چهارشنبه / ۲۸ مرداد / ۱۴۰۵ Wednesday / 19 August / 2026
×
تهران-آذربایجان آنلاین-وزیر آموزش‌ و پرورش با بیان اینکه محیط مدرسه اغلب کسل‌کننده، خسته‌کننده و کم‌نشاط است، گفت: هنوز نتوانستیم تصویری از مدرسه آینده ترسیم کنیم.
وزیر آموزش و پرورش: نتوانستیم تصویری از مدرسه آینده ترسیم کنیم
به گزارش آذربایجان آنلاین، علیرضا کاظمی وزیر آموزش‌وپرورش در آیین اختتامیه سومین رویداد تخصصی «مدارس آینده» با تأکید بر ضرورت بازاندیشی مستمر در نظام تعلیم و تربیت کشور، اظهار کرد: سرعت تحولات علمی، پژوهشی و فناورانه به‌گونه‌ای است که تقریباً همه ابعاد زندگی بشر را تحت‌تأثیر قرار داده و ساختارهای ذهنی، سنتی و موجود را به‌طور اساسی دگرگون کرده است؛ به نحوی که ادامه مسیر با الگوهای گذشته عملاً امکان‌پذیر نیست.کاظمی با قدردانی ویژه از سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور به‌عنوان میزبان اصلی رویداد مدارس آینده، تصریح کرد: طراحی این ایده و نگاه عالمانه به مسائل آموزش‌وپرورش و حل مسائل این حوزه، اقدامی ارزشمند است. برگزاری سومین دوره این رویداد نشان می‌دهد که این حرکت توانسته متناسب با شرایط، اقتضائات روز و نیازهای آموزش‌وپرورش به‌روزرسانی شود و موضوعات مرتبط و اثرگذار را در دستور کار قرار دهد.وی همچنین از کمیته داوران و مشارکت‌کنندگان رویداد قدردانی کرد و گفت: داوران وقت قابل توجهی برای بررسی آثار صرف کردند، اما واقعیت این است که بیشترین زمان و انرژی را صاحبان مقالات، طرح‌ها و ایده‌ها گذاشتند؛ چه آن‌هایی که امروز مورد تجلیل قرار گرفتند و چه همه کسانی که به این موضوع اندیشیدند و مشارکت داشتند. این کار به‌نظر من بسیار ارزشمند است و باید با الگویی متفاوت و تقویت‌شده ادامه پیدا کند.وزیر آموزش‌وپرورش با اشاره به شتاب بی‌سابقه تحولات جهانی خاطرنشان کرد: تغییرات امروز به‌صورت روزانه، ساعتی و حتی لحظه‌ای در حال وقوع است. حرکت در مسیر این تحولات یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است و اگر در این مسیر گام برنداریم، محکوم به عقب‌ماندگی و خروج از عرصه‌ای خواهیم بود که مسئولیت آن را بر عهده داریم.

رویداد مدرسه آینده نباید صرفاً به‌صورت دوسالانه برگزار شود

کاظمی در ادامه پیشنهاد کرد: رویدادی به این اهمیت که تقریباً تمامی صاحب‌نظران حوزه تعلیم و تربیت را گرد هم می‌آورد، با توجه به سرعت تحولات، نباید صرفاً به‌صورت دوسالانه برگزار شود؛ چرا که فاصله دوساله با شتاب تغییرات امروز تناسب ندارد و ممکن است موجب عقب‌افتادگی شود. وی همچنین بر ضرورت ایجاد یک ساختار دائمی تأکید کرد و افزود: در کنار این رویدادها، نیازمند یک کمیته یا کارگروه دائمی هستیم. هرچند در آموزش‌وپرورش اقداماتی در این زمینه صورت گرفته و با ابتکار دکتر پزشکیان و دفتر ریاست جمهوری، کارگروهی شکل گرفته است، اما این ساختار باید تقویت شود و از ظرفیت افراد بیشتری در آن استفاده شود.وزیر آموزش‌وپرورش با تأکید بر ضرورت فعال‌بودن مستمر کارگروه‌های تخصصی گفت: کارگروه باید به‌صورت فعال مسائل آموزش‌وپرورش را رصد کند‌. طرح‌ها، ایده‌ها و تحولات را دنبال کرده و متناسب با تغییرات شتابان، فضای تعلیم و تربیت را به‌روزرسانی کند. کاظمی در ادامه با قدردانی ویژه از رئیس جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: واقعاً در چنین جلسه‌ای حیف است که از نگاه و دغدغه‌مندی کم‌نظیر آقای دکتر پزشکیان تشکر نکنم. ایشان به‌عنوان یک معلم دغدغه‌مند، وقت‌گذار و مسئله‌محور، نگاهی دارند که حتی برای ما نیز شگفت‌انگیز است.
وی با ذکر نمونه‌ای از این رویکرد افزود: در یکی از جلسات دولت، آقای رئیس‌جمهور پیشنهاد داد که به‌صورت میدانی از یک مدرسه در شهریار بازدید کنیم. با وجود برنامه‌های فشرده، ایشان با استفاده از همه ظرفیت‌ها، پیگیر تحولات واقعی در میدان آموزش هستند. این یک فرصت استثنایی است و باید قدر این نگاه بلند و این فرصت تاریخی را بدانیم؛ چرا که معلوم نیست چنین فرصتی دوباره تکرار شود.
هنوز نتوانسته‌ایم تصویر روشنی از «مدرسه آینده» ترسیم کنیم
وزیر آموزش‌وپرورش با ورود به مباحث محتوایی همایش تصریح کرد: نکات تخصصی به‌درستی توسط اساتید در پنل‌ها مطرح شده و خواهد شد. اما نکته‌ای که برای من اهمیت بنیادین دارد این است که ما هنوز نتوانسته‌ایم تصویر روشنی از «مدرسه آینده» ترسیم کنیم. این مهم‌ترین مسئله است.وی ادامه داد: سؤال اصلی این است که آیا مدرسه آینده همان مدرسه فیزیکی فعلی است یا خیر؟ ما در این رویداد به بخش‌هایی مانند تجهیزات، ساخت‌وساز و فناوری پرداخته‌ایم، اما به نظر می‌رسد هنوز تصویر کلان و واقعی مدرسه آینده، آن‌گونه که امروز در جهان در حال شکل‌گیری است، به‌طور کامل برای خودمان ترسیم نشده است. تا زمانی که این تصویر کلان را نداشته باشیم، نمی‌توانیم اجزای آن را به‌درستی طراحی و تکمیل کنیم.
محیط مدرسه اغلب کسل‌کننده، خسته‌کننده و کم‌نشاط است
کاظمی با طرح پرسش‌هایی اساسی درباره زیست‌بوم دانش‌آموزان گفت: زیست‌بوم آینده‌سازان ما چیست؟ نقش فضا در این زیست‌بوم چیست؟ اگر فضای فیزیکی باقی بماند، آیا این فضا کارکرد تربیتی و آموزشی واقعی دارد؟ واقعیت این است که تاکنون چنین کارکردی را به‌صورت مؤثر شاهد نبوده‌ایم. ما بیشتر ساختمان ساخته‌ایم تا محیط تربیتی.
وی افزود: امروز وقتی به مدارس خودمان مراجعه می‌کنیم، بار تربیتی و آموزشی مؤثر را در فضاها نمی‌بینیم. محیط مدرسه اغلب کسل‌کننده، خسته‌کننده، کم‌نشاط، غیرجذاب و فاقد نشانه‌های تربیتی است. باید به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه می‌توان محیط مدرسه را تربیتی، جذاب، بانشاط و رشددهنده کرد.
نیمکت‌ها و صندلی‌های فعلی مدارس، با ویژگی‌های دانش‌آموز امروز همخوانی ندارد
وزیر آموزش‌وپرورش با اشاره به تجهیزات و فناوری‌های آموزشی اظهار داشت: در حوزه تجهیزات آموزشی، خوشبختانه در این همایش به‌خوبی به موضوع پرداخته شد و در کوتاه‌مدت تصویری روشن در حال شکل‌گیری است. به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که تغییرات مبتنی بر فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی ضروری است و با مطالعات علمی و پیگیری‌های رئیس‌جمهور، این موضوع به مرحله اقدام نیز رسیده است.وی در عین حال با نگاهی انتقادی افزود: اما در بخش تجهیزات فیزیکی، هنوز با چالش جدی مواجهیم. واقعیت این است که نیمکت‌ها و صندلی‌های فعلی مدارس، با ویژگی‌های دانش‌آموز امروز همخوانی ندارد؛ سخت، ناراحت‌کننده و آزاردهنده است. دانش‌آموز امروز با دانش‌آموز گذشته متفاوت است و این تجهیزات دیگر قابل تحمل نیست. البته این موضوع منافاتی با توسعه فناوری‌های نوین ندارد و باید هر دو را همزمان پیش برد.وزیر آموزش‌وپرورش با تأکید بر ضرورت فعال‌بودن کارگروه‌های تخصصی در حوزه تعلیم‌وتربیت، اظهار کرد: کارگروه‌ها باید به‌صورت مستمر مسائل آموزش‌وپرورش را رصد کرده، طرح‌ها، ایده‌ها و تحولات جدید را دنبال کنند و متناسب با این تحولات، فضای تعلیم‌وتربیت کشور را به‌روز و همگام سازند.
وی با تأکید بر کارکردهای تربیتی و آموزشی مدرسه گفت: زیست‌بوم دانش‌آموز و آینده‌سازان کشور فقط یک فضا نیست. حتی اگر فرض کنیم فضای فیزیکی مدرسه در آینده همچنان وجود دارد، باید پرسید آیا این فضا کارکردهای واقعی تربیتی و آموزشی خود را دارد یا خیر؟ تجربه نشان می‌دهد که تاکنون چنین کارکردی به‌درستی محقق نشده است.وی ادامه داد: ما بیشتر ساختمان ساخته‌ایم؛ پناهگاه ساخته‌ایم، اما وقتی به مدارس مراجعه می‌کنیم، بار تربیتی و آموزشی متناسب با اسناد بالادستی و رویکردهای تربیتی را در فضا نمی‌بینیم. محیط مدرسه اغلب کسل‌کننده، کم‌نشاط، غیرجذاب و فاقد نشانه‌های هویتی و تربیتی است.وزیر آموزش‌وپرورش با طرح این پرسش که «چگونه می‌توان فضای مدرسه را تربیتی، بانشاط و جذاب کرد؟» افزود: اگر قرار است با همان رویکرد اسنادی پیش برویم، باید بررسی کنیم که آیا فضای مدرسه، موقعیت‌های تربیتی رشددهنده ایجاد می‌کند یا خیر. در بسیاری از موارد، چنین ظرفیتی را در مدارس نمی‌بینیم.
کاظمی با تأکید بر نقش محوری معلم در زیست‌بوم «مدرسه آینده» گفت: اگر نیروی انسانی اعم از معلم، مدیر و کادر مدرسه متناسب با نیازهای روز توانمند نشود، هیچ‌کدام از تجهیزات، فناوری‌ها و کلاس‌های هوشمند به خروجی مؤثر منجر نخواهد شد.وی با اشاره به تجربه ناموفق برخی طرح‌ها در سال‌های گذشته اظهار داشت: در مقطعی کلاس‌های هوشمند ایجاد شد، اما به دلیل فقدان آموزش و توانمندسازی معلمان عملاً بلااستفاده ماند. اگر امروز هم آموزش نیروی انسانی همزمان با تغییرات پیش نرود، دوباره همان مسیر شکست تکرار خواهد شد.
تبدیل مدارس به مدارس تک‌شیفته و تعطیلی پنجشنبه‌ها، عملاً بخشی از حق تربیت دانش‌آموزان را از آن‌ها گرفته است
وزیر آموزش و پرورش با استناد به دیدگاه صاحب‌نظران تعلیم و تربیت افزود: هیچ چیز جای معلم را نمی‌گیرد، اما نقش معلم در مدرسه آینده متحول می‌شود و این تحول نیازمند آموزش هدفمند و مستمر است.وی برنامه درسی را مهم‌ترین مؤلفه تحول دانست و گفت: امروز تناسبی میان برنامه درسی، محتوای آموزشی و تحولات اجتماعی و فناورانه دیده نمی‌شود. این ناهماهنگی باعث فاصله گرفتن دانش‌آموز از فضای تربیتی مدرسه شده است.کاظمی با انتقاد از فشرده‌سازی برنامه درسی و حذف فرصت‌های تربیتی اظهار کرد: تبدیل مدارس به مدارس تک‌شیفته و تعطیلی پنجشنبه‌ها، عملاً بخشی از حق تربیت دانش‌آموزان را از آن‌ها گرفته است. مدرسه آینده نیازمند بازآرایی و بازمهندسی دقیق بر پایه تعلیم و تربیت تمام‌ساحتی، خلاقیت، نوآوری و جذابیت برای دانش‌آموزان است.
وزیر آموزش و پرورش با تأکید بر اینکه این وزارتخانه صرفاً نقش هماهنگ‌کننده دارد، گفت: اگر سازمان برنامه و بودجه، سازمان امور اداری و استخدامی، دستگاه‌های اجرایی، بنگاه‌های اقتصادی و خیرین به میدان نیایند، تحول در آموزش و پرورش محقق نخواهد شد.وی افزود: تجهیز بیش از ۵۵۰ هزار کلاس درس به فناوری‌های نوین، بدون مشارکت ملی امکان‌پذیر نیست.کاظمی ضمن قدردانی از حمایت‌های دولت، ستاد اجرایی فرمان امام، بنیاد برکت، بنیاد مستضعفان و جامعه خیرین مدرسه‌ساز تأکید کرد: نیاز کشور برای تحول آموزشی بسیار فراتر از اقدامات فعلی است و آموزش و پرورش باید به دغدغه و گفتمان اول کشور در میدان عمل تبدیل شود.وزیر آموزش و پرورش در پایان ابراز امیدواری کرد با هم‌افزایی ملی و عنایت الهی، اتفاقات بزرگی در مسیر تحول نظام تعلیم و تربیت کشور رقم بخورد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *