ابوترابی‌فرد: اصلاح بانک‌ها، کلید مهار تورم و رشد پایدار

به گزارش آذربایجان آنلاین، حجت‌الاسلام سید محمدحسن ابوترابی‌فرد در خطبه‌های نماز جمعه تهران با تأکید بر تقوا، بیان کرد: «برای دستیابی به مراتب والای تقوا و آراستگی به فضایل انسانی، خداوند سه گوهر ارزشمند را در اختیار بشر و جوامع قرار داده است که شناخت و حرکت در پرتو نور آنها، بالاترین درجات کمال و سعادت را برای انسان و جامعه به ارمغان می‌آورد.»

وی ادامه داد: «اولین گوهر درخشان که انسان را به قله‌های بلند می‌رساند، نور عقل است که تمایز انسان از دیگر آفریده‌ها بوده و زندگی عقلانی، همان حیات حقیقی انسانی است.»

امام جمعه موقت تهران با یادآوری سرداران شهید تهرانی‌مقدم و حاجی‌زاده، اظهار داشت: «شهید حاجی‌زاده، دانشمند پیشگام صنعت موشکی ایران، و شهید سردار تهرانی‌مقدم، فرمانده دلیر هوافضای سپاه، همراه با یاران شجاع خود، برای ایران، امت اسلام و محور مقاومت، قدرت خلق کردند و راه عزت ملت اسلام را هموار ساختند. امیدوارم این ستارگان درخشان که در مکتب عاشورا و اهل‌بیت (ع) پرورش یافته‌اند، همیشه الهام‌بخش امت اسلامی بمانند.»

خطیب نماز جمعه تهران در بخش اصلی سخنان، به موضوع انحلال بانک آینده پرداخت و گفت: «ناترازی به معنای کمتر بودن ارزش دارایی‌ها از بدهی‌هاست. بانکی ناتراز است که بدهی‌هایش بیش از دارایی باشد. این وضعیت یکی از عوامل اصلی بی‌ثباتی در اقتصاد کلان به شمار می‌رود. ساماندهی یا حذف بانک‌های ناسالم، نه تنها رقابت ناسالم در بازار پول را جلوگیری می‌کند، بلکه تأثیر بسزایی در اصلاح شبکه بانکی و تقویت ثبات اقتصادی دارد.»

وی به گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس استناد کرد و افزود: «مرکز پژوهش‌های مجلس در تاریخ ۱۴۰۲/۰۷/۰۴، یعنی حدود دو سال پیش، وضعیت بانک آینده را بررسی کرد و گزارش داد که شرایط این بانک بسیار نامناسب است. شاخص‌هایی مانند اضافه‌برداشت ۸۰ هزار میلیارد تومانی تا پایان خرداد ۱۴۰۲، سهم بالای مطالبات مشکوک‌الوصول و نسبت کفایت سرمایه منفی ۱۴۰ درصدی در سال ۱۴۰۱، نشان‌دهنده ساختار معیوب درآمدی، هزینه‌ای و ناترازی دارایی این بانک است. گزارش تأکید دارد که اقداماتی مانند تجدید ارزیابی، بهبود جدی ایجاد نمی‌کند و روند نزولی شاخص‌ها نشان می‌دهد هزینه حل‌وفصل ناترازی با گذشت زمان افزایش می‌یابد. در نهایت، اقدام فوری انتظامی و قضایی برای توقف بی‌انضباطی در بانک آینده توصیه شده است.»

حجت‌الاسلام ابوترابی‌فرد توضیح داد: «به دلایل گوناگون از جمله خلأهای قانونی، برخورد سریع ممکن نبود. خوشبختانه با تصویب قانون جدید بانک مرکزی، ابزارهای لازم برای مقابله با بانک‌های ناتراز در اختیار بانک مرکزی قرار گرفت. بر اساس اعلام رئیس‌کل بانک مرکزی، ۴۲ درصد ناترازی کل نظام بانکی و ۴۲ درصد اضافه‌برداشت از بانک مرکزی، مربوط به بانک آینده است که موضوعی بسیار جدی و نگران‌کننده است.»

وی تأمل کرد: «با خود فکر می‌کردم، آیا تحریم‌ها در ایجاد این تخلف بزرگ نقش داشته‌اند؟ یا تحریم‌ها باید اراده ما را برای حفاظت از سرمایه ملت ایران، قوی‌تر می‌کرد؟»

امام جمعه موقت تهران افزود: «بانک آینده در سال‌های اخیر به دلیل زیان انباشته بالا، بدهی گسترده به بانک مرکزی، پرداخت سودهای غیرمنطقی به سپرده‌گذاران و اعطای تسهیلات کلان به شرکت‌ها و افراد مرتبط، به مرکز ناترازی شبکه بانکی تبدیل شده بود و سرانجام مسیر ادغام با بانک ملی را پیمود.»

وی از شورای سران قوا، ریاست قوه قضاییه و نمایندگان دغدغه‌مند که زمینه اجرای این فرآیند را توسط بانک مرکزی فراهم کردند، سپاسگزاری کرد.

حجت‌الاسلام ابوترابی‌فرد تأکید کرد: «تجربه جهانی ثابت می‌کند که مهار تورم، حفظ ارزش پول ملی و رشد اقتصادی پایدار، بدون اصلاح نظام بانکی و شبکه ناتراز، ممکن نیست. اصلاح بانک‌ها و هدایت منابع به تولید با ارزش افزوده بالا، نخستین و ضروری‌ترین گام برای تقویت اقتصاد کشور است.»

وی در ادامه به ناترازی بودجه پرداخت و گفت: «مدیران سازمان برنامه و بودجه و رئیس‌جمهور محترم مصمم به اصلاح بودجه هستند تا در پاسخ به رهنمود رهبر معظم انقلاب، پایه‌های اقتصاد کشور مستحکم شود؛ کاری سخت اما ضروری برای آینده اقتصاد ایران.»

ابوترابی‌فرد نقل کرد: «یکی از معاونین محترم سازمان برنامه و بودجه اخیراً برای من بیان می‌کرد، می‌فرمود تنها مدیری که من با او جلسه گذاشتم و گزارش دادم و تبیین کردم که امروز ضرورت مدیریت هزینه‌هاست، این است که هرقدر می‌توانیم مانع افزایش هزینه‌های غیرضرور شویم و امروز مسئله اصلی ما ارتقای بهره‌وری از منابع است. توضیح دادم و پس از توضیحات من فرمود که من با شما در این حوزه کمال همکاری را می‌کنم، فقط رئیس فعلی دانشگاه تهران بود. واقعاً چقدر این جمله تاسف برانگیز بود.»

وی خطاب به مدیران افزود: «چرا مدیران کشور همراهی نمی‌کنند؟ مدیران محترم، خدا شاهد است امروز مطالبه شهدای جنگ ۱۲ روزه این است که بهره‌وری را افزایش دهید، نه بودجه خود را؛ هرقدر می‌توانید از منابعی که دارید بهتر استفاده کنید. هرقدر می‌توانید حتی یک ریال مصرف از بیت‌المال را کاهش دهید. هرقدر می‌توانید امکان افزایش درآمد و خلق ثروت را فراهم کنید.»

امام جمعه موقت تهران تصریح کرد: «ناترازی بودجه یکی از مسائل اصلی و از مشکلات مهم نظام بانکی ماست. کسری بودجه را از شبکه بانکی تأمین می‌کنند، کسری بودجه را از ذخایر بانک مرکزی تأمین می‌کنند. این یعنی رشد تورم؛ دست‌اندازی مستمر دستگاه‌های اجرایی به منابع بانک‌ها و منابع بانک مرکزی، بی‌انضباطی پولی را نهادینه می‌کند؛ یعنی شبکه بانکی ما را ناکارآمد می‌سازد. به نظر می‌رسد سیاست‌گذاری صحیح پولی و فراهم آوردن زمینه و بستر عملیاتی برای اجرای سیاست‌های پولی و نظارت کارآمد بر عملیات شبکه بانکی و کاهش سلطه مالی دولت، متوقف بر اصلاحات نهادی بانک مرکزی در دو حوزه سیاست پولی و سیاست نظارت بانکی است. همچنین رعایت اصول شفافیت در سیاست‌گذاری، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است و این مهم، یعنی تحول در بانک مرکزی کشور، مرهون استقلال بانک مرکزی است.»

خطیب نماز جمعه تهران گفت: «مرکز بانک مرکزی باید از استقلال برخوردار باشد. او باید برای حفظ ارزش پول ملی هدف گذاری کند. اگر بانک مرکزی استقلال نداشت، نمی‌تواند هدف‌گذاری کند. او باید برنامه‌ریزی کند و برنامه خود را شفاف اعلام کند. او باید پاسخگو باشد. اگر استقلال نداشت، پاسخگو نیست. استقلال بانک مرکزی امکان اصلاحات نهادی، سیاسی و سیاستی و همچنین سیاست‌گذاری پولی مناسب و اجرای مؤثر آن سیاست‌ها را بر اقتصاد فراهم می‌آورد.»

وی ادامه داد: «تبیین رسالت محوری بانک مرکزی در حفظ ارزش پول ملی و بیان صریح اهداف رسمی، توضیح دقیق اولویت‌ها، شفافیت عملیاتی و نهایتاً پاسخگویی بانک مرکزی در قبال تصمیمات و عملکردهای آن، از رویکردهای ضروری است. رویکرد دیگر، جایگاه ویژه و استقلال بانک مرکزی است که این مهم باید محقق شود. اگر در گام نخست، دست‌اندازی شبکه بانکی به منابع بانک مرکزی به سرعت متوقف شود آن‌گونه که در بانک آینده رخ داده و بسیار تأسف‌بار است زیرا باید در قدم اول این روند متوقف شود. در گام دوم، برنامه‌ریزی درست جهت کاهش و قطع دست‌اندازی دولت به منابع بانک مرکزی ضروری است.»

حجت‌الاسلام ابوترابی‌فرد در پایان گفت: «این امر در سایه اصلاح نظام بودجه‌ریزی، در سایه بهره‌وری، در سایه کاهش هزینه‌ها و افزایش درآمدهای مالیاتی، در سایه جلوگیری از فرار مالیاتی و افزایش پایه‌های مالیاتی به دست می‌آید. از سویی با تأکید بر ضرورت و اهمیت رصد بانک‌های ناتراز و اعمال نظارت دقیق برای جلوگیری از تکرار این رویداد تلخ، بانک مرکزی نباید اجازه دهد در آینده با چنین مسائلی روبه‌رو شویم. از نگاه ناظران، اگر فرایند گریز، فیصله و ادغام بانک آینده در بانک ملی با سیاست‌گذاری هوشمندانه و تقویت نظارت بانکی همراه باشد، می‌تواند نقطه آغازی برای اصلاحات جدی در شبکه بانکی کشور و الگویی موفق برای خروج بانک‌های ناتراز و پرریسک از نظام بانکی کشور باشد.»