پنل‌های شناور؛ راهکار دوگانه برای بحران آب و انرژی ایران

به گزارش آذربایجان آنلاین، ایران هم‌اکنون با کمبود شدید آب و نیاز فزاینده به انرژی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند و یک پژوهش جدید نشان می‌دهد که راه‌حل این دو معضل، شاید دقیقاً زیر نور خورشید و روی سطح آب‌ پنهان شده باشد.

بر اساس گزارش مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، بهزاد قیاسی، پژوهشگر پسادکتری دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، با هدایت هادی رمضانی اعتدالی، طرح جالبی را ارائه کرده که مورد توجه قرار گرفته است.

ایران در منطقه‌ای خشک و نیمه‌خشک قرار دارد. آفتاب سوزان، دشمن خاموش مخازن آبی ما است. آمارها شوکه‌کننده هستند: در سال ۱۳۹۸، حدود ۲٫۲ میلیارد مترمکعب آب، بیش‌از حجم کل مخزن بزرگ سد سفیدرود، صرفاً بر اثر تبخیر از دست رفت.

از سوی دیگر، نیروگاه‌های فعلی که عمدتاً متکی بر سوخت‌های فسیلی هستند، نه تنها هوا را آلوده می‌کنند، بلکه خود مصرف‌کنندگان عظیمی از همین آبِ محدود نیز محسوب می‌شوند. این یک چرخه‌ی معیوب است که منابع حیاتی کشور را می‌بلعد.

قیاسی در این پژوهش با حمایت بنیاد ملی علم ایران، ایده‌ی نصب پنل‌های خورشیدی شناور را مطرح می‌کند. این پنل‌ها روی سطح آب سدها نصب می‌شوند و دو کار حیاتی را همزمان انجام می‌دهند.

اولین کار، تولید برق پاک از انرژی رایگان خورشید است. دومین کار، ایجاد سایه روی سطح آب است. این سایه‌ی مصنوعی، مانع از رسیدن نور مستقیم خورشید به آب می‌شود و تبخیر را به شدت کاهش می‌دهد.

بررسی پتانسیل سدهای اصلی کشور نشان می‌دهد که حتی استفاده از بخش کوچکی از مساحت مخازن، نتایج چشمگیری دارد. با جایگزینی این برق پاک، از انتشار هزاران تن گازهای گلخانه‌ای خطرناک مانند دی‌اکسیدکربن جلوگیری می‌شود و مصرف آب در بخش تولید برق به صفر می‌رسد. در واقع، ما نه‌تنها آب مصرف نمی‌کنیم، بلکه با کاهش تبخیر، آب را ذخیره می‌کنیم. این یعنی سناریو برد-برد واقعی برای اکوسیستم و اقتصاد.

با پیشرفت فناوری و تولید داخلی، هزینه‌ی احداث این نیروگاه‌ها با نیروگاه‌های سنتی رقابت می‌کند. این سیستم‌ها زمین‌های جدیدی را اشغال نمی‌کنند، زیرا از سطح آب موجود بهره می‌برند. علاوه بر این، خنک‌شدن پنل‌ها توسط آب زیرین، بازدهی تولید برق را افزایش می‌دهد.

قیاسی تأکید می‌کند که این تحقیق می‌تواند نقشه‌ی راهی برای وزارت نیرو و سرمایه‌گذاران باشد. اجرای پروژه‌های پایلوت، گامی بلند در جهت آبادانی و توسعه‌ی پایدار کشور خواهد بود.