باغبان: ترس و اضطراب ادامه‌دار می‌تواند نشانه یک اختلال باشد

به گزارش آذربایجان آنلاین، دکتر رضا باغبان مشاور و روانشناس بالینی با اشاره به پیامدهای روانی جنگ و ناامنی بر زندگی افراد اظهار کرد: یکی از اساسی‌ترین نیازهای انسان، نیاز به بقا و زنده ماندن است و در شرایط بحرانی، این نیاز در قالب «حالت بقا» فعال می‌شود؛ حالتی که در آن ذهن انسان برای حفظ امنیت، اولویت را به زنده ماندن می‌دهد.

وی افزود: در چنین شرایطی، مکانیسم‌های دفاعی مغز فعال شده و اضطراب و استرس افزایش پیدا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که کیفیت زندگی و قدرت تصمیم‌گیری افراد کاهش می‌یابد. با این حال، افرادی که مهارت‌های بیشتری در مدیریت هیجانات دارند، حتی در بحران نیز می‌توانند عملکرد قابل قبولی داشته باشند.

باغبان با تأکید بر اینکه پایان بحران به معنای پایان واکنش‌های روانی نیست، گفت: مغز انسان برای محافظت از فرد، پس از تجربه تهدیدها همچنان در حالت آماده‌باش باقی می‌ماند و حافظه هیجانی باعث می‌شود خطر به‌صورت ذهنی ادامه‌دار احساس شود.

وی ادامه داد: در برخی افراد این وضعیت می‌تواند به علائم اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یا نشانه‌های مشابه منجر شود و در چنین شرایطی ارزیابی و درمان تخصصی توسط روانشناس ضروری است.

این روانشناس بالینی پیامدهای ماندن طولانی‌مدت در وضعیت بقا را شامل افزایش اضطراب، افسردگی، فرسودگی روانی، حملات پانیک و احساس درماندگی دانست و گفت: این وضعیت می‌تواند روابط خانوادگی را نیز تحت تأثیر قرار دهد و باعث افزایش تنش، کاهش صمیمیت و انتقال اضطراب به کودکان شود.

وی افزود: در حوزه عملکرد شغلی و تحصیلی نیز کاهش تمرکز، افت کارایی، اهمال‌کاری و کاهش انگیزه از پیامدهای رایج این وضعیت است و فرد ممکن است احساس کند زندگی او متوقف شده است.

باغبان درباره راهکارهای خروج از این وضعیت اظهار کرد: محدود کردن پیگیری اخبار، تعیین زمان مشخص برای اطلاع‌رسانی، حفظ برنامه روزانه منظم، خواب کافی، ورزش، پیاده‌روی، یوگا، تنفس عمیق و تغذیه مناسب از مهم‌ترین عوامل کاهش اضطراب هستند.

وی تأکید کرد: حفظ ارتباطات اجتماعی اهمیت زیادی دارد و انزوا می‌تواند وضعیت روانی افراد را بدتر کند. همچنین در صورت نیاز، مراجعه به روانشناس و شروع روان‌درمانی می‌تواند نقش مهمی در بهبود شرایط داشته باشد.

این روانشناس بالینی درباره مصرف دارو نیز گفت: مصرف دارو باید صرفاً با تجویز روانپزشک انجام شود، زیرا مصرف خودسرانه می‌تواند منجر به وابستگی و عوارض جدی شود و در بسیاری از موارد، روان‌درمانی به‌تنهایی یا در کنار دارو بهترین مسیر درمان است.

وی در پایان با ارائه توصیه‌هایی برای بازگشت به زندگی عادی گفت: مراجعه زودهنگام به روانشناس، آغاز تغییرات کوچک در زندگی روزمره و تلاش برای تقویت مهارت‌های فردی می‌تواند به بازگشت تدریجی فرد به شرایط طبیعی کمک کند.

باغبان خاطرنشان کرد: واکنش‌هایی مانند ترس، اضطراب و بی‌انگیزگی پس از بحران طبیعی هستند، اما اگر این علائم بیش از چند هفته ادامه پیدا کند و در خواب، کار یا زندگی فرد اختلال ایجاد کند، باید حتماً مورد بررسی تخصصی قرار گیرد تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن درمان آغاز شود.