گوشی از کالای مصرفی به کالای لوکس تبدیل شد؛ وقتی یک موبایل برابر چند ماه حقوق قیمت دارد

به گزارش آذربایجان آنلاین، تازه‌ترین گزارش‌های منتشرشده از بازار تلفن همراه نشان می‌دهد روند صعودی قیمت‌ها همچنان ادامه دارد و خرید یک گوشی مناسب برای بسیاری از خانوارهای ایرانی به چالشی جدی تبدیل شده است.

بر اساس گزارش رکنا، برخی گوشی‌هایی که حدود سه سال قبل با قیمت نزدیک به ۲۵ میلیون تومان معامله می‌شدند، اکنون در بازار دست‌دوم با قیمت‌هایی در حدود ۷۰ میلیون تومان خرید و فروش می‌شوند.

همزمان برخی مدل‌های جدید تلفن همراه نیز با قیمت‌هایی تا حدود ۴۰۰ میلیون تومان به بازار عرضه شده‌اند؛ ارقامی که تا چند سال قبل برای بسیاری از مردم غیرقابل تصور بود.

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر آشکار می‌شود که این قیمت‌ها در کنار سطح درآمد خانوارها قرار گیرد.

در سال ۱۴۰۵ حداقل دستمزد ماهانه کارگران در محدوده ۲۲ تا ۲۴ میلیون تومان تعیین شده است. به این ترتیب خرید برخی گوشی‌های پرچمدار موجود در بازار، معادل بیش از یک سال حقوق یک کارگر بدون در نظر گرفتن هیچ هزینه دیگری خواهد بود.

حتی گوشی‌های میان‌رده نیز برای بخش بزرگی از جامعه به کالایی گران‌قیمت تبدیل شده‌اند.

در واقع مسئله فقط افزایش قیمت تلفن همراه نیست؛ بلکه کاهش قدرت خرید مردم است که شکاف میان درآمد و هزینه را عمیق‌تر کرده است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند بازار موبایل یکی از بازارهایی است که سریع‌تر از بسیاری از بخش‌های دیگر به نوسانات ارزی واکنش نشان می‌دهد.

بخش عمده تلفن‌های همراه موجود در بازار ایران وارداتی هستند و کوچک‌ترین تغییر در نرخ ارز، هزینه واردات، حمل‌ونقل و تأمین کالا را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

به همین دلیل، هر موج جدید افزایش قیمت ارز تقریباً بلافاصله خود را در بازار موبایل نشان می‌دهد.

اما آنچه امروز بازار تلفن همراه را از سال‌های گذشته متمایز می‌کند، تبدیل شدن این کالا از یک وسیله مصرفی به یک دارایی نسبتاً سرمایه‌ای است.

در بسیاری از کشورها تلفن همراه کالایی است که با گذشت زمان ارزش خود را از دست می‌دهد، اما در ایران طی سال‌های اخیر در مواردی مشاهده شده که قیمت یک گوشی دست‌دوم چندین برابر قیمت خرید اولیه آن افزایش یافته است.

این پدیده بیش از آنکه ناشی از افزایش ارزش فناوری باشد، بازتابی از تورم مزمن و افت ارزش پول ملی است.

در چنین شرایطی، بازار دست‌دوم نیز دیگر پناهگاه مطمئنی برای خریداران محسوب نمی‌شود.

بسیاری از خانواده‌ها که در گذشته برای کاهش هزینه‌ها به خرید گوشی‌های کارکرده روی می‌آوردند، اکنون با قیمت‌هایی مواجه هستند که فاصله چندانی با مدل‌های نو ندارد.

این وضعیت به‌ویژه برای دانشجویان، جوانان، کارگران و خانواده‌های کم‌درآمد دشوارتر شده است.

تلفن همراه امروز دیگر صرفاً وسیله‌ای برای تماس نیست.

بخش مهمی از آموزش، خدمات بانکی، کسب‌وکارهای اینترنتی، حمل‌ونقل شهری، خدمات دولتی و حتی ارتباطات روزمره از طریق گوشی‌های هوشمند انجام می‌شود.

به همین دلیل، دشوار شدن دسترسی به این ابزار در عمل می‌تواند بخشی از جامعه را از برخی خدمات دیجیتال محروم کند.

کارشناسان حوزه فناوری معتقدند در سال‌های اخیر نوعی «شکاف دیجیتال اقتصادی» در حال شکل‌گیری است؛ شکافی که در آن توانایی دسترسی به فناوری‌های جدید بیش از گذشته به سطح درآمد افراد وابسته می‌شود.

این مسئله می‌تواند در بلندمدت پیامدهای اجتماعی و آموزشی نیز به همراه داشته باشد.

از سوی دیگر، فعالان بازار موبایل معتقدند علاوه بر نرخ ارز، هزینه‌های واردات، عوارض، مالیات و محدودیت‌های تجاری نیز بر قیمت نهایی کالا تأثیرگذار بوده است.

به گفته آنان، افزایش هزینه‌های جانبی باعث شده حتی در دوره‌هایی که بازار ارز ثبات نسبی داشته، قیمت تلفن همراه همچنان در سطوح بالا باقی بماند.

برخی کارشناسان اقتصادی نیز هشدار می‌دهند که ادامه روند تورمی می‌تواند بازار موبایل را بیش از پیش از توان خرید طبقه متوسط خارج کند.

طبقه‌ای که در سال‌های گذشته بیشترین نقش را در گردش مالی این بازار داشته است.

در همین حال، رشد قیمت تلفن همراه تنها یکی از نشانه‌های گسترده‌تر فشار تورمی بر خانوارهاست.

وقتی هزینه مسکن، خوراک، درمان، آموزش و حمل‌ونقل بخش عمده درآمد
خانواده‌ها را مصرف می‌کند، خرید کالاهایی مانند تلفن همراه به اولویت‌های پایین‌تر منتقل می‌شود.

نتیجه این وضعیت، طولانی‌تر شدن چرخه تعویض گوشی و افزایش استفاده از دستگاه‌های قدیمی‌تر است.

بررسی بازار نیز نشان می‌دهد بسیاری از خریداران که پیش‌تر به دنبال مدل‌های جدید بودند، اکنون به سمت گوشی‌های میان‌رده یا حتی مدل‌های چند سال قبل سوق پیدا کرده‌اند.

این تغییر الگوی مصرف، یکی از پیامدهای مستقیم کاهش قدرت خرید در اقتصاد ایران محسوب می‌شود.

در نهایت، آنچه امروز در بازار تلفن همراه مشاهده می‌شود تنها افزایش قیمت یک کالای دیجیتال نیست؛ بلکه تصویری روشن از تأثیر تورم بر زندگی روزمره مردم است.

بازاری که روزگاری محل رقابت برای دسترسی به جدیدترین فناوری‌ها بود، اکنون بیش از هر چیز به آینه‌ای برای سنجش قدرت خرید خانوارها تبدیل شده است؛ جایی که فاصله میان درآمد و هزینه، هر روز بیشتر از گذشته خود را نشان می‌دهد.