کمیسیون کشاورزی به سراغ ریسک اقلیم رفت؛ نقشه راه بحران با پشتوانه ۵۰ همت نقدینگی

به گزارش آذربایجان آنلاین، محمدجواد عسکری، رئیس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی، از «تهیه نقشه راه مقابله با حوادث اقلیمی در استان‌های بحران‌خیز» خبر داده و تأکید کرده است: «برای مدیریت این شرایط، باید برنامه عملیاتی مشخص داشته باشیم.» این اظهارنظر، نشان می‌دهد نگاه به بحران‌های اقلیمی از سطح هشدار عبور کرده و به سمت طراحی اقدام مشخص حرکت کرده است.

عسکری در ادامه با اشاره به یکی از گلوگاه‌های مهم مدیریت بحران گفته است: «لایروبی رودخانه‌ها و کانال‌ها باید به‌صورت جدی در دستور کار قرار گیرد.» این تأکید، به نقطه‌ای اشاره دارد که در بسیاری از سیلاب‌ها و خسارات، نقش تعیین‌کننده داشته اما معمولاً به‌موقع مورد توجه قرار نگرفته است.

او همچنین با اشاره به ضعف در اجرای برخی وظایف تصریح کرده است: «بیشترین مکاتبات ما در کمیسیون کشاورزی با سازمان بازرسی کل کشور و قوه قضائیه درباره ترک فعل‌ها بوده است.» این جمله، ابعاد مسئله را روشن‌تر می‌کند؛ موضوع فقط نبود برنامه نیست، بلکه در مواردی همان حداقل اقدامات هم اجرا نشده و همین مسئله، خسارات را تشدید کرده است.

در همین چارچوب، علیرضا نظری، عضو هیأت‌رئیسه کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط‌زیست مجلس شورای اسلامی، نیز با تمرکز بر همین خلأ اجرایی گفته است: «بخش قابل توجهی از مشکلات حوزه کشاورزی، ناشی از ضعف در اجرای تصمیمات و نبود اقدام به‌موقع در مدیریت منابع آب و زیرساخت‌هاست.» این ارزیابی، نشان می‌دهد مسئله از درون خود ساختار سیاست‌گذاری هم به‌عنوان یک مشکل شناخته شده است.

در کنار این محور، موضوع تأمین مالی نیز به‌صورت هم‌زمان در دستور کار قرار گرفته است. اختصاص ۵۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی به بخش کشاورزی، در چنین فضایی، صرفاً یک حمایت عددی نیست؛ بلکه بخشی از همان مسیر عملیاتی است. بدون منابع مالی، حتی دقیق‌ترین برنامه‌ها هم در حد سند باقی می‌مانند و امکان اجرا پیدا نمی‌کنند.

آنچه در این رویکرد دیده می‌شود، یک جابه‌جایی جدی در اولویت‌هاست. تمرکز دیگر صرفاً بر افزایش تولید نیست، بلکه بر این است که این تولید چگونه در برابر خشکسالی، سیلاب و نوسانات اقلیمی دوام بیاورد. در چنین چارچوبی، برنامه‌ریزی اقلیمی، اقدامات پیشگیرانه در زیرساخت‌ها و تأمین منابع مالی، جدا از هم معنا ندارند؛ این‌ها قطعات یک پازل واحد هستند که اگر یکی از آن‌ها غایب باشد، کل تصویر دچار اختلال می‌شود.

تأکید بر اقداماتی مانند لایروبی، مدیریت روان‌آب‌ها و اصلاح زیرساخت‌ها، نشان می‌دهد نگاه به بحران از «واکنش بعد از حادثه» به «پیشگیری قبل از بحران» تغییر کرده است. تجربه سال‌های گذشته هم همین را تأیید می‌کند که هرجا پیشگیری جدی گرفته نشده، هزینه جبران چند برابر شده است.

در چنین شرایطی، ترکیب نقشه راه اقلیمی با تأمین ۵۰ همت منابع مالی، اگر در اجرا دچار همان ضعف‌های گذشته نشود، می‌تواند بخشی از آسیب‌پذیری مزمن بخش کشاورزی را کاهش دهد؛ بخشی که هر سال با یک شوک طبیعی، دوباره تحت فشار قرار می‌گیرد و نیازمند بازسازی از نقطه ابتدایی می‌شود.