کالابرگ در آستانه جهش؛ تصمیمی که مستقیماً به معیشت گره خورده است

به گزارش آذربایجان آنلاین، علی بابایی‌کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، در توضیح آخرین وضعیت این طرح اعلام کرد: «تصمیم‌گیری درباره دو برابر شدن اعتبار کالابرگ تا هفته آینده اعلام می‌شود». او در ادامه تأکید کرد که پیشنهاد کمیسیون اجتماعی «تقریباً دو برابر کردن یارانه فعلی» است و افزود این موضوع در کارگروه مربوطه با محوریت محمدرضا عارف «با استقبال روبه‌رو شده است».

این اظهارات، از یک جهت نشان‌دهنده اجماع نسبی میان مجلس و دولت است؛ نکته‌ای که در بسیاری از سیاست‌های اقتصادی کمتر دیده می‌شود. وقتی یک طرح هم‌زمان در سطح تقنینی و اجرایی مورد حمایت قرار می‌گیرد، احتمال تبدیل آن به تصمیم عملیاتی افزایش پیدا می‌کند. به‌ویژه آنکه بابایی‌کارنامی به‌صراحت از «موافقت دولت» با این افزایش خبر داده است.

در سطح تحلیلی، افزایش اعتبار کالابرگ را باید در چارچوب شرایط خاص اقتصادی کشور بررسی کرد. فشار تورمی در ماه‌های اخیر، به‌ویژه در حوزه کالاهای اساسی، باعث شده فاصله میان درآمد و هزینه خانوارها افزایش یابد. در چنین شرایطی، سیاست‌گذار با یک انتخاب دشوار مواجه است: یا باید از مسیر کنترل قیمت‌ها وارد شود که در کوتاه‌مدت پیچیده و پرهزینه است، یا از مسیر تقویت قدرت خرید، فشار را جبران کند. کالابرگ دقیقاً در همین نقطه قرار دارد.

نکته مهم این است که کالابرگ نسبت به پرداخت نقدی، هدفمندتر عمل می‌کند. در این سازوکار، منابع مستقیماً به مصرف کالاهای مشخص هدایت می‌شود و احتمال انحراف آن به سایر بازارها کاهش می‌یابد. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان آن را ابزار مؤثرتری برای حمایت معیشتی در شرایط تورمی می‌دانند.

در همین زمینه، برخی اعضای کمیسیون اجتماعی نیز بر ضرورت تقویت این ابزار تأکید کرده‌اند. بر اساس اظهارات منتشرشده، شاهرخ رامین، عضو این کمیسیون، پیش‌تر گفته بود: «افزایش مبلغ کالابرگ در دستور کار است، اما رقم نهایی منوط به تأمین منابع و توافق دولت و مجلس است». این نکته، به مهم‌ترین چالش پیش روی این تصمیم اشاره دارد: منابع مالی.

واقعیت این است که دو برابر شدن اعتبار کالابرگ، بار مالی قابل توجهی برای دولت ایجاد می‌کند. در شرایطی که بودجه با محدودیت منابع مواجه است، تأمین این هزینه بدون ایجاد فشار جدید بر پایه پولی یا افزایش کسری بودجه، نیازمند طراحی دقیق است. اگر این افزایش بدون پشتوانه پایدار انجام شود، می‌تواند در میان‌مدت به تورم بیشتر منجر شود و بخشی از اثر حمایتی خود را از دست بدهد.

با این حال، شرایط فعلی که تحت تأثیر جنگ تحمیلی و فشارهای اقتصادی خارجی قرار دارد باعث شده سیاست‌گذار به سمت تقویت ابزارهای حمایتی حرکت کند. در چنین فضایی، کالابرگ به‌عنوان یک ابزار سریع‌الاثر، می‌تواند نقش ضربه‌گیر را در برابر شوک‌های قیمتی ایفا کند.

نکته قابل توجه دیگر، زمان‌بندی این تصمیم است. اعلام اینکه نتیجه نهایی «تا هفته آینده» مشخص می‌شود، نشان می‌دهد موضوع از مرحله بررسی عبور کرده و وارد فاز تصمیم‌گیری نهایی شده است. این سرعت، خود نشانه‌ای از اولویت بالای این پرونده در دستور کار اقتصادی کشور است.

از منظر کلان، افزایش اعتبار کالابرگ را باید بخشی از یک پازل بزرگ‌تر دید؛ پازلی که شامل مدیریت بازار کالاهای اساسی، تأمین ارز، کنترل تورم و حفظ ثبات اجتماعی است. در این میان، کالابرگ نقش حلقه‌ای را دارد که خروجی این سیاست‌ها را به‌صورت مستقیم به خانوار منتقل می‌کند.

تصمیم احتمالی برای دو برابر شدن اعتبار کالابرگ، یکی از مهم‌ترین مداخلات معیشتی در شرایط فعلی محسوب می‌شود. اظهارات بابایی‌کارنامی مبنی بر «تقریباً دو برابر شدن یارانه» و «موافقت دولت» نشان می‌دهد اراده سیاسی لازم برای اجرای این طرح شکل گرفته است، اما موفقیت آن در گرو یک عامل کلیدی خواهد بود: تأمین منابع پایدار.

اگر این شرط تأمین شود، کالابرگ می‌تواند در کوتاه‌مدت بخشی از فشار معیشتی را کاهش دهد و به تثبیت نسبی قدرت خرید کمک کند؛ نقشی که در شرایط جنگ تحمیلی، فراتر از یک سیاست اقتصادی، به یک ضرورت اجتماعی تبدیل شده است.