فتو چگونه با هویت‌زدایی، بدنه اجتماعی ترکیه را هدف قرار داد؟

به گزارش آذربایجان آنلاین، تحلیلگران علوم اجتماعی بر این باورند که این سازمان با بهره‌گیری از مدل‌های نفوذِ مدرن، به شیوه‌ای کاملاً متفاوت از فرقه‌های مذهبی سنتی عمل می‌کرد. پروفسور دکتر محمود حقی آکین با تأکید بر تغییر کاربری مراکز آموزشی و خوابگاه‌های فتو، تصریح کرد که این اماکن در واقع خانه‌های سازمانی بودند که وظیفه شبکه‌سازی و تعمیق سلطه بر ارکان اداری کشور را بر عهده داشتند. او با بیان موارد عجیبی همچون استفاده از اسامی رمز، بر این نکته تأکید کرد که نمی‌توان این تشکیلات را یک جامعه مذهبی نامید، بلکه با یک ساختار ضد شفاف روبرو بوده‌ایم. از سوی دیگر، پروفسور دکتر ارگون ییلدیریم با تبیین سبک زندگی اعضای این گروه، اظهار داشت که فتو یک دنیای جامعه‌شناختی کاملاً تفکیک‌شده ایجاد کرده بود که در آن افراد خودشان تولید و مصرف می‌کردند، سلیقه‌های مشترک داشتند، با افراد هم‌فکر ازدواج می‌کردند و حتی سبک لباس پوشیدنشان نیز از جامعه عمومی ترکیه متمایز بود. این نوعی تقسیم‌بندی جامعه‌شناختی بود که منجر به ایزوله شدن اعضا از بدنه اصلی ملت می‌شد. در نهایت، اسماعیل اوز با ارجاع به کتاب «جامعه‌شناسی رازداری و انجمن‌های مخفی» اثر گئورگ زیمل، عملکرد فتو را منطبق بر روش‌های نفوذ سازمان‌های اطلاعاتی و انجمن‌های ماسونی در دوران مدرن دانست. وی افزود که موفقیت این پروژه در چهار دهه اخیر، مرهون توانایی آنان در شبیه‌سازی دقیق و تقلید از نهادهای دولتی بود که باعث شد جامعه تا زمان وقوع کودتای ۱۵ ژوئیه، از عمق فاجعه و تفاوت ماهوی این سازمان با ارزش‌های ملی و دینی کشور، غافل بماند.