اینترنتِ خاموش، اقتصادِ زخمی؛ هزینه‌ای که هر روز تکرار می‌شود

ارزیابی‌ها نشان می‌دهد قطعی اینترنت در پی شرایط جنگی تحمیلی، تا امروز حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان به اقتصاد دیجیتال و نزدیک به ۲۰۰ هزار میلیارد تومان به اقتصاد کلان کشور آسیب وارد کرده است. این یعنی روزانه رقمی در حدود ۳۷ میلیون دلار زیان؛ عددی که اگرچه در قالب آمار بیان می‌شود، اما در واقع معادل هزاران فرصت از دست‌رفته، صدها کسب‌وکار آسیب‌دیده و میلیون‌ها تصمیم به تعویق‌افتاده است.

اقتصاد دیجیتال، برخلاف تصور رایج، یک بخش حاشیه‌ای نیست. این حوزه در سال‌های اخیر به یکی از ستون‌های پویایی اقتصادی تبدیل شده؛ از فروشگاه‌های آنلاین و خدمات حمل‌ونقل گرفته تا فریلنسری، آموزش مجازی و تولید محتوا. قطع یا محدود شدن اینترنت، به‌معنای متوقف شدن زنجیره‌ای از فعالیت‌هاست که به‌طور مستقیم با درآمد روزانه بخش قابل توجهی از جامعه در ارتباط است.

اما مسئله فقط توقف کسب‌وکارها نیست. اختلال در اینترنت، اعتماد را هدف قرار می‌دهد. بازاری که نتواند بر بستر ارتباطی پایدار تکیه کند، به‌تدریج دچار بی‌ثباتی می‌شود. سرمایه‌گذار محتاط‌تر می‌شود، مصرف‌کننده عقب می‌کشد و فعال اقتصادی، برنامه‌ریزی بلندمدت را کنار می‌گذارد. در چنین شرایطی، اقتصاد نه با شوک ناگهانی، بلکه با یک فرسایش تدریجی تضعیف می‌شود.

از سوی دیگر، اثر این وضعیت به‌مراتب فراتر از اقتصاد دیجیتال است. زنجیره تأمین، خدمات بانکی، ارتباطات بین‌سازمانی و حتی کسب‌وکارهای سنتی که به‌نوعی به اینترنت وابسته شده‌اند، همگی از این اختلال آسیب می‌بینند. به بیان ساده، اینترنت دیگر یک ابزار نیست؛ یک زیرساخت حیاتی است که قطع آن، مانند اختلال در برق یا سوخت، کل سیستم را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در کنار همه این‌ها، نباید از بُعد انسانی ماجرا غافل شد. برای بسیاری از افراد، اینترنت فقط محل کسب درآمد نیست؛ ابزار ارتباط، دسترسی به اطلاعات و حتی مدیریت اضطراب است. در شرایط جنگی، که نیاز به اطلاع‌رسانی دقیق و ارتباط مستمر بیشتر از همیشه احساس می‌شود، محدود شدن این فضا، فشار روانی جامعه را نیز افزایش می‌دهد.

نکته مهم اینجاست که چنین خسارت‌هایی، صرفاً به زمان حال محدود نمی‌مانند. هر روز اختلال، به معنای عقب‌افتادگی بیشتر در رقابت اقتصادی، از دست رفتن سهم بازار و کاهش انگیزه برای نوآوری است. این یعنی بخشی از هزینه امروز، در قالب کاهش رشد فردا بازتولید خواهد شد.

واقعیت این است که اقتصاد مدرن، بدون اتصال پایدار به شبکه‌های ارتباطی، کارایی خود را از دست می‌دهد. در جهانی که سرعت، دسترسی و داده، سه ضلع اصلی توسعه هستند، هرگونه اختلال در این چرخه، هزینه‌ای چندلایه ایجاد می‌کند؛ هزینه‌ای که فقط با اعداد قابل سنجش نیست.

۳۷ میلیون دلار زیان روزانه، فقط یک رقم نیست؛
ترجمه اقتصادیِ یک واقعیت است:
اینکه جنگ، حتی در سکوتِ قطع ارتباط، ادامه دارد.