بحران کنونی ناشی از ضعف حکمرانی آب است؛ فرونشست زمین، کاهش سدها و خشکسالی شدید تهدیدی جدی برای معیشت و محیط زیست کشور

به گزارش آذربایجان آنلاین، محمدرضا رضایی‌کوچی در جلسه علنی امروز سه‌شنبه مجلس و هنگام بررسی گزارش نظارتی کمیسیون‌های انرژی، عمران و کشاورزی درباره تأمین برق و آب شرب کشور، گفت: امیدوارم این جلسه صرفاً یک گفت‌وگو نباشد و وزارت نیرو موضوعات مطرح‌شده را به‌صورت جدی در دستور کار قرار دهد تا بتوانیم گام مؤثری در مدیریت آب و برق کشور برداریم.

وی با تأکید بر این‌که آب مایع حیات است و زندگی بدون آن ممکن نیست، افزود: البته قطعا برق نیز اهمیت بالایی دارد و به همین دلیل امروز درباره بحران آب هم باید مطالب جدی مطرح شود.

رئیس کمیسیون عمران مجلس با اشاره به بازدیدهای میدانی این کمیسیون و تهیه گزارش مربوطه در قالب ماده ۴۵ آیین‌نامه داخلی مجلس بیان کرد: این گزارش حاوی نکات مهمی درباره مشکلات آب شرب شهرها و روستاها است.

رضایی‌کوچی با بیان این‌که کشور برای پنجمین سال متوالی درگیر خشکسالی است، اظهار داشت: در سال آبی ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ با شدیدترین خشکسالی قرن مواجه هستیم و ذخایر آبی به مرز بحرانی رسیده است. بسیاری از سدها با کاهش جدی حجم آب روبه‌رو هستند؛ به‌عنوان نمونه، تهران در سال گذشته تنها ۱۵۸ میلی‌متر بارندگی داشته که نسبت به میانگین بلندمدت ۴۲ درصد کاهش یافته و سدهای اصلی پایتخت مانند لار، ماملو و امیرکبیر با کاهش جدی ذخیره آب مواجه شده‌اند.

وی افزود: منابع آب تجدیدپذیر کشور به ۱۰۳ میلیارد مترمکعب کاهش یافته و نزدیک به ۹۳ میلیارد مترمکعب آن مصرف می‌شود؛ یعنی بیش از ۹۰ درصد منابع تجدیدپذیر که در دنیا این رقم حدود ۴۰ درصد است. این به معنای برداشت بی‌رویه از ذخایر نسل‌های آینده است.

به گفته او، از ۶۰۹ آبخوان کشور، ۴۲۰ آبخوان در شرایط بحرانی قرار دارند، ۶۰ درصد اراضی کشور با فرونشست مواجه‌اند و ۶۶ درصد تالاب‌های مهم کشور خشک یا آسیب دیده‌اند؛ وضعیتی که حتی استان‌های شمالی را نیز دربر گرفته است.

رئیس کمیسیون عمران مجلس با انتقاد از ساختار حکمرانی آب تصریح کرد: متأسفانه وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت کشور و شهرداری‌ها بدون هماهنگی عمل می‌کنند که خود عاملی در تشدید بحران است.

او ادامه داد: با وجود اینکه ۹۰ درصد منابع آبی در اختیار وزارت نیرو است، این وزارتخانه نتوانسته با روش‌های نوین آبیاری و الگوی کشت مناسب، هم معیشت کشاورزان را تأمین کند و هم بهره‌وری آب را افزایش دهد. در شرایط کنونی کشاورزان در بدترین وضعیت معیشتی قرار دارند و این نشان می‌دهد مدیریت منابع آبی درست انجام نشده است.

رضایی‌کوچی در پایان، با انتقاد از ساختار شورای عالی آب گفت: این شورا عمدتاً ماهیت کشاورزی دارد و ذیل وزارت جهاد کشاورزی فعالیت می‌کند، در حالی که باید نهادی فرابخشی و پاسخگو باشد. همچنین وزارت نیرو باید از تصدی‌گری کنار گذاشته شود چرا که نمی‌توان هم تنظیم‌گر و هم بازیگر بازار آب و برق بود؛ تضاد منافعی که کارآمدی حکمرانی آب را تضعیف کرده است.