نقش کلیدی عوامل ارثی و محیطی در بروز اختلالات رشدی

۵۰ درصد از علل کم‌توانی ذهنی ریشه در عوامل ژنتیکی دارد

تهران - آذربایجان آنلاین - متخصص ژنتیک پزشکی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به اینکه حدود نیمی از موارد کم‌توانی ذهنی ناشی از عوامل ژنتیکی است، بر لزوم جایگزینی واژگان علمی به جای اصطلاحات منسوخ و اهمیت حیاتی مشاوره‌های پیش از ازدواج و غربالگری‌های دوران بارداری در پیشگیری از این اختلال تأکید کرد.

تیر 30, 1405

بدون دیدگاه

به گزارش آذربایجان آنلاین، دکتر علی حسین صابری در گفت‌وگویی با بیان اینکه اصطلاح علمی کم‌توانی ذهنی جایگزین واژگان قدیمی با بار عاطفی منفی شده است، اظهار داشت که این وضعیت می‌تواند از زمان لقاح تا دوران کودکی، ساختار و تکامل مغز را تحت تأثیر قرار داده و عملکرد فرد را در حوزه‌های شناختی نظیر یادگیری، حل مسئله و قضاوت، و همچنین در حوزه رفتاری و سازگاری اجتماعی با چالش مواجه کند. وی با تصریح بر اینکه تشخیص این اختلال تنها با اتکا به ضریب هوشی (IQ) ناقص است، یادآور شد که عملکرد روزمره و مهارت‌های اجتماعی فرد نیز باید به عنوان شاخص‌های اصلی در ارزیابی‌ها در نظر گرفته شوند. این متخصص ژنتیک با تفکیک کم‌توانی ذهنی از سایر اختلالات مانند بیش‌فعالی (ADHD) یا اوتیسم، عنوان کرد که این وضعیت در چهار سطح خفیف، متوسط، شدید و خیلی شدید طبقه‌بندی می‌شود که بخش عمده‌ای از موارد، یعنی حدود ۸۵ درصد آن‌ها، در دسته خفیف قرار می‌گیرند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز شیوع این اختلال در میان کودکان را بین یک تا سه درصد برآورد کرد و بر اهمیت تشکیل تیم‌های چندتخصصی شامل نورولوژیست، روان‌شناس و متخصص ژنتیک برای مدیریت بهینه وضعیت تأکید ورزید. دکتر صابری در تبیین علل بروز این اختلال، به عواملی فراتر از ژنتیک اشاره کرد و عفونت‌های دوران بارداری، مصرف برخی مواد و داروها، و بیماری‌های زمینه‌ای مادر را از عوامل محیطی تأثیرگذار دانست. وی با تأکید بر اینکه مهم‌ترین زمان برای پیشگیری، پیش از ازدواج و دوران بارداری است، توصیه کرد که زوج‌های دارای سابقه فامیلی یا نسبت خویشاوندی، حتماً مشاوره‌های ژنتیک را در اولویت قرار دهند. بر اساس گفته‌های این متخصص، هفته‌های ۱۱ تا ۱۸ بارداری «پنجره طلایی» برای غربالگری و بررسی سلامت جنین محسوب می‌شود و مصرف اسیدفولیک پیش از بارداری با تجویز پزشک، نقشی تعیین‌کننده در کاهش ریسک بروز اختلالات رشدی ایفا می‌کند.