طلای سبز نهاوند در دام خام‌فروشی؛ گشنیز ایرانی بی‌نام در بازارهای جهانی

به گزارش آذربایجان آنلاین، هر ساله بیش از ۶ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان همدان به کشت گشنیز اختصاص می‌یابد؛ محصولی کم‌آب‌بر که شهرستان نهاوند با تولید سالانه بیش از ۱۳ هزار تُن، نقش اصلی را در تأمین آن ایفا می‌کند و حدود ۷۰ درصد گشنیز کشور را تولید می‌کند.

با وجود این ظرفیت کم‌نظیر، نبود زیرساخت‌های صنایع تبدیلی و فرآوری، موجب شده بخش قابل توجهی از محصول گشنیز به‌صورت خام و از طریق واسطه‌ها به بازارهای خارجی، به‌ویژه پاکستان و عراق صادر شود؛ روندی که سهم کشاورزان از ارزش افزوده را به حداقل رسانده است.

کارشناسان معتقدند یکی از چالش‌های اصلی، نبود هویت برند برای گشنیز نهاوند در بازارهای جهانی است؛ به‌گونه‌ای که این محصول پس از صادرات فله‌ای، در کشورهای دیگر فرآوری و با نام آن کشورها عرضه می‌شود.

در همین راستا، مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان از پیش‌بینی برداشت بیش از ۱۳ هزار و ۴۴۶ تُن گشنیز در سال جاری خبر داد و گفت: فرآیند ثبت ملی و جهانی گشنیز نهاوند در نظام میراث کشاورزی جهانی در دست پیگیری است.

وی با اشاره به مشکلات گشنیزکاران افزود: نوسانات قیمت، نبود رقم تجاری مناسب، هزینه‌های بالای تولید و نقش پررنگ دلالان از جمله دغدغه‌های اصلی تولیدکنندگان این محصول است.

نماینده مردم نهاوند در مجلس نیز خام‌فروشی را مهم‌ترین چالش این حوزه دانست و تأکید کرد: توسعه صنایع فرآوری، بسته‌بندی و جذب سرمایه‌گذار می‌تواند علاوه بر جلوگیری از خام‌فروشی، زمینه صادرات محصولات فرآوری‌شده مانند اسانس و عصاره گشنیز را فراهم کند.

بر اساس این گزارش، در حال حاضر چند واحد سورت و بسته‌بندی در نهاوند فعال است، اما برای تکمیل زنجیره ارزش، ایجاد واحدهای تولید اسانس و عصاره، توسعه بازاریابی و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین از جمله فروش اینترنتی ضروری به نظر می‌رسد.

کارشناسان بر این باورند که در صورت تکمیل زیرساخت‌ها، نهاوند می‌تواند علاوه بر حفظ جایگاه تولید، به قطب فرآوری و صادرات گشنیز در کشور تبدیل شود؛ مسیری که علاوه بر افزایش درآمد کشاورزان، از هدررفت ظرفیت‌های ارزشمند این محصول جلوگیری خواهد کرد.