شنبه / ۲۵ مهر / ۱۴۰۵ Saturday / 17 October / 2026
×
از سفره‌های کوچک تا اضطراب‌های بزرگ؛ سلامت روان ایرانیان چگونه است؟
یادداشت هساره سلامی به مناسبت ۱۰ اکتبر، روز جهانی سلامت روان

از سفره‌های کوچک تا اضطراب‌های بزرگ؛ سلامت روان ایرانیان چگونه است؟

قیام زینب پاشا؛ روایت زنانی که مقابل فشار حکومت ایستادند؛

زینب پاشا؛ زنی که نگذاشت بازار تبریز تسلیم شود

تبریز - آذربایجان‌آنلاین - در روزگاری که حضور علنی زنان در اعتراضات سیاسی و اجتماعی کم‌سابقه بود، زینب پاشا با گردهم آوردن گروهی از زنان تبریز در جریان نهضت تنباکو، مقابل تلاش حکومت برای بازگشایی بازار ایستاد و نام خود را در تاریخ مبارزات اجتماعی آذربایجان ثبت کرد.
زینب پاشا؛ زنی که نگذاشت بازار تبریز تسلیم شود

به گزارش آذربایجان‌آنلاین، ماجرا به سال‌های پایانی حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار و اعتراض‌ها به امتیاز انحصاری توتون و تنباکو بازمی‌گردد؛ امتیازی که واگذاری آن به یک شرکت انگلیسی، موجی از مخالفت را در شهرهای مختلف ایران به راه انداخت.

در تبریز نیز بازار به دعوت میرزا جواد مجتهد تعطیل شد و بازاریان به اعتراض علیه امتیاز تنباکو پیوستند. منابع تاریخی از تلاش مأموران حکومت ولیعهد برای بازگشایی بازار از طریق تهدید و وعده به کسبه خبر داده‌اند.

بر اساس روایت‌های تاریخی، شدت فشارها باعث شد شماری از بازاریان به فکر باز کردن دکان‌های خود بیفتند؛ اما در همین مقطع زینب پاشا وارد صحنه شد. او که از چهره‌های شناخته‌شده اعتراضات مردمی تبریز بود، گروهی از زنان را گرد هم آورد و به سوی بازار حرکت کرد.

در برخی روایت‌ها آمده است زینب پاشا در کمتر از نیم‌روز گروهی از زنان را سازماندهی کرد و تعدادی از آنان نیز مسلح بودند. زنان با حضور در بازار در برابر بازگشایی مغازه‌ها ایستادند و بار دیگر تعطیلی بازار را تثبیت کردند.

این حضور در شرایطی رخ داد که مشارکت علنی زنان در چنین حرکت‌های اعتراضی پدیده‌ای کم‌سابقه محسوب می‌شد. نام زینب پاشا بعدها نه‌تنها با نهضت تنباکو، بلکه با مقابله با محتکران غلات و دفاع از اقشار کم‌درآمد تبریز نیز گره خورد.

بیش از یک قرن پس از آن روزها، نام زینب پاشا همچنان در حافظه تاریخی تبریز باقی مانده است؛ زنی از دل مردم که در یکی از مهم‌ترین جنبش‌های اجتماعی عصر قاجار، تماشاگر نماند و در لحظه‌ای سرنوشت‌ساز تصمیم گرفت وارد میدان شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *