افزایش امنیت زیستگاه یوزپلنگ؛ بازگشت گوزن زرد به خانه

به گزارش آذربایجان آنلاین،‌ معصومه صفایی افزود: انقراض گونه‌ها یک اتفاق طبیعی است. از بدو به وجود آمدن موجودات زنده، هر گونه‌ای که توانایی سازگاری کمی با محیط داشته باشد، در گذر زمان و با وقوع بحران‌ها منقرض خواهد شد. این انقراض ممکن است در یک منطقه‌ای یا در کل کره زمین رخ دهد.

وی با بیان اینکه موضوع نگران کننده سرعت و نرخ انقراض گونه‌های جانوری است، تصریح کرد: بر اساس یکی از مقالات اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) در گذشته هر یک میلیون سال، یک گونه منقرض می‌شد ولی در حال حاضر هر ۲۰ دقیقه، یک گونه گیاهی یا جانوری منقرض می‌شود البته انقراض شامل ریز موجودات مانند پلانکتون‌های دریایی هم می‌شود.

معاون دفتر حفاظت از حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به وضعیت ایران گفت: خوشبختانه گستره پراکنش گونه‌هایی مانند گوزن زرد و یوزپلنگ آسیایی خیلی وسیع است. کشورهایی که پیشینه فرهنگی و اصالت دارند، در حوزه حفاظت از حیات وحش موفق‌تر عمل می‌کنند اگرچه ما دو گونه شیر ایرانی و ببر مازندران را از دست دادیم ولی از طرف دیگر  برخی از گونه‌ها مانند یوزپلنگ آسیایی، گوزن زرد یا پرنده‌هایی مثل سیاه‌خروس و میش مرغ به جز ایران در هیچ یک از نقاط دنیا پراکنش ندارند چراکه طبیعت‌دوستی جزو فرهنگ ایرانیان است. تعامل ایرانیان با طبیعت در اشعار و کتیبه‌های به جا مانده هم دیده می‌شود.

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با بیان اینکه خروج یک گونه از لیست در معرض خطر انقراض ظرف یک سال، دو سال و پنج سال و حتی ۱۰ سال امکان پذیر نیست، تصریح کرد: بالغ بر ۳۰ پارامتر یک گونه را در معرض خطر انقراض قرار می‌دهد بنابراین خروج یک گونه از وضعیت در خطر انقراض زمان‌بر است.

صفایی ادامه داد: وقتی که گونه‌ای در معرض خطر انقراض طبقه‌بندی می‌شود، قوانین و مقرراتی بر آن رده از گونه حاکم می‌شود که محدودیت‌ها و ممنوعیت‌هایی در زمینه ورود، خروج، پرورش و بهره‌برداری را به نفع گونه افزایش می‌دهد تا به یک حاشیه امن برسد و پس از آن از رده در معرض انقراض خارج شود.

وجود ۱۱۷ مهره‌دار در معرض انقراض در ایران

وی با اشاره به آمار گونه‌های جانوری در معرض انقراض در ایران گفت: بر اساس آخرین فهرست ملی در مجموع ۱۱۷ گونه از مهره‌داران در معرض خطر انقراض در ایران داریم. بر اساس طبقه‌بندی اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت ۱۴۸ گونه مهره‌دار  در معرض تهدید داریم که شامل در مرز خطر انقراض، به‌شدت در معرض خطر انقراض و آسیب‌پذیر می‌شوند.

صفایی تصریح کرد: به منظور معرفی مجدد یک گونه به طبیعت ابتدا عوامل و دلایل کاهش و انقراض گونه‌ها را باید شناسایی کنیم، شرایط را اصلاح و مدیریت بکنیم.

وی با بیان اینکه یک برنامه عمل ملی برای گونه‌های در معرض خطر انقراض داریم، گفت: دستگاه‌های دیگر نیز تکالیفی برای کمک به حفاظت از این گونه به منظور جلوگیری از انقراض آن دارند و آن‌ها را در این برنامه مشخص می‌کنیم. این تکالیف ابعاد مختلفی مانند حفاظت، آموزش و پژوهش، آموزش جامعه محلی و مشارکت  دارد.کمیته‌های فنی را در راستای برنامه‌های عمل راه اندازی کردیم.

معاون دفتر حفاظت از حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست درباره وضعیت گونه گوزن زرد به عنوان یکی از گونه‌های در خطر انقراض اظهار کرد: حدود سال ۴۰ تصور می‌شد که این گونه کاملا منقرض شده است.  دانشمندان آلمانی در ایران ۱۲ راس از این گونه را پیدا و به «دشت ناز» ساری منتقل کردند.

وی افزود: گوزن زرد در دشت ناز شروع به زاد و ولد می‌کند و جمعیت پایه‌ای از آن ایجاد می‌شود. در دهه ۵۰ چند راس از گوزن زرد را به جزیره اشک منتقل می‌کنند. در ادامه سازمان حفاظت محیط زیست در حدود سال ۸۵ سایت‌هایی را در بیش از ۱۵ نقطه از کشور برای تکثیر و پرورش گوزن زرد ایجاد کرد که در حال حاضر جمعیتی از گوزن زرد در هفت سایت مانند فندقلو،   جزیره اشک در پارک ملی دریاچه ارومیه، پارک ملی دز در استان خوزستان،‌ پناهگاه حیات وحش دشت ناز و پناهگاه حیات وحش سمسکنده استان مازندران وجود دارد.

صفایی ادامه داد: حدود دو سال پیش اولین جمعیت متولد شده در سایت تکثیر و پرورش گوزن زرد که بازوحشی‌سازی شده بود در زیستگاه اولیه خود که دز و کرخه رهاسازی شد. خوشبختانه سال گذشته تصاویری از زاد و ولد گوزن زرد در زیستگاه داشتیم یعنی گوساله گوزن زرد بعد از دهه‌ها سال دوباره به زیستگاهش بازگشته است. امسال هم در منطقه گوزن زرد آبستن دیده شده است.