تهران - آذربایجان آنلاین - دو ماهی که واشنگتن آن را فرصتی برای رسیدن به یک توافق پایدار با تهران می‌دید، از نگاه جمهوری اسلامی فقط یک پنجره دیپلماتیک نبود؛ بلکه دوره‌ای برای بازسازی توان بازدارندگی، ترمیم آسیب‌های جنگ، بازآرایی ساختار فرماندهی و آماده ماندن در برابر احتمال بازگشت درگیری نیز محسوب می‌شد. اکنون با پایان یافتن فرصت ۶۰ روزه و عمیق‌تر شدن شکاف میان برداشت تهران و واشنگتن از آینده بحران، مهم‌ترین پرسش این است که آیا ایران در این مدت خود را برای آغاز یک جنگ تازه آماده کرده یا در شرایطی که هنوز به آمریکا و اسرائیل اعتماد ندارد، تلاش کرده هزینه هر حمله احتمالی بعدی را آن‌قدر بالا ببرد که طرف مقابل از تکرار آن منصرف شود.

تهران - آذربایجان آنلاین - بیش از یک میلیون ایرانی از سنی عبور کرده‌اند که احتمال ازدواج آنها به شکل محسوسی کاهش می‌یابد و در سوی دیگر، میلیون‌ها جوان هنوز وارد زندگی مشترک نشده‌اند؛ دو عددی که کنار هم از تغییری جدی در الگوی تشکیل خانواده در ایران خبر می‌دهند. آمار وزارت بهداشت نشان می‌دهد حدود ۸۲۰ هزار مرد بالای ۵۰ سال و ۳۴۰ هزار زن بالای ۴۵ سال هرگز ازدواج نکرده‌اند؛ یعنی جمعیتی نزدیک به یک میلیون و ۱۶۰ هزار نفر که در تعریف مورد استفاده مسئولان حوزه جمعیت، وارد محدوده «تجرد قطعی» شده‌اند. تازه‌ترین داده‌های مرکز رصد جمعیت سازمان ثبت احوال نیز نشان می‌دهد بیش از ۱۴ میلیون زن و مرد در گروه‌های سنی فعال ازدواج هنوز ازدواج نکرده‌اند. مسئله دیگر فقط این نیست که جوانان چند سال دیرتر ازدواج می‌کنند؛ نگرانی اصلی این است که بخشی از این تأخیرها به ازدواج نکردن دائمی تبدیل شود.

تهران - آذربایجان آنلاین - دلار پس از تعطیلات احتمالاً با یک جهش یا ریزش قطعی بازنمی‌گردد؛ اگر در این فاصله خبر سیاسی غیرمنتظره‌ای منتشر نشود، محدوده ۱۸۵ تا ۱۸۸ هزار تومان محتمل‌ترین نقطه آغاز معاملات است. در سمت پایین، ۱۸۲ تا ۱۸۳ هزار تومان فعلاً محدوده حمایتی مهم بازار و در سمت بالا، ۱۸۹ تا ۱۹۰ هزار تومان نخستین مقاومت جدی محسوب می‌شود. بنابراین برای کسی که دنبال پاسخ کوتاه است، می‌توان گفت: بازار فعلاً حول ۱۸۷ هزار تومان می‌چرخد و عبور پایدار از ۱۹۰ هزار تومان یا شکست ۱۸۲ هزار تومان می‌تواند جهت بعدی دلار را روشن‌تر کند. با این حال، در بازار فعلی یک خبر سیاسی می‌تواند ظرف چند ساعت تمام این محاسبات را تغییر دهد.

تهران - آذربایجان آنلاین - مجلس بعد از ماه‌ها وقفه، دوباره به سراغ طرحی رفته که می‌تواند یکی از قدیمی‌ترین ابهام‌های اجرای اصل ۲۷ قانون اساسی را تعیین تکلیف کند؛ اینکه مردم اگر به عملکرد یک مدیر، دستگاه یا تصمیم اجرایی اعتراض دارند، دقیقاً از چه مسیر رسمی و امنی می‌توانند تجمع برگزار کنند و مسئولیت دستگاه‌های اجرایی در قبال چنین تجمعی چیست. اهمیت طرح در این نیست که «اعتراض را مجاز کند»؛ اصل ۲۷ قانون اساسی پیش از این حق برگزاری اجتماعات و راهپیمایی‌های بدون سلاح و غیرمخل به مبانی اسلام را به رسمیت شناخته است. مسئله اصلی، نبود سازوکار روشن و یکدست برای استفاده از همین حق است؛ خلأیی که در عمل بارها موجب شده مرز میان اعتراض صنفی، تجمع قانونی و رفتار غیرقانونی برای مردم و حتی دستگاه‌های مسئول روشن نباشد.

تهران - آذربایجان آنلاین - ارز دارو تأمین می‌شود، بودجه در اختیار دستگاه‌های مسئول قرار می‌گیرد و سیاست‌های حمایتی نیز روی کاغذ برقرار است؛ اما در سوی دیگر ماجرا، بیمار همچنان با نسخه‌ای در دست میان داروخانه‌ها سرگردان می‌شود یا وقتی دارو را پیدا می‌کند، با قیمتی روبه‌رو می‌شود که توان پرداختش را ندارد. همین تناقض حالا به نقطه آغاز یک پرونده نظارتی مهم در مجلس تبدیل شده است. کمیسیون بهداشت و درمان تصمیم گرفته تحقیق و تفحص از سازمان غذا و دارو را به‌طور جدی دنبال کند تا مشخص شود چرا با وجود تأمین ارز، کمبود برخی داروها و فشار قیمتی بر بیماران همچنان ادامه دارد. پرسش اصلی از همین ابتدا روشن است: اگر مشکل فقط ارز بود، با تأمین آن باید بخش مهمی از بحران فروکش می‌کرد؛ اما وقتی ارز تخصیص پیدا می‌کند و بیمار باز هم دارو را گران یا کمیاب می‌بیند، باید گره را در حلقه‌های بعدی زنجیره جست‌وجو کرد؛ از زمان واقعی تأمین ارز و نقدینگی تولیدکنندگان گرفته تا قیمت‌گذاری، بدهی بیمه‌ها، عملکرد شرکت‌های پخش، موجودی داروخانه‌ها و نحوه نظارت بر واردات و توزیع. این همان نقطه‌ای است که موضوع دارو را از یک بحث صرفاً بودجه‌ای به مسئله‌ای درباره کیفیت حکمرانی سلامت تبدیل می‌کند.

تهران - آذربایجان آنلاین - بازار خودرو ایران به نقطه‌ای رسیده که شاید تا چند سال قبل متناقض به نظر می‌رسید: قیمت خودرو همچنان بالاست، اما دیگر صف خریداران پشت این قیمت‌ها شکل نمی‌گیرد. تازه‌ترین آمار فروش سه خودروساز بزرگ کشور نشان می‌دهد در چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ نزدیک به ۷۹ هزار دستگاه خودرو کمتر از مدت مشابه سال گذشته فروخته شده است؛ افتی ۳۴ درصدی که وقتی در کنار تورم سالانه ۶۶ درصدی و کاهش شدید قدرت خرید خانوار قرار می‌گیرد، یک پیام روشن دارد: بخش بزرگی از جامعه دیگر نه توان ورود به بازار خودرو را دارد و نه مانند گذشته، خودرو را مقصد مطمئنی برای سرمایه‌های خرد خود می‌بیند. بازار در شرایطی گرفتار شده که قیمت پایین نمی‌آید تا مصرف‌کننده برگردد و تقاضا نیز آن‌قدر قوی نیست که افزایش قیمت را به رونق معاملات تبدیل کند؛ همان وضعیتی که در اقتصاد از آن به عنوان رکود تورمی یاد می‌شود.

تهران - آذربایجان آنلاین - پرونده‌ای که از بزرگ‌ترین معامله تاریخ خصوصی‌سازی ایران آغاز شد، حالا به یکی از سنگین‌ترین دعاوی حقوقی میان نهادهای وابسته به دولت رسیده است؛ شرکت سرمایه‌گذاری اهداف مدعی است برای خرید ۱۲ درصد از سهام هلدینگ پتروشیمی خلیج فارس، بهای یک بلوک دارای ارزش مدیریتی را پرداخت کرده، اما تصمیمات بعدی دولت عملاً همان امتیاز مدیریتی را از بین برده است. شعبه ۹۲ دادگاه عمومی حقوقی تهران نیز در رأی بدوی، نهاد ریاست‌جمهوری را به پرداخت ۱۳۸ هزار و ۵۶۰ میلیارد تومان محکوم و سازمان خصوصی‌سازی را تبرئه کرده است. این رأی هنوز قطعی نیست و قابلیت تجدیدنظرخواهی دارد؛ اما حتی در همین مرحله نیز یک پرسش بزرگ را مقابل نظام خصوصی‌سازی قرار داده است: اگر دولت پس از فروش یک دارایی با ارزش مدیریتی، با تصمیمات بعدی همان ارزش را از معامله خارج کند، هزینه این تغییر تصمیم را چه کسی باید بپردازد؟

تهران - آذربایجان آنلاین - درست در لحظه‌ای که نشانه‌ها از تلاش واشنگتن برای پیدا کردن «راه خروج» از جنگ با ایران حکایت دارد، تل‌آویو در حال آماده نگه داشتن گزینه‌ای است که می‌تواند تمام محاسبات آمریکا را برهم بزند؛ حمله یک‌جانبه اسرائیل به ایران، بدون مشارکت مستقیم واشنگتن. تناقض ماجرا همین‌جاست: آمریکا ممکن است تصمیم بگیرد جنگ را متوقف کند، اما اگر اسرائیل مستقل از واشنگتن حمله کند و ایران در پاسخ، پایگاه‌ها یا نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را هدف قرار دهد، ایالات متحده می‌تواند دوباره و این بار برخلاف برنامه اولیه خود به میدان بازگردد. به بیان دیگر، مسئله فقط این نیست که اسرائیل بدون آمریکا قادر به حمله هست یا نه؛ سؤال مهم‌تر این است که آیا آمریکا پس از چنین حمله‌ای واقعاً قادر خواهد بود خارج از جنگ بماند؟

تهران - آذربایجان آنلاین - امضای «پیمان دفاعی مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان را نمی‌توان صرفاً یک توافق نظامی سه‌جانبه دانست؛ این پیمان می‌تواند نشانه آغاز مرحله‌ای تازه در معماری امنیتی خاورمیانه باشد. سه کشور با اعلام اینکه هرگونه حمله به یکی از اعضا، حمله به هر سه تلقی خواهد شد، برای نخستین بار یک تعهد دفاع جمعی صریح ایجاد کرده‌اند؛ اقدامی که در شرایط تشدید جنگ در منطقه، ناامنی مسیرهای انرژی و تردید فزاینده درباره اتکای مطلق به چتر امنیتی آمریکا، اهمیت راهبردی دوچندانی پیدا می‌کند. با این حال، جزئیات تعهدات عملیاتی هنوز منتشر نشده و همین مسئله تعیین خواهد کرد که «پیمان مکه» به یک اتحاد نظامی واقعی تبدیل می‌شود یا در سطح بازدارندگی سیاسی باقی می‌ماند.

تهران - آذربایجان آنلاین - گزارش رسانه‌های اسرائیلی از برکناری رئیس اداره اطلاعات و رئیس بخش ایران موساد، فقط یک جابه‌جایی مدیریتی در یک سرویس اطلاعاتی نیست؛ این تحول می‌تواند نشانه‌ای از بازنگری عمیق اسرائیل در راهبرد خود علیه ایران باشد. رسانه‌های اسرائیلی این تغییرات را به ناکامی طرحی نسبت داده‌اند که هدف آن ایجاد شرایط سیاسی و اجتماعی برای تغییر حاکمیت در ایران بود؛ طرحی که بر استفاده از شکاف‌های داخلی، ارتباط با گروه‌های قومی و یافتن یک بدیل سیاسی برای ساختار فعلی تکیه داشت، اما ظاهراً نه به نتیجه مورد انتظار رسید و نه روشن است که اساساً تا چه مرحله‌ای وارد فاز عملیاتی شده بود.