بیکاری پس از جنگ؛ یک میلیون شغل از دست رفت

به گزارش آذربایجان آنلاین، غلامحسین محمدی، معاون وزیر کار و رئیس سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای، صراحتاً گفت: «طبق برآوردهای اولیه، جنگ منجر به از دست رفتن بیش از یک میلیون شغل شده است.» او اضافه کرد که بیکاری مستقیم و غیرمستقیم حدود دو میلیون نفر را تحت تأثیر قرار داده. این آمار شامل کسانی می‌شود که به خاطر بمباران واحدها یا رکود اقتصادی کارشان را از دست دادند.

یکی از بخش‌هایی که بیشترین آسیب را دید، اقتصاد دیجیتال و استارتاپ‌ها بود. قطعی اینترنت کار شرکت‌ها را تقریباً متوقف کرد و بسیاری از آنها مجبور شدند نیروی کار خود را کاهش دهند. حتی شرکت‌های بزرگ مثل دیجی‌کالا اعلام کردند که بخشی از کارکنانشان را تعدیل می‌کنند. این موج بیکاری به خصوص جوانان و متخصصان فناوری را هدف گرفت که پیش از این امید زیادی به این حوزه داشتند.

علیرضا محجوب، دبیرکل خانه کارگر، گفت که فقط در اثر بمباران مستقیم واحدها، حدود ۱۳۰ هزار کارگر بیکار شدند. در استان‌هایی مثل خوزستان هم گزارش شده که ده‌ها هزار کارگر به خاطر آسیب به صنایع مادر کارشان را از دست داده‌اند. بسیاری از کارخانه‌ها یا آسیب دیدند یا مواد اولیه‌شان تمام شد و نتوانستند تولید را ادامه دهند.

دولت برای مقابله با این بحران، دو طرح اصلی راه انداخته: «امداد ایران ماهر» و «سفیران انرژی». هدف این برنامه‌ها این است که افراد بیکار را با آموزش‌های کوتاه‌مدت آماده کنند تا در بازسازی منازل، صنایع و زیرساخت‌های آسیب‌دیده کمک کنند. تمرکز ویژه روی انرژی‌های تجدیدپذیر هم هست تا هم شغل جدید ایجاد شود و هم نیازهای آینده کشور تأمین گردد.

بیکاری بعد از جنگ فقط عدد و رقم نیست. خیلی از خانواده‌ها حالا با کاهش درآمد مواجه هستند و جوانان ناامیدتر شده‌اند. زنان و کارگران ساده که قبلاً هم شرایط سختی داشتند، آسیب بیشتری دیده‌اند. اگر حمایت‌ها سریع و کافی نباشد، این بیکاری ممکن است طولانی شود و به مشکلات اجتماعی مثل افزایش فقر یا مهاجرت نیروی جوان منجر گردد.

در جنگ ۱۲ روزه قبلی هم حدود ۶۰۰ هزار نفر به صندوق بیمه بیکاری مراجعه کردند، ولی بعداً بخشی از آنها دوباره شاغل شدند. حالا با توجه به شدت بیشتر این جنگ، دولت قول داده پرداخت بیمه بیکاری را افزایش دهد و سامانه‌ای برای ثبت دقیق بیکاران راه بیندازد. وزیر کار هم گفته طی دو ماه اخیر ۱۴۷ هزار نفر جدید برای بیمه بیکاری ثبت‌نام کرده‌اند که نسبت به قبل رشد قابل توجهی دارد.

طرح‌های آموزشی وزارت کار می‌تواند نقطه مثبتی باشد. اگر این برنامه‌ها خوب اجرا شوند، هزاران نفر بیکار می‌توانند مهارت‌های لازم برای بازسازی کشور را یاد بگیرند و دوباره وارد بازار کار شوند. موفقیت این کار به همکاری بخش خصوصی، تخصیص بودجه کافی و ثبات نسبی بعد از جنگ بستگی دارد.

بیکاری پس از جنگ یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های فعلی ایران است. سخنان معاون وزیر کار درباره از دست رفتن یک میلیون شغل مستقیم و دو میلیون نفر در مجموع، نشان‌دهنده عمق بحران است. دولت با برنامه‌هایی مثل امداد ایران ماهر تلاش کرده راه‌حلی عملی ارائه دهد، اما اجرای سریع و دقیق این طرح‌ها خیلی مهم است. اگر مسئولان بتوانند حمایت واقعی از کسب‌وکارها و آموزش نیروی کار را جدی بگیرند، می‌توان امیدوار بود که بخش زیادی از این بیکاران دوباره به چرخه تولید و بازسازی کشور برگردند و شرایط اقتصادی آرام‌تر شود. در غیر این صورت، خطر ماندگار شدن این بحران اجتماعی وجود دارد.