کلید حل بحران مسکن همدان در دست دولت؛ نسخه‌ای که می‌تواند ۴۰ هزار خانوار را خانه‌دار کند

به گزارش آذربایجان آنلاین، عباس صوفی، نماینده مردم همدان و فامنین در مجلس شورای اسلامی، با تشریح برنامه‌های حوزه مسکن استان، بر نقش دولت در حل بحران مسکن تأکید کرد و گفت: «دولت باید از ظرفیت اراضی خود برای تأمین مسکن استفاده کرده و زمین‌های آماده‌سازی‌شده را در اختیار مردم، تعاونی‌ها و گروه‌های ساخت قرار دهد تا با بهره‌گیری از تسهیلات، امکان خانه‌دار شدن متقاضیان فراهم شود.»

وی با اشاره به روند اجرای پروژه‌های عمرانی استان افزود: «با تأمین زمین، جذب سرمایه‌گذاری و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، پروژه‌های حوزه مسکن، راه، شهرسازی و بهداشت در مسیر اجرا قرار گرفته‌اند و شهرک ۳۰۰ هکتاری شهید شادمانی با ظرفیت ساخت ۴۰ هزار واحد مسکونی می‌تواند بخش قابل توجهی از نیاز استان به مسکن را پاسخ دهد.»

آنچه این پروژه را از بسیاری از طرح‌های گذشته متمایز می‌کند، تنها حجم بالای واحدهای مسکونی نیست، بلکه تغییر رویکرد از ساخت صرف به تأمین زمین و مشارکت مردم و بخش خصوصی است. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که یکی از مهم‌ترین موانع تولید مسکن، قیمت بالای زمین است؛ به‌گونه‌ای که در بسیاری از شهرها، سهم زمین از قیمت نهایی مسکن به بیش از نیمی از ارزش یک واحد مسکونی رسیده است. از همین رو، واگذاری زمین‌های دولتی می‌تواند هزینه اولیه ساخت را به شکل محسوسی کاهش دهد و سرمایه‌گذاری در بخش مسکن را برای مردم و سازندگان اقتصادی‌تر کند.

این سیاست با اهداف قانون جهش تولید مسکن نیز همسو است؛ قانونی که دولت را مکلف کرده با آزادسازی اراضی و تأمین زمین، زمینه افزایش تولید مسکن را فراهم کند. با این حال، کارشناسان معتقدند موفقیت این برنامه تنها به واگذاری زمین وابسته نیست و تأمین خدمات زیربنایی، دسترسی به تسهیلات بانکی، کنترل هزینه‌های ساخت و نظارت بر اجرای پروژه‌ها، حلقه‌های تکمیل‌کننده این زنجیره هستند.

بیت‌الله ستاریان، کارشناس اقتصاد مسکن، بارها تأکید کرده است: «تا زمانی که عرضه مسکن افزایش پیدا نکند، نمی‌توان انتظار داشت بازار به تعادل برسد و قیمت‌ها کنترل شود.» به اعتقاد او، تأمین زمین و تسهیل فرآیند ساخت، از مهم‌ترین ابزارهای دولت برای افزایش عرضه و کاهش فشار تقاضا در بازار مسکن است.

از سوی دیگر، فرشید پورحاجت، دبیر کانون سراسری انبوه‌سازان، نیز معتقد است: «دولت به‌تنهایی قادر به حل بحران مسکن نیست و بدون مشارکت واقعی بخش خصوصی، تعاونی‌ها و سرمایه‌گذاران، اهداف ساخت مسکن محقق نخواهد شد.» این دیدگاه نشان می‌دهد که تأکید عباس صوفی بر واگذاری زمین به مردم، تعاونی‌ها و گروه‌های ساخت، با نظر بسیاری از فعالان حوزه مسکن همسو است.

در کنار شهرک ۳۰۰ هکتاری شهید شادمانی، برنامه‌ریزی برای احداث شهرک ۲۰۰ هکتاری جورقان نیز از دیگر طرح‌های مهم استان است؛ پروژه‌ای که با هدف اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، تأمین مسکن فرهنگیان، کارگران، اصناف و سایر گروه‌های هدف طراحی شده است. صوفی در این باره نیز تأکید کرده است که توسعه این شهرک می‌تواند بخشی از نیاز اقشار مختلف به مسکن را پاسخ دهد و زمینه گسترش متوازن شهر همدان را فراهم کند.

اما تجربه طرح‌های عمرانی سال‌های گذشته نشان داده است که موفقیت چنین پروژه‌هایی، بیش از هر چیز به پایبندی به زمان‌بندی اجرا، تأمین منابع مالی و تکمیل زیرساخت‌ها بستگی دارد. شهرک‌هایی که فاقد راه دسترسی، شبکه آب و برق، مدارس، مراکز درمانی و حمل‌ونقل عمومی باشند، هرچند از نظر آماری به ظرفیت ساخت مسکن کشور افزوده می‌شوند، اما نمی‌توانند پاسخگوی نیاز واقعی مردم باشند.

از منظر اقتصادی نیز آغاز پروژه‌هایی با این ابعاد، تنها به معنای ساخت خانه نیست. رونق صنعت ساختمان، افزایش اشتغال، فعال شدن صنایع تولید مصالح ساختمانی، حمل‌ونقل، خدمات فنی و مهندسی و گردش سرمایه در اقتصاد محلی، از مهم‌ترین آثار اجرای چنین طرح‌هایی خواهد بود؛ موضوعی که می‌تواند همدان را به یکی از کانون‌های مهم توسعه عمرانی در غرب کشور تبدیل کند.