آیا روایت بنیامین نتانیاهو مسیر اقدام نظامی دونالد ترامپ را تعیین کرد؟

به گزارش آذربایجان آنلاین، تجربه‌های تاریخی در سیاست خارجی ایالات متحده نشان داده که تصمیم برای ورود به درگیری‌های نظامی، اغلب بر پایه ترکیبی از داده‌های اطلاعاتی، ارزیابی‌های راهبردی و ملاحظات سیاسی اتخاذ می‌شود. در چنین شرایطی، هرگونه خطا یا بزرگ‌نمایی در ارائه اطلاعات می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای به‌دنبال داشته باشد؛ موضوعی که در پرونده ایران نیز بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.

در همین چارچوب، برخی گزارش‌های رسانه‌ای و تحلیلی حاکی از آن است که پیش از شکل‌گیری تصمیم نهایی در دولت دونالد ترامپ، تصویری از ایران به‌عنوان کشوری در موقعیت آسیب‌پذیر به تصمیم‌گیران ارائه شده است. این تصویر، بر امکان موفقیت سریع یک عملیات نظامی و محدود بودن واکنش‌های منطقه‌ای تأکید داشته و در فضای تصمیم‌سازی تأثیرگذار بوده است.

نیویورک تایمز در گزارشی جزئیات بیشتری از این روند منتشر کرده است. بر اساس این گزارش، در جلسه‌ای محرمانه در اتاق وضعیت کاخ سفید، بنیامین نتانیاهو و تیم همراهش با ارائه یک ویدیو و تحلیل‌های اطلاعاتی، سناریویی از «پیروزی سریع» در برابر ایران ترسیم کردند و مدعی شدند که توان نظامی این کشور در مدت کوتاهی قابل تضعیف است.

این در حالی است که ارزیابی نهادهای اطلاعاتی آمریکا، به‌گفته این گزارش، با چنین برداشت‌هایی فاصله داشته است. بسیاری از کارشناسان اطلاعاتی، بخشی از این ادعاها به‌ویژه در زمینه تغییر ساختار سیاسی ایران را غیرواقع‌بینانه ارزیابی کرده و نسبت به پیامدهای پیش‌بینی‌نشده هشدار داده بودند. این اختلاف نظر، نشانه‌ای از شکاف میان تحلیل‌های میدانی و روایت‌های ارائه‌شده در سطح سیاسی تلقی می‌شود.

هم‌زمان، برخی مقامات آمریکایی نیز نسبت به این رویکرد ابراز تردید کردند. چهره‌هایی مانند مارکو روبیو و جان راتکلیف بر ضرورت احتیاط تأکید داشتند و جی‌دی ونس نسبت به افزایش بی‌ثباتی منطقه‌ای و فشار بر توان نظامی آمریکا هشدار داده بود. با این حال، این تردیدها در نهایت به مانع جدی برای تصمیم‌گیری تبدیل نشد.

از منظر نظامی نیز هشدارهایی مطرح شده بود. فرماندهان ارشد ارتش آمریکا، از جمله دن کین، نسبت به دشواری کنترل شرایط در تنگه هرمز و احتمال اختلال در مسیرهای حیاتی انرژی هشدار داده بودند. با این وجود، برخی برآوردهای ارائه‌شده به کاخ سفید، این ریسک‌ها را محدود جلوه داده و بر کوتاه بودن درگیری تأکید داشتند.

در تکمیل این تصویر، اظهارات جان کری نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. او با اشاره به تجربه دولت‌های پیشین، از جمله دوره باراک اوباما، تأکید کرده که نتانیاهو پیش‌تر نیز خواستار اقدام نظامی علیه ایران بوده، اما این درخواست‌ها با مخالفت مواجه شده است. به گفته کری، در میان روسای‌جمهور آمریکا، تنها در دوره ترامپ این رویکرد به مرحله تصمیم‌گیری جدی رسیده است.

بررسی این گزارش‌ها نشان می‌دهد که تصمیم‌گیری درباره اقدام نظامی علیه ایران، حاصل مجموعه‌ای از عوامل بوده است؛ اما نقش روایت‌ها و اطلاعات ارائه‌شده از سوی بنیامین نتانیاهو در شکل‌دهی به برداشت نهایی کاخ سفید، قابل توجه است. اگر این اطلاعات با بزرگ‌نمایی یا خطای تحلیلی همراه بوده باشد، می‌توان آن را یکی از عوامل مؤثر در سوق دادن تصمیم‌گیران به سمت گزینه نظامی دانست؛ موضوعی که همچنان در محافل سیاسی و رسانه‌ای مورد بحث است.