳۰ درصد افزایش یابد. این بانک همچنین پیشبینی قیمت گاز در شاخص هلندی TTF برای سهماهه دوم سال را از ۳۶ به ۴۵ یورو افزایش داده است.در سال ۲۰۲۵ حدود یکچهارم گاز مصرفی اروپا از طریق الانجی تأمین شده و میانگین سهم بریتانیا طی پنج سال گذشته ۲۱ درصد بوده است.
تحلیلگران شرکت کپلر اعلام کردهاند تأسیسات هدف قرار گرفته در قطر تنها برای سه تا چهار روز امکان ادامه صادرات از محل ذخایر را داشتند و توقف هفتگی تولید میتواند بین ۱.۶ تا ۱.۸ میلیون تن از صادرات جهانی الانجی را کاهش دهد.در همین حال، مقام انرژی اتحادیه اروپا با اشاره به «نوسانات بازار» اعلام کرده فعلاً خطری متوجه امنیت عرضه نیست و اروپا پس از جنگ اوکراین مسیر متنوعسازی منابع خود را تقویت کرده است؛ با این حال کارشناسان معتقدند وابستگی فزاینده اروپا به منابع جایگزین، از جمله قطر، اکنون به یک چالش جدی در معادلات انرژی جهان تبدیل شده است.
دیدگاهتان را بنویسید