بانک مرکزی برای آرام‌سازی بازار دارو وارد میدان شد؛ هشدارها درباره بحران نقدینگی همچنان پابرجاست

به گزارش آذربایجان آنلاین، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در نشست بررسی وضعیت تأمین مالی و ارزی صنعت دارو تأکید کرد:
«تأمین ارز مورد نیاز دارو بدون اختلال ادامه خواهد داشت و حمایت از صنعت دارو از طریق شبکه بانکی و دستگاه‌های مرتبط در حال پیگیری است.»

در این نشست، موضوعاتی مانند تسهیل دسترسی به ارز، تأمین نقدینگی شرکت‌های داروسازی و رفع موانع موجود در مسیر تأمین مالی صنعت دارو مورد بررسی قرار گرفت.

اهمیت این جلسه در آن است که طی ماه‌های اخیر، صنعت دارو به یکی از آسیب‌پذیرترین بخش‌های اقتصادی کشور در برابر فشارهای ناشی از جنگ، تحریم، نوسانات ارزی و اختلالات زنجیره تأمین تبدیل شده است.

به همین دلیل، ورود مستقیم بانک مرکزی به مسئله تأمین ارز و نقدینگی دارو را باید نشانه‌ای از حساسیت بالای این حوزه در سطح تصمیم‌گیری اقتصادی کشور دانست.

بازار دارو در ایران، برخلاف بسیاری از بازارهای دیگر، فقط یک مسئله اقتصادی نیست.

هرگونه اختلال در تأمین دارو، مستقیماً با سلامت عمومی، امنیت روانی جامعه و اعتماد اجتماعی در ارتباط است.

به همین دلیل، دولت و بانک مرکزی تلاش می‌کنند این پیام را منتقل کنند که حتی در شرایط فشار اقتصادی و منطقه‌ای، تأمین دارو در اولویت باقی خواهد ماند.

با این حال، آنچه در جلسه امروز درباره «تسهیل فرآیندها» و «رفع موانع» مطرح شد، نشان می‌دهد مشکلات صنعت دارو صرفاً به کمبود ارز محدود نیست.

در ماه‌های اخیر، بسیاری از فعالان صنعت دارو نسبت به تأخیر در تخصیص ارز، پیچیدگی‌های اداری، کمبود نقدینگی و دشواری تأمین مواد اولیه هشدار داده‌اند.

محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، نیز طی هفته‌های اخیر تأکید کرده بود:
«حفظ پایداری زنجیره دارو نیازمند هماهنگی کامل میان بانک مرکزی، وزارت بهداشت و شبکه بانکی است و هرگونه وقفه در تأمین منابع مالی می‌تواند بر بازار دارو اثر مستقیم بگذارد.»

او همچنین هشدار داده بود فشار هزینه‌ها بر شرکت‌های دارویی افزایش یافته و حمایت مالی از این بخش باید سریع‌تر و هدفمندتر انجام شود.

از سوی دیگر، سیدحیدر محمدی، رئیس سازمان غذا و دارو، نیز اخیراً اعلام کرده بود:
«بخش مهمی از مشکلات صنعت دارو ناشی از تأخیر در پرداخت مطالبات و کمبود نقدینگی شرکت‌هاست.»

او تأکید کرده بود که اگر تأمین نقدینگی و تخصیص ارز با سرعت کافی انجام نشود، فشار آن مستقیماً به زنجیره تولید و توزیع منتقل خواهد شد.

همین مسئله اکنون به یکی از نگرانی‌های اصلی بازار دارو تبدیل شده است.

واقعیت این است که صنعت داروی ایران طی ماه‌های اخیر هم‌زمان با چند فشار بزرگ روبه‌رو بوده است:
افزایش هزینه واردات مواد اولیه، رشد نرخ ارز، دشواری نقل‌وانتقال مالی، افزایش هزینه تولید، فشار نقدینگی و طولانی شدن برخی فرآیندهای تخصیص ارز.

در چنین شرایطی، حتی تأخیرهای کوتاه در تأمین منابع مالی می‌تواند کل زنجیره تولید و توزیع دارو را دچار اختلال کند.

به همین دلیل، مسئله «تأمین به‌موقع ارز» اکنون فقط یک موضوع بانکی نیست، بلکه بخشی از مدیریت امنیت سلامت کشور محسوب می‌شود.

از منظر تحلیلی، اظهارات امروز همتی را باید تلاشی برای آرام‌سازی بازار و کاهش نگرانی‌ها درباره وضعیت دارو ارزیابی کرد.

زیرا طی ماه‌های اخیر، برخی گزارش‌ها از افزایش فشار بر شرکت‌های دارویی، رشد بدهی بیمارستان‌ها و کمبود نقدینگی در شبکه توزیع حکایت داشت.

در چنین فضایی، هرگونه ابهام درباره وضعیت ارز دارو می‌تواند به افزایش نگرانی عمومی و حتی رفتارهای احتیاطی در بازار منجر شود.

اما هم‌زمان، خودِ تأکید بانک مرکزی بر «رفع موانع» و «تسهیل فرآیندها» نیز به‌نوعی تأیید وجود مشکلات ساختاری در این حوزه است.

بخش قابل توجهی از فعالان صنعت دارو معتقدند مسئله اصلی فقط کمبود ارز نیست، بلکه پیچیدگی فرآیندهای اداری، طولانی شدن تخصیص‌ها و نبود هماهنگی کامل میان دستگاه‌های مختلف است.

در واقع، صنعت دارو اکنون هم‌زمان با دو بحران مواجه است:
فشار بیرونی ناشی از تحریم و محدودیت‌های مالی،
و فشار درونی ناشی از بروکراسی، کمبود نقدینگی و کندی فرآیندها.

همین موضوع باعث شده برخی شرکت‌های دارویی نسبت به دشوارتر شدن تأمین مواد اولیه هشدار دهند.

از سوی دیگر، افزایش هزینه‌های تولید دارو نیز فشار مضاعفی بر این صنعت وارد کرده
است.

بخش مهمی از مواد اولیه، تجهیزات بسته‌بندی و برخی اقلام تخصصی دارویی وابسته به واردات هستند و نوسانات ارزی مستقیماً بر هزینه نهایی آن‌ها اثر می‌گذارد.

در چنین شرایطی، اگر تأمین ارز با تأخیر انجام شود، هزینه تولید افزایش یافته و فشار بیشتری به مصرف‌کننده و بیمه‌ها منتقل خواهد شد.

همین مسئله باعث شده دولت تلاش کند از تبدیل بحران نقدینگی به بحران کمبود دارو جلوگیری کند.

در عین حال، برخی کارشناسان معتقدند صرف تزریق ارز و نقدینگی، بدون اصلاح بخشی از فرآیندهای اداری و مالی، نمی‌تواند مشکلات صنعت دارو را به‌طور کامل حل کند.

زیرا بخشی از فشار موجود ناشی از انباشت بدهی‌ها، تأخیر در تسویه مطالبات و پیچیدگی‌های مقرراتی است.

به همین دلیل، تأکید امروز بانک مرکزی بر «تسهیل فرآیندها» را باید اعترافی ضمنی به همین واقعیت دانست.

از منظر اجتماعی نیز، بازار دارو حساسیت ویژه‌ای دارد.

برخلاف بسیاری از کالاها، اختلال در تأمین دارو مستقیماً با جان و سلامت مردم در ارتباط است و به همین دلیل، هرگونه تنش در این بازار می‌تواند به نگرانی گسترده اجتماعی منجر شود.

در ماه‌های اخیر نیز برخی بیماران و داروخانه‌ها نسبت به دشواری تأمین برخی اقلام، تأخیر در توزیع یا افزایش هزینه‌ها گلایه‌هایی مطرح کرده بودند.

در چنین فضایی، دولت تلاش دارد این پیام را منتقل کند که اجازه نخواهد داد فشارهای اقتصادی و منطقه‌ای، زنجیره تأمین دارو را مختل کند.

اظهارات امروز رئیس‌کل بانک مرکزی را باید بخشی از تلاش حاکمیت برای حفظ ثبات در یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های اقتصادی و اجتماعی کشور دانست.

اما هم‌زمان، تأکید بر رفع موانع، تسهیل تخصیص ارز و تأمین نقدینگی نیز نشان می‌دهد صنعت دارو همچنان با چالش‌های جدی ساختاری روبه‌روست؛ چالش‌هایی که حل آن‌ها فقط با تزریق ارز ممکن نیست و نیازمند هماهنگی عمیق‌تر میان دولت، شبکه بانکی، سازمان غذا و دارو و تولیدکنندگان خواهد بود.

در شرایط فعلی، مسئله دارو دیگر فقط موضوعی درمانی نیست؛ بلکه به بخشی از معادله امنیت اقتصادی، آرامش اجتماعی و تاب‌آوری داخلی کشور تبدیل شده است.