قادری: عملکرد بانک مرکزی در کنترل تورم و بازار ارز قابل دفاع نیست

به گزارش آذربایجان آنلاین، جعفر قادری در گفت‌وگوی اختصاصی با آذربایجان آنلاین درباره ریشه‌های تورم در اقتصاد کشور اظهار کرد: تورم صرفاً یک منشأ ندارد. افزایش پایه پولی و رشد نقدینگی که منشأ آن می‌تواند کسری بودجه، اضافه‌برداشت‌های بانک‌ها یا مسائل دیگر باشد، می‌تواند دلیل تورم باشد.

وی افزود: در کنار این موضوع، انتظارات تورمی ناشی از مسائل جنگی و شرایطی که اکنون در منطقه و کشور حاکم است نیز تأثیر دارد.

افزایش هزینه‌های تولید به تورم دامن می‌زند

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به نقش فشار هزینه در افزایش تورم تصریح کرد: افزایش هزینه‌های تولید یا در حقیقت تورم ناشی از فشار هزینه نیز به همین شکل است. وقتی هزینه آب، برق، گاز، اینترنت و دستمزدها افزایش پیدا می‌کند، طبیعتاً این موضوع بر هزینه تولید اثر می‌گذارد.

قادری ادامه داد: از طرف دیگر، با توجه به محدودیت‌هایی که برای واردات مواد اولیه داریم و همچنین آسیب‌دیدن بخشی از واحدهای تأمین‌کننده مواد اولیه در حوزه‌هایی مانند پتروشیمی و فولاد، مشکلاتی در این بخش ایجاد شده است.

وی اضافه کرد: یک بخش از مشکلات هم به این برمی‌گردد که متأسفانه در بازار به‌هم‌ریختگی داریم. سازمان تعزیرات و نهادهای نظارتی ورود جدی ندارند و هر کسی اکنون به خودش اجازه می‌دهد که به بهانه افزایش نرخ ارز، قیمت کالای خود را گران کند.

تورم و نرخ ارز روی یکدیگر اثر می‌گذارند

قادری با اشاره به رابطه متقابل نرخ ارز و تورم گفت: رابطه‌ای که بین افزایش نرخ ارز و تورم وجود دارد، دوطرفه است؛ تورم خودش می‌تواند منجر به افزایش نرخ ارز شود و افزایش نرخ ارز نیز می‌تواند منجر به افزایش تورم شود.

وی افزود: این دو دقیقاً روی هم تأثیر می‌گذارند و باعث می‌شوند مجموعه این عوامل در نهایت منجر به تورم شود.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه با انتقاد از ضعف نظارت در نظام بانکی و مدیریت هزینه‌های دولت اظهار کرد: بانک مرکزی باید کنترل‌ها و نظارت‌هایی را که در سیستم بانکی لازم است، داشته باشد، اما این کنترل‌ها و نظارت‌ها به اندازه کافی وجود ندارد.

وی ادامه داد: سازمان برنامه و بودجه و مجموع دستگاه‌هایی که باید بر هزینه‌های دولت کنترل داشته باشند و جلوی کسری بودجه را بگیرند نیز این کنترل‌ها و نظارت‌ها را ندارند و مجموع این عوامل باعث افزایش تورم می‌شود.

باید ابزارهای جذب نقدینگی طراحی شود

قادری درباره راهکار کنترل نقدینگی و جلوگیری از فشار آن بر بازار ارز گفت: اعتقاد من این است که بانک مرکزی اگر بیاید اهرم‌ها و ابزارهایی را برای جذب نقدینگی مردم تعریف کند و منافع مردم هم‌راستا با منافع جامعه شود، می‌تواند در این زمینه مؤثر باشد.

وی افزود: در شرایطی که مشکلات اقتصادی وجود دارد، باید مدل‌های تأمین مالی و مدل‌های غیرتورمی را تعریف کنیم. اگر این مدل‌ها تعریف شود، نقدینگی هم به سمت تولید می‌رود و فشار روی نرخ ارز نمی‌افتد.

بخشی از تقاضای ارز، سفته‌بازانه است

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با تشریح وضعیت فعلی بازار ارز اظهار کرد: اکنون دقیقاً اتفاقی که می‌افتد این است که یکی از دارایی‌هایی که می‌تواند برای حفظ قدرت خرید مورد استفاده قرار بگیرد، تقاضا برای ارز است.

قادری ادامه داد: از طرف دیگر، با توجه به شرایط جنگی که داریم، امکان تأمین ارز و تسهیل درآمدهای ارزی وجود ندارد. مجموع این عوامل باعث شده نرخ ارز هم تحت تأثیر تورم و هم تحت تأثیر این محدودیت‌هایی که وجود دارد، رو به افزایش باشد.

وی افزود: اکنون بخشی از تقاضایی که وجود دارد، تقاضای سفته‌بازی است. برای اینکه تقاضای سفته‌بازی را از بازار خارج کنیم، باید ابزارها و روش‌هایی را طراحی کنیم که این تقاضای سفته‌بازی از بازار خارج شود.

مقاومت بانک مرکزی در برابر ابزارهای ارزی مشکل‌ساز است

قادری با اشاره به برخی سیاست‌های بانک مرکزی گفت: به نظر می‌رسد مقاومت بانک مرکزی برای انتشار اوراق فرابعه ارزی یا برای پذیرش سپرده‌گذاری‌های ارزی برای خارجی‌ها، حداقل آنچه در برنامه و قانون تأمین مالی تولید آمده، باعث می‌شود به این شرایط بی‌ثباتی ارزی و تشدید نرخ تورم دامن زده شود.

وی تأکید کرد: اعتقاد من این است که عملکرد بانک مرکزی، عملکرد قابل دفاعی نیست.

خرید ارز از بازار می‌تواند به افزایش پایه پولی منجر شود

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در ادامه به سیاست بانک مرکزی برای جمع‌آوری ارز از بازار اشاره کرد و گفت: در همین ایام بانک مرکزی با ۴ تا ۵ میلیارد دلار ارز را از بازار جمع‌آوری کرده است.

قادری افزود: نگاه بانک مرکزی هم این بوده که بتواند ذخایر تخلیه‌شده خود را تقویت کند، اما وقتی در این شرایط بانک مرکزی می‌آید ارز را از بازار جمع‌آوری می‌کند، از یک طرف تقاضا را برای ارز اضافه می‌کند و از طرف دیگر نقدینگی‌ای که وارد بازار می‌کند، موجب افزایش پایه پولی و در نهایت باعث تورم می‌شود.

وی تصریح کرد: این سیاست‌ها با حسن نیت انجام شده، ولی به نظر می‌رسد که خیلی سیاست‌های جالبی نبوده است و این ارزی که وارد بازار می‌کنند، پاسخگوی سفته‌بازی است و به اصطلاح برای سرمایه ثابت، گردشگری و واحدهای تولیدی به کار گرفته نمی‌شود.

نظام بانکی نیازمند به‌روزرسانی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری است

قادری در بخش دیگری از این گفت‌وگو با اشاره به اتفاقات رخ‌داده در سیستم بانکی اظهار کرد: اتفاقاتی که در سیستم بانکی افتاد و بیشتر هم بانک‌های دولتی را آسیب زد، نشان داد که امکانات نرم‌افزاری و حتی سخت‌افزاری بانک‌ها نیاز به به‌روز شدن دارد.

وی افزود: بانک‌ها از نظر برخورداری از نیروی انسانی متخصص در حوزه فناوری اطلاعات نیز وضعیت خوبی ندارند و این اتفاقی که افتاد، بیشترین آسیب را به خود سیستم بانکی زد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس ادامه داد: بعضی از بانک‌ها که این اتفاق برایشان افتاد، بخش قابل توجهی از سپرده‌های خود را از دست دادند و دقیقاً بیشترین ضرر را خودشان کردند.

وی گفت: از طرف دیگر، در ایامی که این اختلالات اتفاق افتاد، بسیاری از فعالان اقتصادی به‌موقع نتوانستند به تعهدات خود عمل کنند و بسیاری از پرداخت‌هایشان با مشکل مواجه شد و مردم هم ضررهای زیادی کردند.

بانک‌ها باید امکان جذب نیروی متخصص داشته باشند

قادری تأکید کرد: نیاز است در جهت افزایش حساسیت سیستم‌های پدافندی بانک‌ها و سیستم‌های پیش‌بینی که می‌تواند در مقابل این هک‌ها و تهاجم‌ها مقابله کند، یک کار جدی انجام شود.

وی افزود: باید یک اختیار و قدرت مانور به بانک‌ها داده شود تا بتوانند نیروهای تخصصی جذب کنند و خودشان را مجهز کنند.

دولت باید مولدسازی و چابک‌سازی را جدی بگیرد

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در پایان با اشاره به ضرورت اصلاح ساختار هزینه‌های دولت اظهار کرد: در این شرایط اگر دولت به سمت مولدسازی نرود و از ظرفیت دارایی‌های خود استفاده نکند، نمی‌تواند هزینه‌های جاری خود را کم کند.

قادری ادامه داد: شاید به هر حال برای دولت کاهش هزینه‌های عمرانی ممکن نباشد، ولی اگر این راه‌ها توسط دولت دنبال نشود، راهی جز افزایش پایه پولی و افزایش نقدینگی وجود ندارد و این مسئله خودش می‌تواند دوباره باعث تشدید تورم شود.

وی خاطرنشان کرد: بنابراین دولت باید به سمت بحث چابک‌سازی با واگذاری‌ها برود و مولدسازی را در دستور کار خودش قرار دهد.