هر سال، روز جهانی بدون دخانیات فرصتی است برای یادآوری خطری که آن‌قدر در زندگی روزمره تکرار شده که بسیاری دیگر آن را یک تهدید جدی نمی‌بینند. سیگار، قلیان و دیگر محصولات دخانی، سال‌هاست در کنار مردم زندگی می‌کنند؛ در کافه‌ها، دورهمی‌ها، محل کار، خیابان‌ها و حتی گاهی در کنار نوجوانانی که هنوز در ابتدای مسیر زندگی قرار دارند. همین نزدیکی و تکرار، شاید بزرگ‌ترین موفقیت دخانیات و بزرگ‌ترین شکست نظام‌های سلامت در سراسر جهان باشد؛ عادی شدن یک خطر.

در میان تمام مفاهیمی که انسان را با مرگ روبه‌رو می‌کنند، شاید هیچ‌چیز به اندازه «اهدای عضو» مرز میان پایان و ادامه را تغییر ندهد. جایی که مرگ، دیگر فقط خاموش شدن یک زندگی نیست؛ می‌تواند آغاز دوباره چند زندگی دیگر باشد.

یک زمانی قبولی در دانشگاه، برای خیلی از خانواده‌ها شبیه عبور از یک مرز مهم بود؛ انگار جوان خانواده یک قدم به امنیت شغلی و آینده مطمئن نزدیک‌تر شده است. مدرک دانشگاهی فقط کاغذ نبود، نوعی اعتبار اجتماعی و تضمین نسبی برای پیدا کردن کار محسوب می‌شد. اما حالا، همان مدرک برای بخشی از جوان‌ها بیشتر از آنکه امید ایجاد کند، سؤال ایجاد می‌کند.

برای نسل‌های پیشین، «بزرگ‌تر بودن» خودبه‌خود نوعی اعتبار محسوب می‌شد؛ گویی سن بیشتر، به‌تنهایی نشانه خرد، تجربه و صلاحیت برای تصمیم‌گیری است. اما نسل جوان امروز، در میانه دسترسی گسترده به اطلاعات، تجربه زیسته متفاوت و مشاهده تناقض‌های رفتاری، آرام‌آرام این باور سنتی را به چالش کشیده است. بسیاری از جوانان دیگر صرفاً به دلیل سن، جایگاه یا عنوان، از کسی تبعیت نمی‌کنند و می‌خواهند پیش از اعتماد، «فهمیدن» را تجربه کنند. این تغییر هم نشانه رشد آگاهی است و هم روایتی از خستگی نسلی که زودتر از سنش بزرگ شده است.

در اقتصاد امروز ایران، مسئله فقط گرانی نیست؛ مسئله سرعتِ گرانی است. مردمی که تا چند سال پیش می‌توانستند برای چند ماه آینده برنامه‌ریزی کنند، امروز گاهی حتی برای پایان ماه هم اطمینان ندارند. قیمت‌ها آن‌قدر سریع تغییر می‌کنند که فاصله میان درآمد و هزینه، دیگر یک شکاف ساده نیست؛ به یک فرسایش دائمی تبدیل شده است.

تهران - آذربایجان آنلاین- اینترنت، سال‌هاست دیگر فقط یک ابزار ارتباطی ساده نیست. بخشی از زندگی روزمره مردم شده است؛ از کار و آموزش گرفته تا خرید، درمان، پژوهش و حتی حفظ ارتباط‌های خانوادگی. برای همین، وقتی صحبت از محدودسازی یا قطع اینترنت می‌شود، مسئله فقط خاموش شدن چند اپلیکیشن نیست؛ بخشی از جریان عادی زندگی متوقف می‌شود.

در دنیای پرهیاهو و شتاب‌زده‌ی امروز، جایی که هر روز با طوفانی از استرس، اضطراب و فشارهای طاقت‌فرسای زندگی دست و پنجه نرم می‌کنیم، یک حقیقت تلخ و گزنده بیش از پیش در برابر دیدگانمان قد علم می‌کند: «سلامت روان، دیگر صرفاً یک حقِ اساسی انسانی نیست؛ بلکه به تدریج به یک کالای لوکس و اشرافی تبدیل شده است که تنها در ویترین زندگی مرفه و قشر توانگر قابل دسترس است.»

تبریز- آذربایجان آنلاین- صبحی در میانه بهار، ۱۶ اردیبهشت ۱۲۹۵؛ جایی میان تبریز و جلفا، صدایی تازه در ایران پیچید. صدایی که نه شبیه کاروان بود، نه شبیه سم اسب‌ها؛ صدای حرکت روی ریل. نخستین خط آهن ایران، در مسیری به طول ۱۴۹ کیلومتر، رسماً افتتاح شد. قطاری که از ایستگاه به راه افتاد، فقط مسافر جابه‌جا نمی‌کرد؛ نشانه‌ای بود از ورود ایران به جهانی که با سرعت تعریف می‌شد.

اگرچه مسئولان، محدودیت‌های گسترده اینترنت را به شرایط جنگی گره می‌زنند، اما واقعیت امروز با این روایت همخوانی ندارد. در شرایطی که تنش‌ها فروکش کرده و عملاً وضعیت به سمت آتش‌بس رفته، تداوم این سطح از محدودسازی اینترنت، بیش از آن‌که نشانه یک ضرورت امنیتی باشد، این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا پای یک تغییر رویکرد در حکمرانی اینترنت در میان است؟

صبح که از خواب بیدار می‌شویم، گاهی بی‌آنکه کاری کرده باشیم، فقیرتر شده‌ایم. نه خریدی انجام داده‌ایم، نه سرمایه‌ای را از دست داده‌ایم، نه تصمیم اقتصادی اشتباهی گرفته‌ایم. فقط چند ساعت خوابیده‌ایم؛ اما در اقتصادی که قیمت‌ها شبانه‌روز حرکت می‌کنند، همین چند ساعت هم کافی است تا فاصله درآمد و هزینه بیشتر شود.