ترکیه کجای معادله‌ی جدید قدرت در منطقه ایستاده است؟

به گزارش آذربایجان آنلاین، اگر بخواهیم خیلی ساده و بدون تعارف به وضعیت فعلی ترکیه نگاه کنیم، می‌بینیم که این کشور دقیقاً وسطِ یک زمینِ بازیِ بزرگ قرار گرفته که دور تا دورش پر از اتفاقاتِ مهم و چالش‌هایِ سفت و سخت است. در حالی که اقتصادِ مردمِ ترکیه با مشکلاتی مثل تورم و بالا و پایین شدن قیمت‌ها دست‌ و پنجه نرم می‌کند، دستگاهِ دیپلماسی و ماشینِ نظامیِ آنکارا با تمامِ توان دارند برای گرفتنِ جایگاهِ بالاتر تلاش می‌کنند. ترکیه دیگر نمی‌خواهد فقط یک تماشاچی باشد؛ آن‌ها با یک استراتژیِ حساب‌شده دارند نقشِ میانجی را در خیلی از دعواها بازی می‌کنند و به‌گونه‌ای صنعتِ دفاعی خود را پیش برده‌اند که امروز تجهیزاتِ نظامی‌شان، مخصوصاً پهپادها، حسابی اسم در کرده است. این یعنی آن‌ها دارند از مدل‌هایِ قدیمی که فقط وابسته به غرب بود فاصله می‌گیرند و می‌خواهند خودشان بشوند پلِ ارتباطیِ ترانزیتیِ دنیا، که این هم یعنی ورودِ پول و نفوذِ بیشتر به داخلِ کشور.

در لایه‌یِ دیگری از این بازی، نباید نفوذِ فرهنگی و سیاسیِ ترکیه را در قفقاز و آسیایِ مرکزی نادیده گرفت. آن‌ها با راه انداختنِ «سازمانِ کشورهایِ ترک‌زبان»، عملاً دارند یک اتحادیه‌یِ اقتصادی و امنیتیِ جدید می‌سازند که قرار است شاهراهِ اصلیِ وصل کردنِ شرق به غرب باشد. سرمایه‌گذاری‌هایِ سنگینی که برای ساختِ جاده‌ها و ریل‌هایِ جدید انجام شده، نشان می‌دهد که ترک‌ها خیلی خوب فهمیده‌اند اگر بتوانند قفقاز را به آناتولی وصل کنند، آن‌وقت می‌توانند درِ بازارهایِ بزرگِ اروپایی را به رویِ خود و شریک‌هایشان باز کنند. البته این مسیر هم پر از چالش‌هایِ ریز و درشت است؛ مثلاً بحثِ حضورِ پناهنده‌ها و فشارِ اجتماعی‌ای که به خاطرِ این موضوع به مردم و دولت وارد شده، قشنگ زیرِ پوستِ شهرها حس می‌شود و باعث شده دولت در سیاست‌هایِ داخلی‌اش خیلی محتاط‌تر عمل کند تا اوضاع از کنترلش خارج نشود.

در نهایت باید گفت که ترکیه برایِ اینکه بتواند این دورخیزِ بزرگ را به نتیجه برساند و واقعاً آن چیزی بشود که تحتِ عنوانِ «قرنِ ترکیه» دنبالش می‌گردد، چاره‌ای ندارد جز اینکه مشکلاتِ اقتصادیِ داخل را جمع‌وجور کند. آن‌ها دنبالِ سیاستی هستند که نه با شرقِ دور و نه با غربِ نزدیک، جبهه‌بندیِ مطلق نداشته باشند؛ بلکه با همه راه بیایند تا منافعِ ملی‌شان تأمین شود. به نظر می‌رسد آینده‌یِ این کشور نه در پیوندِ مطلق با یک قدرتِ خاص، بلکه در استمرارِ همین بازیِ هوشمندانه نهفته است که می‌خواهد قدرتِ تاریخی را با ابزارهایِ مدرنِ امروز ترکیب کند و چهره‌یِ جدیدی از ترکیه را به دنیا نشان دهد؛ مسیری که اگر موفقیت‌آمیز باشد، بدونِ شک تا سال‌هایِ سال ورق را به نفعِ آنکارا برمی‌گرداند.