کاهش نگران‌کننده آب دریاچه اورمیه؛ وضعیت بحرانی تشدید شد

به گزارش آذربایجان آنلاین، روز جمعه ۷ تیر ۱۴۰۴، مقایسه تصاویر نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۴، دریاچه با رنگ‌های متنوع سبز، آبی و سرخ، حجم آب بیشتری داشت و فعالیت‌های زیستی قابل‌توجهی مشاهده می‌شد. اما در تصویر ۲۰۲۵، بخش اعظم سطح دریاچه با لایه‌های سفیدرنگ نمکی پوشیده شده که نشانه تبخیر شدید آب و افزایش شوری است. این تغییرات نتیجه عوامل متعددی از جمله خشکسالی طولانی‌مدت، برداشت بی‌رویه منابع آبی برای کشاورزی، کاهش بارندگی، افزایش دمای هوا به دلیل تغییرات اقلیمی، و مدیریت نادرست منابع آب در حوضه دریاچه است.

منابع محلی و مطالعات زیست‌محیطی نشان می‌دهند که سطح آب دریاچه از سال ۱۹۹۵ تاکنون بیش از ۸۰ درصد کاهش یافته و این روند با شدت بیشتری در سال‌های اخیر ادامه دارد. ادامه این وضعیت خطر تبدیل دریاچه به یک شوره‌زار گسترده را افزایش می‌دهد که می‌تواند منجر به طوفان‌های گردوغبار نمکی شود و سلامت ساکنان مناطق اطراف، به‌ویژه شهرهای ارومیه و تبریز، را تهدید کند. کارشناسان محیط‌زیست هشدار می‌دهند که این گردوغبار می‌تواند به مشکلات تنفسی و کاهش کیفیت خاک کشاورزی منجر شود.

دریاچه اورمیه، که زمانی یکی از بزرگ‌ترین دریاچه‌های شور جهان بود و زیستگاه گونه‌های نادری مانند فلامینگوها محسوب می‌شد، اکنون در آستانه نابودی کامل قرار دارد. برنامه‌های احیای قبلی، مانند انتقال آب از رودخانه‌های مجاور، به دلیل کمبود بودجه و هماهنگی ضعیف به نتیجه مطلوب نرسیده‌اند. کارشناسان خواستار اقدام فوری از جمله بازنگری سیاست‌های آبی، کاهش برداشت آب کشاورزی، و اجرای پروژه‌های مؤثرتر احیا با مشارکت بین‌المللی هستند. دولت نیز اعلام کرده که در حال بررسی طرح‌های جدیدی برای مدیریت منابع آب و حمایت از کشاورزان برای استفاده از روش‌های آبیاری کم‌مصرف است.