گرانی لبنیات در بازار؛ ماست و پنیر با افزایش قیمت مواجه شدند

به گزارش آذربایجان آنلاین، افزایش نرخ شیر خام از هر کیلوگرم ۱۸,۰۰۰ تومان به ۲۳,۰۰۰ تومان، که از ابتدای سال ۱۴۰۴ اعمال شده، سبب شده است تا قیمت فرآورده‌های لبنی در بازار روند افزایشی داشته باشد. این افزایش، جدا از گرانی‌های ابتدای سال است که به دلیل بالا رفتن هزینه‌های تولید اعمال شده بود. در دو هفته اخیر، قیمت یک دبه ماست از برندهای معتبر از ۱۹۸,۰۰۰ تومان به ۲۳۹,۰۰۰ تومان رسیده است. همچنین، یک بسته ۹۰۰ گرمی ماست که پیش‌تر ۵۱,۵۰۰ تومان قیمت داشت، اکنون با افزایش حدود ۲۲ درصدی به ۶۳,۰۰۰۰ تومان عرضه می‌شود. هر بسته پنیر ۵۱۰ گرمی نیز از ۱۰۶,۰۰۰ تومان به ۱۲۱,۱۲۰ تومان افزایش یافته است.

این گرانی‌ها در حالی رخ داده که لبنیات به‌عنوان یکی از اقلام ضروری سبد غذایی خانوارهای ایرانی، نقش مهمی در تأمین سلامت جامعه دارد. گزارش‌های میدانی از بازار تهران و سایر شهرها نشان می‌دهد که علاوه بر ماست و پنیر، قیمت سایر محصولات لبنی مانند کره، خامه و شیر پاستوریزه نیز افزایش چشمگیری داشته است. برای مثال، یک بسته کره ۱۰۰ گرمی از برندهای شناخته‌شده که تا ماه گذشته حدود ۳۲,۰۰۰ تومان بود، اکنون به ۳۸,۵۰۰ تومان رسیده است. شیر بطری یک لیتری نیز در برخی فروشگاه‌ها از ۲۸,۰۰۰ تومان به ۳۴,۰۰۰ تومان رسیده است.

به گفته کارشناسان، افزایش قیمت شیر خام به دلیل بالا رفتن هزینه‌های تولید در بخش دامداری، از جمله قیمت نهاده‌های دامی، دستمزد کارگران و هزینه‌های انرژی، اجتناب‌ناپذیر بوده است. رئیس اتحادیه دامداران ایران در گفت‌وگو با رسانه‌ها اعلام کرد که با توجه به افزایش ۸۰ درصدی قیمت نهاده‌های دامی در سال گذشته و تداوم مشکلات تأمین ارز برای واردات، دامداران چاره‌ای جز افزایش قیمت شیر خام نداشتند. این افزایش، مستقیماً به کارخانه‌های تولید فرآورده‌های لبنی منتقل شده و در نهایت، مصرف‌کنندگان نهایی متحمل هزینه‌های آن شده‌اند.

از سوی دیگر، برخی تولیدکنندگان لبنیات از کاهش حاشیه سود خود گلایه دارند و معتقدند که با وجود افزایش هزینه‌های تولید، دولت اجازه افزایش متناسب قیمت محصولات را به آن‌ها نداده است. در مقابل، مصرف‌کنندگان از گرانی‌های مکرر و کاهش قدرت خرید خود شکایت دارند. گزارش‌های شبکه‌های اجتماعی نشان می‌دهد که بسیاری از خانواده‌ها به دلیل گرانی لبنیات، مصرف این محصولات را کاهش داده یا به محصولات با کیفیت پایین‌تر روی آورده‌اند، که می‌تواند تأثیرات منفی بر سلامت عمومی داشته باشد.

برای کنترل این وضعیت، پیشنهادهایی مانند تخصیص یارانه مستقیم به مصرف‌کنندگان، نظارت دقیق‌تر بر زنجیره تأمین و توزیع، و حمایت از دامداران برای کاهش هزینه‌های تولید مطرح شده است. وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده که در حال بررسی طرح‌هایی برای تأمین نهاده‌های دامی با قیمت مناسب‌تر است، اما این اقدامات هنوز به نتیجه ملموسی نرسیده است. همچنین، برخی کارشناسان پیشنهاد کرده‌اند که فروش محصولات لبنی با وزن کمتر (مانند پنیر ۲۰۰ گرمی یا ماست ۵۰۰ گرمی) می‌تواند به خانوارهای کم‌درآمد کمک کند تا با هزینه کمتر به این محصولات دسترسی داشته باشند.

شهروندان می‌توانند در صورت مشاهده گران‌فروشی یا عرضه محصولات با قیمت بالاتر از نرخ مصوب، با شماره ۱۲۴ تماس بگیرند یا شکایت خود را در سامانه تعزیرات ثبت کنند. با این حال، تجربه نشان داده که نظارت بر بازار لبنیات، به‌ویژه در فروشگاه‌های کوچک و سوپرمارکت‌ها، همچنان با چالش‌هایی مواجه است.