یکشنبه / ۲۶ مهر / ۱۴۰۵ Sunday / 18 October / 2026
×
از سفره‌های کوچک تا اضطراب‌های بزرگ؛ سلامت روان ایرانیان چگونه است؟
یادداشت هساره سلامی به مناسبت ۱۰ اکتبر، روز جهانی سلامت روان

از سفره‌های کوچک تا اضطراب‌های بزرگ؛ سلامت روان ایرانیان چگونه است؟

تهران - آذربایجان آنلاین - رئیس مرکز پیش‌بینی زلزله پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی درخصوص افت شدید سطح آب‌های زیرزمینی در دشت‌های شرق تهران و کاهش پایداری گسل‌های فعال از جمله مشاء، شمال تهران و پردیس و وقوع زمین‌لرزه و رانش زمین هشدار داد.
ترک‌های عمیق در ساختمان‌های شرق تهران ایجاد شد

به گزارش آذربایجان آنلاین، دکتر مهدی زارع استاد تمام پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله اظهار کرد: دشت‌های هومند-آبسرد، لواسانات و حوضه لتیان به دلیل افت سطح آب‌های زیرزمینی ناشی از پمپاژ گسترده آب، در مجاورت تلاقی گسل‌های بزرگی چون گسل «مشاء» و گسل «شمال تهران» با خطر تحریک گسل‌های فعال مواجه هستند.

وی افزود: افت ۴۰ تا ۶۰ متری سطح آب زیرزمینی با فرونشست زمین و تشدید خطر زمین‌لرزه همراه است. این پدیده در دشت هومند-آبسرد به طور مستقیم موجب افزایش تنش مؤثر در نهشته‌های آبرفتی می‌شود؛ به گونه‌ای که تنش وارد بر اسکلت خاک افزایش یافته و در نتیجه تراکم تحکیمی، فرونشست خطی و نامتقارن زمین رخ می‌دهد.

این کارشناس با اشاره به توسعه بی‌رویه ویلاسازی و حفر چاه‌های غیرمجاز در مناطق دماوند، رودهن و پردیس خاطرنشان کرد: توسعه بی‌رویه ساخت ‌و ساز، به‌ ویژه ویلاسازی‌ها و حفر گسترده چاه‌های غیرمجاز، معادله‌ای پیچیده و خطرناک میان هیدرولوژی و زمین‌ساخت منطقه ایجاد کرده است.

تأثیر تخلیه سفره‌های آب زیرزمینی بر فعالیت ۳ گسل شرق تهران

رئیس مرکز پیش‌بینی زلزله پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله با تاکید بر اینکه این اقدامات پدیده‌های زلزله‌شناختی و ژئودینامیکی منطقه را به شدت تحت تأثیر قرار داده‌اند، گفت: منطقه البرز شرقی و مرکزی، به‌ویژه پهنه دماوند-مشاء، از نظر زمین‌ساختی بسیار فعال است و تخلیه شدید سفره‌های آب زیرزمینی در دشت‌های هومند-آبسرد و مناطق پیرامونی رودهن می‌تواند از دو طریق بر فعالیت گسل‌ها اثرگذار باشد.

وی نخستین عامل در این زمینه را تغییر بارگذاری هیدرواستاتیک و حذف تنش ناشی از برداشت حجم عظیمی از آب‌های زیرزمینی دانست و یادآور شد: برداشت میلیاردها مترمکعب آب از زیر زمین موجب کاهش وزن وارد بر پوسته زمین می‌شود و این باربرداری تعادل تنش عمودی روی گسل‌های منطقه از جمله گسل‌های «مشاء»، «شمال تهران»، «پردیس» و گسل «کاجان» را برهم می‌زند.

استاد تمام پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله اضافه کرد: تغییر در تنش عمودی می‌تواند تنش برشی وارد بر صفحه گسل را به آستانه گسیختگی نزدیک کرده و احتمال فعال شدن گسل‌های مستعد را افزایش دهد.

وی دومین عامل را تغییر در فشار منفذی ذکر کرد و ادامه داد: نوسانات شدید و ناگهانی سطح آب‌های زیرزمینی و تخلیه فضاهای خالی موجود در لایه‌های زمین، بر فشار منفذی رسوبات و سنگ بستر اثر می‌گذارد. کاهش یا تغییرات ناگهانی این فشار می‌تواند ضریب اصطکاک مؤثر گسل‌ها را تغییر داده و با تسهیل قفل‌شدگی یا رهاسازی ناگهانی تنش، گسل‌های آماده حرکت را به صورت چکانشی تحریک کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *